Robert Smithson

Robert Smithson (ur. 2 stycznia 1938, zm. 20 lipca 1973) – amerykański artysta znany przede wszystkim ze swojej twórczości w zakresie land artu. Urodził się w Passaic, w stanie New Jersey, studiował malarstwo i rysunek w Art Students League of New York w Nowym Jorku.

Robert Smithson
Data urodzenia

2 stycznia 1938

Data śmierci

20 lipca 1973

Narodowość

amerykańska

Alma Mater

Art Students League of New York

Epoka

land art

Ważne dzieła

Spiralna grobla

Strona internetowa
„Spiralna grobla” (Spiral Jetty)

KarieraEdytuj

Wczesne praceEdytuj

Początkowo Smithson utożsamiał się z malarstwem, jego pierwsze wystawione prace to kolaże. Po trzech latach odpoczynku od świata sztuki Smithson pojawia się w 1964 jako zwolennik rodzącego się minimalizmu. W swojej nowej twórczości porzuca zainteresowanie ciałem obecne we wczesnych pracach. Zamiast tego zaczyna używać szkła i neonów, by badać załamania i odbicia świetlne, na przykład w rzeźbie „Enantiomorphic Chambers”. Szczególnie interesuje się strukturami krystalicznymi i teorią entropii, co zostało uwidocznione w wielu rzeźbach tego okresu. Smithson zaprzyjaźnił się z artystami związanymi z minimalizmem oraz ruchem „Primary Structures”, takimi jak Nancy Holt (którą poślubił), Robert Morris i Sol LeWitt. Smithson był również zainteresowany wykorzystaniem matematycznych algorytmów w tworzeniu sztuki, co opisał w artykułach dla „Arts Magazine” i „Artforum”. W tym czasie Smithson bardziej niż artysta był znany jako krytyk. Niektóre z późniejszych artykułów Smithsona dotyczyły również XVIII i XIX-wiecznych koncepcji architektury krajobrazu i stały się inspiracją dla jego późniejszych prac.

Dojrzała twórczośćEdytuj

W 1967 Smithson zaczął badać industrialne tereny w okolicach stanu New Jersey, zafascynowany widokiem ciężarówek wywożących tony ziemi i skał. Efektem tej fascynacji była praca Site/Nonsite (1968), do wykonania której Smithson pobrał z kopalni odkrywkowej kawałki skały z miką oraz łupki, a następnie przedstawił je w galerii w ustawionych geometrycznie zbiornikach, razem z którymi wystawił mapy i fotografie pozwalające zidentyfikować teren, z którego pobrano materiał[1]. We wrześniu 1968 Smithson opublikował na łamach „Artforum” esej promujący prace pierwszych artystów z kręgu land art.

 
„Broken Circle”

Najbardziej znanym dziełem Smithsona jest „Spiralna grobla” (Spiral Jetty) – grobla o długości 1500 stóp usypana w 1970 roku od brzegu Wielkiego Jeziora Słonego w stanie Utah, zbudowana ze skał, ziemi i soli. Inne prace artysty to „Wylewanie betonu” (Concrete Pour, 1969), „Częściowo zakopany w ziemi drewniany barak” (Partially Buried Woodshed, 1970), „Broken Circle” (1971), „Spiral Hill” (1971).

Smithson zginął w wypadku lotniczym 20 lipca 1973 roku. Pomimo jego wczesnej śmierci i niewielu istniejących prac, Smithson zyskał status kultowego twórcy wśród wielu współczesnych artystów.

PrzypisyEdytuj

  1. Rouille Andre (2005), Fotografia. Między dokumentem a sztuką współczesną, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2007, ISBN 978-83-242-0629-2, s. 371.

Linki zewnętrzneEdytuj