Robert Woodrow Wilson

amerykański fizyk, noblista

Robert Woodrow Wilson (ur. 10 stycznia 1936 w Houston[1]) – amerykański astronom, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie mikrofalowego promieniowania tła. Nagrodę Nobla otrzymał w roku 1978 wraz z Arnem Penziasem[2]. W 1970 roku wraz z zespołem jako pierwszy odkrył linie widmowe tlenku węgla CO w dziewięciu źródłach galaktycznych, w tym w Mgławicy Oriona.

Robert Woodrow Wilson
Ilustracja
Wilson w 2016
Państwo działania

Stany Zjednoczone

Data i miejsce urodzenia

10 stycznia 1936
Houston

Specjalność: fizyka, astronomia
Alma Mater

Rice University
California Institute of Technology

Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki
Medal Henry'ego Drapera

Życie i praca

edytuj

Ukończył Lamar High School w River Oaks w Houston i studiował na Uniwersytecie Rice’a, również w Houston, gdzie został wprowadzony do społeczeństwa Phi Beta Kappa. W 1962 roku uzyskał doktorat z fizyki w California Institute of Technology[3].

W latach 1963–1976 pracował w Bell Laboratories w Holmdel, New Jersey. W 1976 został kierownikiem działu badań w Bell’s Radio Physics Research Department. W 1994 roku rozpoczął pracę w Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics.

W 1979 został członkiem Amerykańskiej Narodowej Akademii Nauk[3].

Osiągnięcia naukowe

edytuj

Razem z Arnem Penziasem odkrył mikrofalowe promieniowanie tła, nazywane też reliktowym. Jego istnienie przewidzieli teoretycznie:

Odkrycia dokonano podczas prób nowej anteny Holmdel Horn Antenna – przeznaczonej do zastosowań komercjalnych. Odkrywcy interpretowali dochodzący z zewnątrz szum jako wynikający z samej konstrukcji anteny, posunęli się nawet do czyszczenia anteny z odchodów gołębi jako potencjalnego źródła szumu. Przypadkiem o ich kłopotach dowiedział się Dicke, który odwiedził naukowców i prawidłowo zinterpretował naturę szumu, którego obecność przewidział teoretycznie.

W 1970 roku wraz z zespołem, którym kierował, dokonał odkrycia linii widmowych tlenku węgla CO[4] w dziewięciu źródłach galaktycznych, w tym w Mgławicy Oriona. Obserwacje linii widmowych CO stały się standardową metodą śledzenia chłodnego molekularnego gazu międzygwiezdnego, a wykrycie CO było znaczącym wydarzeniem dla radioastronomii milimetrowej i submilimetrowej.

Kontrowersje wokół przyznania nagrody Nobla

edytuj

Przyznanie Wilsonowi wraz z Arnem Penziasem Nagrody Nobla wzbudziło kontrowersje w środowisku naukowym. Wskazywano, że nagrodę powinien dostać też Robert Dicke, który teoretycznie przewidział istnienie promieniowania reliktowego i dokonał jego identyfikacji na miejscu odkrycia w Holmdel Township.

Nagrody i wyróżnienia

edytuj

Działalność publiczna

edytuj

W 2016 roku podpisał list wzywający Greenpeace, Organizację Narodów Zjednoczonych i rządy na całym świecie do zaprzestania walki z organizmami zmodyfikowanymi genetycznie (GMO)[8].

Przypisy

edytuj
  1. Wilson Robert Woodrow, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-12-12].
  2. Cosmic Microwave Background (CMB) radiation [online], www.esa.int [dostęp 2020-07-16] (ang.).
  3. a b Robert Woodrow Wilson, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-05] (ang.).
  4. R.W. Wilson, K.B. Jefferts, A.A. Penzias, Carbon Monoxide in the Orion Nebula, „The Astrophysical Journal”, 161, 1970, L43, DOI10.1086/180567, ISSN 0004-637X [dostęp 2020-07-16] (ang.).
  5. Nagroda Royal Astronomical Socjety.
  6. Nagroda przyznawana przez National Radio Astronomy Observatory w Stanach Zjednoczonych.
  7. INSA :: Awards Recipients [online], insaindia.res.in [dostęp 2020-07-16].
  8. Laureates Supporting Precision Agriculture (GMOs) | Support Precision Agriculture [online], www.supportprecisionagriculture.org [dostęp 2020-07-16].

Linki zewnętrzne

edytuj