Otwórz menu główne

Roman Karst, pierwotnie Adolf Tuchman (ur. 17 marca 1911 w Tyczynie, zm. 14 lutego 1988 w Stony Brook (USA)) – polski krytyk literacki, tłumacz.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie żydowskiej, w 1929 ukończył Gimnazjum im. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie, w latach 1931-1936 studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1939-1943 zesłany przez władze sowieckie, znalazł się w obozie pracy na Syberii. W 1943 wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego, w 1945 ukończył szkołę oficerską, w 1946 został zdemobilizowany.

Od 1946 publikował prace krytyczne pod pseudonimem „Roman Karst”, który jako oficjalne nazwisko przyjął w 1955. W latach 1947-1949 był członkiem redakcji pisma Nowiny Literackie, w 1949 Kuźnicy, w latach 1951-1952 Nowej Kultury. W latach 1953-1962 wykładał literaturę powszechną na Wydziale Filozofii (następnie Filozoficzno-Socjologicznym) i Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1955-1969 był członkiem redakcji miesięcznika Twórczość. W 1969 wyemigrował, mieszkał początkowo w Austrii, następnie w USA, gdzie był profesorem uniwersytetu w Stony Brook. Wykładał tam literaturę niemiecką i literaturę porównawczą.

Od 1949 był członkiem PZPR i ZLP, od 1956 polskiego PEN-Clubu. W grudniu 1966 podpisał list w obronie wyrzuconego z PZPR Leszka Kołakowskiego i w tym samym miesiącu opuścił partię. Podpisał list pisarzy polskich na Obczyźnie, solidaryzujących się z sygnatariuszami protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (List 59)[1].

TwórczośćEdytuj

  • Lew Tołstoj (1952)
  • Pisarze i książki: szkice z literatury rosyjskiej i niemieckiej (1953)
  • Henryk Heine. Zarys życia i twórczości (1956)
  • Drogi samotności. Rzecz o Franzu Kafce (1960)
  • Thomas Mann oder der deutsch Zwiespalt (1970) – przetłumaczona z rękopisu w języku polskim
  • ponadto ok. 400 haseł dotyczących literatury niemieckiej w Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN

TłumaczeniaEdytuj

  • Egon Erwin Kisch Szalejący reporter (1953)
  • Franz Kafka Nowele i miniatur (1961) – wspólnie z Alfredem Kowalkowskim

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1955)
  • Krzyż Zasługi I Klasy (austriacki) (1968)
  • Nagroda Wiadomości za najlepszy utwór ogłoszony na łamach pisma w 1974 - za esej Kaprysy wyobraźni czyli Kafka i Gogol

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj