Siamang wielki

gatunek ssaka

Siamang wielki[5] (Symphalangus syndactylus) – gatunek ssaka naczelnego z rodziny gibbonowatych (Hylobatidae), jedyny przedstawiciel rodzaju siamang[5] (Symphalangus), największy i najsilniejszy przedstawiciel gibbonów. Dorodny samiec może ważyć prawie 13 kg przy blisko 1 metrze wysokości.

Siamang wielki
Symphalangus syndactylus[1]
(Raffles, 1821)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Nadrodzina małpy człekokształtne
Rodzina gibbonowate
Rodzaj Symphalangus
Gloger, 1841[2]
Gatunek siamang wielki
Synonimy
  • Simia syndactyla Raffles[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 EN pl.svg

WystępowanieEdytuj

Górzyste regiony Sumatry i południowa część Półwyspu Malajskiego.

TaksonomiaEdytuj

Gatunek został opisany po raz pierwszy w 1821 roku pod nazwą Simia syndactyla przez brytyjskiego zoologa Thomasa Rafflesa[3]. Do niedawna był zaliczany do rodzaju Hylobates w randze podrodzaju Symphalangus. Początkowo wyróżniano dwa podgatunki: H. s. syndactylus i H. s. continentis, obecnie uznawane za formy geograficzne tego samego gatunku.

MorfologiaEdytuj

Ciało pokryte jest czarnym futrem, brwi są rude. Worek krtaniowy jest nieowłosiony i rozdyma się przy wydawaniu dźwięków do rozmiarów większych od głowy zwierzęcia. Długość ciała siamanga wynosi 75–90 cm[6]. Rozpiętość przednich kończyn ponad dwukrotnie przekracza długość ciała. Masa ciała samców 10,5–12,7 kg, samic 9,1–11,5 kg[6].

EkologiaEdytuj

Odżywianie: Głównym składnikiem diety są owoce (przede wszystkim owoce fikusów) jak również: jaja ptasie, owady, rzadko małe ptaki. Żerowisko jednej grupy zajmuje nawet 40 ha, ale przeważnie osobniki nie muszą przemierzać dużych odległości w poszukiwaniu pożywienia.

Rozród: Ciąża trwa od 200 do 212 dni, po czym samica rodzi jedno młode. Młode po osiągnięciu dojrzałości płciowej (w wieku 8-10 lat), zostają usunięte poza grupę rodzinną i żyją samotnie, aż do utworzenia własnej rodziny.

Zachowanie: Podobnie jak inne gibbony, siamang żyje w monogamicznych grupach rodzinnych. Każda rodzina zajmuje ściśle określone terytorium, którego zajadle broni przed intruzami. Siamangi nie budują na drzewach żadnych gniazd ani lęgowisk, lecz nocują na gałęziach drzew. Prowadzą nadrzewny tryb życia, lecz gdy siamang znajdzie się na ziemi chodzi na dwóch nogach. Siamangi mają silnie rozwinięty system komunikacji głosowej. Pary siamangów często śpiewają w duecie sygnalizując swoją obecność na zajmowanym terytorium[7].

OchronaEdytuj

Siamang wielki jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (Załącznik I)[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Symphalangus syndactylus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 34. (niem.)
  3. a b T.S. Raffles. Descriptive Catalogue of a Zoological Collection, made on account of the Honourable East India Company, in the Island of Sumatra and its Vicinity, under the Direction of Sir Thomas Stamford Raffles, Lieutenant-Governor of Fort Marlborough; with additional Notices illustrative of the Natural History of those Countries. „Transactions of the Linnean Society of London”. 13, s. 241, 1821 (ang.). 
  4. Symphalangus syndactylus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  5. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 54. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. a b D.J. Chivers, M.V. Anandam, C.P. Groves, S. Molur, B.M. Rawson, M.C. Richardson, Ch. Roos & D. Whittaker: Family Hylobatidae (Gibbons). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 791. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)
  7. Thomas Geissmann: Duet songs of the siamang, Hylobates syndactylus (ang.). 2000. [dostęp 4 stycznia 2009].
  8. CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III (ang.). 2010. [dostęp 7 lutego 2012]. Załączniki I, II i III w formacie pdf (pl)

BibliografiaEdytuj

  • A. Eastridge: Symphalangus syndactylus (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 4 stycznia 2009].
  • W. Serafiński, E. Wielgus-Serafińska: Ssaki. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  • Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.