Otwórz menu główne

Rudnik Szlacheckiwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Wilkołaz[2][3].

Rudnik Szlachecki
Kościół Miłosierdzia Bożego w Rudniku Szlacheckim
Kościół Miłosierdzia Bożego w Rudniku Szlacheckim
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat kraśnicki
Gmina Wilkołaz
Liczba ludności 595
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 23-212[1]
Tablice rejestracyjne LKR
SIMC 0393241
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Rudnik Szlachecki
Rudnik Szlachecki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rudnik Szlachecki
Rudnik Szlachecki
Ziemia50°57′50″N 22°19′20″E/50,963889 22,322222

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

We wsi działa szkoła podstawowa imienia Królowej Jadwigi, znajduje się Parafia Miłosierdzia Bożego. Działa w niej również Ludowy Klub Sportowy Perła Rudnik, powstały w 2005 roku, prowadzący sekcje piłki nożnej oraz piłki siatkowej. Przez Rudnik Szlachecki przebiega linia kolejowa LublinKraśnik. Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Wilkołaz[4].

HistoriaEdytuj

Rudnik Szlachecki zwany także Rudniczek lub Rudnik – wieś położona 12 km SE od Urzędowa, historycznie w powiecie lubelskim parafii Wilkołaz.

Wieś powstała w XV wieku na surowym korzeniu i była własnością szlachecką.

Wieś była miejscem bitwy podczas Powstania Styczniowego.W dniu 25 stycznia 1864 roku oddział rosyjskiej piechoty dowodzonej przez Kulikowa zaatakowany został przez powstańczy oddział dowodzony przez majora Józefa Jagmina. Rosjanie wobec przeważających sił powstańczych wycofali się z pola walki, by powtórnie powrócić wsparci oddziałami majora Bussowa. Teraz z pola walki wycofali się powstańcy. Rosjanie zmusili mieszkańców wsi do pochówku poległych. Powstały wśród pól dwie zbiorowe mogiły, które zniszczeniu uległy w wyniku dwóch światowych wojen[potrzebny przypis].

Nazwa wsi była zapisywana w tekstach źródłowych w wielu postaciach, m.in. w roku 1421 „Rudnik“, 1431 „Rudniky“, 1453 „Rudnicz(e)k Minor“, 1529 „Rudnyczek“[potrzebny przypis].

Kalendarium

W roku 1421 Władysław Jagiełło nadaje szlachetnej Stachnie wdowie po Henryku z Suchej i ich synom Janowi, Mikołajowi, Jakubowi, Stanisławowi i Bartoszowi 12 łanów w dąbrowie z obu stron rzeki Rudnik celem lokacji wsi na prawie średzkim w granicach między wsiami: Wilkołaz, Popkowice, Sulów i Stróża, którą to wieś posiadać będą dziedzicznie z obowiązkiem służby z 2 kuszami na koniach wartości 5 grzywien[5].

W wieku XV wieś jest w posiadaniu szlachetnej Stachny jej czterech synów, następnie zapewne sukcesorów. Znani są z akt ziemskich lubelskich[5]:

  • 1427 Stachnica wdowa z Rudnika
  • 1427-31 Stanisław z Rudnika
  • 1428-30 Mikołaj z Rudnika
  • 1443 Jan i Mikołaj z Rudnika
  • 1453 Mikołaj z Rudnika
  • 1454 dziedzicami byli Jan oraz bracia Bartosz i Wawrzyniec. Ustalono granice ze Stróżą (Biblioteka Jagiellońska VI 18).
  • 1457 Jan z Rudnika i Henryk syn Jana z Rudnika (ZL IV 247). Granice z Popkowicami. Na granicy z Bystrzycą gaj.
  • 1458 szlachetny Stanisław z Rudnika.
  • 1461 Wawrzyniec z Rudnika.
  • 1460-2 szlachetny Jędrzych, Andrzych dziedzic z Rudnika.

Według zapisu Długosza (1470-80) dziedzicem był Andrzych i inni, były tu 2 folwarki. Dziesięcina snopowa z folwarku i łanów kmiecych oddawana była plebanowi w Wilkołazie (Długosz L.B. t.II s.551). W wieku XVI pod rokiem 1529 (Liber Retaxationum 446, 450) odnotowano osep (podatek od zboża) od 4 kmieci po 2 korce pszenicy, żyta i owsa wartości 13 groszy plebanowi w Słupiu. Dziesięciny z folwarku 3 grzywny plebanowi w Wilkołazie[5].

Z księgi poborowej z lat 1531–1533, pobór od szlachty bez kmieci w tym: pobór z części Lasoty i Gotarda od 2 łanów i Jana Rudnickiego 1 łana (Rejestr Poborowy).

W wieku XIX opisano Rudnik Szlachecki jako wieś z folwarkiem w powiecie janowskim, gminie i parafii Wilkołaz. Wieś leży przy drodze bitej z Lublina przez Kraśnik do Janowa prowadzącej, odległa 35 wiorst od Janowa. W pobliżu wsi znajdują się błota zwane Jazy[6].

W roku 1827 we wsi było 12 domów, 89 mieszkańców. Folwark rozległy na 490 mórg w tym: gruntów ornych i ogrodów mórg 422, łąk mórg 8, lasu mórg 41, nieużytków mórg 19, budynków z drzewa 13, las nieurządzony. Wieś miała w 1876 roku osad 24, z gruntem mórg 294[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2016-02-29].
  2. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-02-29].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2016-02-29]. 
  4. Jednostki pomocnicze gminy Wilkołaz. Urząd Gminy Wilkołaz. [dostęp 2016-02-29].
  5. a b c Rudniczek [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  6. a b Rudnik (13) Szlachecki w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IX: Pożajście – Ruksze. Warszawa 1888.