Zniewolony (film 2013)

Zniewolony, również Zniewolony. 12 Years a Slave (ang. 12 Years a Slave) – amerykańsko-brytyjski dramat historyczny z 2013 roku w reżyserii Steve’a McQueena. Adaptacja autobiograficznej książki pod tym samym tytułem autorstwa Solomona Northupa. Zdjęcia kręcono w stanie Luizjana (m.in. w Nowym Orleanie).

Zniewolony
12 Years a Slave
Ilustracja
Gatunek

dramat
historyczny

Rok produkcji

2013

Data premiery

30 sierpnia 2013
20 listopada 2013 (Polska)

Kraj produkcji

Stany Zjednoczone
Wielka Brytania

Język

angielski

Czas trwania

134 minuty

Reżyseria

Steve McQueen

Scenariusz

John Ridley

Główne role

Chiwetel Ejiofor
Lupita Nyong’o
Michael Fassbender

Muzyka

Hans Zimmer

Zdjęcia

Sean Bobbitt

Scenografia

Adam Stockhausen
David Stein
Alice Baker

Kostiumy

Patricia Norris

Montaż

Joe Walker

Produkcja

Dede Gardner
Anthony Katagas
Jeremy Kleiner
Steve McQueen
Arnon Milchan
Brad Pitt
Bill Pohlad

Wytwórnia

Regency Enterprises
River Road Entertainment
Plan B Entertainment
New Regency Pictures

Dystrybucja

Fox Searchlight Pictures

Strona internetowa

Światowa premiera filmu miała miejsce 30 sierpnia 2013 roku podczas Telluride Film Festival[1]. Następnie film pokazywany był na festiwalach m.in. w Toronto, Nowym Jorku i Londynie. Polska premiera filmu odbyła się 20 listopada 2013 w ramach 21. Festiwalu Camerimage[2].

Muzykę skomponował Hans Zimmer, ścieżka dźwiękowa filmu zawiera także piosenki Johna Legenda, Laury Mvuli(inne języki), Alici Keys, Chrisa Cornella, czy zespołu Alabama Shakes[3].

Film spotkał się z szerokim uznaniem krytyków, znalazł się części zestawień jako najlepszy film roku i otrzymał m.in. dziewięć nominacji do Oscarów, zdobywając trzy statuetki. Utrzymuje bardzo wysokie oceny w serwisach Rotten Tomatoes oraz Metacritic (luty 2021).

W 2023 roku Zniewolony został dodany do Narodowego Rejestru Filmowego Stanów Zjednoczonych jako film „znaczący kulturowo, historycznie bądź estetycznie”[4].

Fabuła edytuj

Solomon Northup urodził się jako wolny czarnoskóry człowiek w Nowym Jorku. W 1841 roku zostaje porwany w Waszyngtonie i sprzedany jako niewolnik. Od tej pory pracuje na farmie Edwina Eppsa w Luizjanie.

Obsada edytuj

Nagrody i nominacje[a] edytuj

86. ceremonia wręczenia Oscarów
  • nagroda: najlepszy film – Brad Pitt, Dede Gardner, Jeremy Kleiner, Steve McQueen i Anthony Katagas
  • nagroda: najlepszy scenariusz adaptowany – John Ridley
  • nagroda: najlepsza aktorka drugoplanowa – Lupita Nyong’o
  • nominacja: najlepsza reżyseria – Steve McQueen
  • nominacja: najlepszy aktor pierwszoplanowy – Chiwetel Ejiofor
  • nominacja: najlepszy aktor drugoplanowy – Michael Fassbender
  • nominacja: najlepsza scenografia i dekoracja wnętrz – Adam Stockhausen (scenografia) i Alice Baker (dekoracja wnętrz)
  • nominacja: najlepsze kostiumy – Patricia Norris
  • nominacja: najlepszy montaż – Joe Walker
71. ceremonia wręczenia Złotych Globów
  • nagroda: najlepszy film dramatyczny
  • nominacja: najlepszy aktor w filmie dramatycznym – Chiwetel Ejiofor
  • nominacja: najlepsza aktorka w roli drugoplanowej – Lupita Nyong’o
  • nominacja: najlepszy aktor w roli drugoplanowej – Michael Fassbender
  • nominacja: najlepsza reżyseria – Steve McQueen
  • nominacja: najlepszy scenariusz – John Ridley
  • nominacja: najlepsza muzyka – Hans Zimmer
67. ceremonia wręczenia nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej
  • nagroda: najlepszy film – Anthony Katagas, Brad Pitt, Dede Gardner, Jeremy Kleiner i Steve McQueen
  • nagroda: najlepszy aktor pierwszoplanowy – Chiwetel Ejiofor
  • nominacja: najlepszy reżyser – Steve McQueen
  • nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany – John Ridley
  • nominacja: najlepsza aktorka drugoplanowa – Lupita Nyong’o
  • nominacja: najlepszy aktor drugoplanowy – Michael Fassbender
  • nominacja: najlepsza muzyka – Hans Zimmer
  • nominacja: najlepsze zdjęcia – Sean Bobbitt
  • nominacja: najlepsza scenografia – Adam Stockhausen i Alice Baker
  • nominacja: najlepszy montaż – Joe Walker
20. ceremonia wręczenia nagród Gildii Aktorów Ekranowych
  • nagroda: wybitny występ aktorki w roli drugoplanowej – Lupita Nyong’o
  • nominacja: wybitny występ aktora w roli pierwszoplanowej – Chiwetel Ejiofor
  • nominacja: wybitny występ aktora w roli drugoplanowej – Michael Fassbender
  • nominacja: wybitny występ zespołu aktorskiego w filmie kinowym
40. ceremonia wręczenia Cezarów
  • nominacja: najlepszy film zagraniczny (Stany Zjednoczone)
28. ceremonia wręczenia Independent Spirit Awards
  • nagroda: najlepszy film niezależny – Dede Gardner, Anthony Katagas, Jeremy Kleiner, Steve McQueen, Arnon Milchan, Brad Pitt i Bill Pohlad
  • nagroda: najlepszy reżyser – Steve McQueen
  • nagroda: najlepszy scenariusz – John Ridley
  • nagroda: najlepsze zdjęcia – Sean Bobbitt
  • nagroda: najlepsza drugoplanowa rola żeńska – Lupita Nyong’o
  • nominacja: najlepsza główna rola męska – Chiwetel Ejiofor
  • nominacja: najlepsza drugoplanowa rola męska – Michael Fassbender
18. ceremonia wręczenia Satelitów
  • nagroda: najlepszy film
  • nagroda: najlepsza reżyseria – Steve McQueen
  • nominacja: najlepszy aktor w filmie fabularnym – Chiwetel Ejiofor
  • nominacja: najlepsza aktorka w roli drugoplanowej – Lupita Nyong’o
  • nominacja: najlepszy aktor w roli drugoplanowej – Michael Fassbender
  • nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany – John Ridley
  • nominacja: najlepsza muzyka – Hans Zimmer
  • nominacja: najlepsze zdjęcia – Sean Bobbitt
  • nominacja: najlepszy montaż – Joe Walker
  • nominacja: najlepsze kostiumy – Patricia Norris

21. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Plus Camerimage

Uwagi edytuj

  1. Zestawiono alfabetycznie (ang.) wybrane uznania zgodnie z bazą IMDb (z wyjątkiem ostatniej pozycji).

Przypisy edytuj

  1. Pete Hammond, Pete Hammond, Telluride: ‘12 Years A Slave’ Ignites The Festival, But Fox Searchlight Plans To Take It Slow [online], Deadline, 31 sierpnia 2013 [dostęp 2021-02-10] (ang.).
  2. Nie przegapcie – filmy na Camerimage [online], naTemat.pl [dostęp 2021-02-10] (pol.).
  3. Inspired By '12 Years A Slave’ Soundtrack Features John Legend, Cody Chestnutt, Chris Cornell & More – The Playlist [online], web.archive.org, 27 października 2013 [dostęp 2021-02-10] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-27] (ang.).
  4. National Film Registry: ’Apollo 13’, ‘Home Alone’, ‘Terminator 2’, ’12 Years A Slave’ Among 25 Titles Added This Year. deadline.com, 2023-12-13. [dostęp 2023-12-13].

Linki zewnętrzne edytuj