Otwórz menu główne

Stanisław Czarnowski (inżynier)

Stanisław Czarnowski herbu Łada (ur. 31 stycznia 1864 w Chołdowcu, zm. 2 lipca 1926 w Krakowie) – polski inżynier chemii, działacz społeczny, właściciel dóbr.

Stanisław Czarnowski
Ilustracja
Stanisław Czarnowski (1911)
Data i miejsce urodzenia 31 stycznia 1864
Chołdowiec
Data i miejsce śmierci 2 lipca 1926
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Rakowicki w Krakowie
Zawód, zajęcie urzędnik
Narodowość polska
Tytuł naukowy inżynier chemii
Rodzice Józef, Aleksandra
Małżeństwo Maria
Dzieci Teofil, Michalina, Zygmunt, Stefan
Krewni i powinowaci Andrzej Towiański (dziadek), Stefan Sumiński (szwagier)

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 31 stycznia 1864 w miejscowości Chołdowiec (wzgl. Chełdowiec) na obszarze Królestwa Polskiego[1][2][3][4]. Był synem Józefa (1819-1894)[5][4] i Aleksandry z domu Towiańskiej (1832-1886, córka Andrzeja Towiańskiego)[6][7][4]. Ukończył szkołę realną z egzaminem dojrzałości[1]. Od 1882 do 1884 kształcił się na Wydziale Chemii Politechniki Lwowskiej, a następnie studiował w Grazu i w Wiedniu[1]. Uzyskał tytuł inżyniera. Był pierwszym asystentem Katedry Chemii na Uniwersytecie Jagiellońskim[1].

W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej wstąpił do c. k. służby cywilnej 25 sierpnia 1891[2]. Był urzędnikiem w dyrekcji okręgu skarbowego przy c. k. starostwie powiatu tarnowskiego, gdzie pracował jako kontroler gorzelni (1895)[8], następnie jako starszy kontroler techniczny (1899, 1901)[9][10]. Od początku XX wieku był zatrudniony w dyrekcji okręgu skarbowego przy c. k. starostwie powiatu sanockiego w Sanoku, gdzie pracował jako starszy kontroler techniczny[11][12][13][14][15][16][17][18][19], od 23 grudnia 1911 służył w randze inspektora VII klasy rangi[2], a od około 1912 do 1916 pozostawał na stanowisku inspektora technicznej kontroli finansowej[20][21][2][22].

W Sanoku aktywnie udzielał się aktywnie społecznie. Był działaczem Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka, którego od 1904 był prezesem, a od 30 kwietnia 1910 do 1914 prezesem[23][24][25][26][27]. 2 lipca 2010 został członkiem komisji rewizyjnej powołanego wówczas Związku Towarzystw Upiększania Kraju z siedzibą w Krakowie, w 1911 jako prezes TUMS kierował częścią środkową ZTUK[28]. W czerwcu 1910 został wybrany członkiem wydziału Towarzystwa Kredytowego Urzędników i Sług Państwowych w Sanoku, wybrany w 1910[29]. 22 stycznia 1904 został wybrany członkiem oddziału Towarzystwa Gospodarskiego Ziemi Sanockiej[30]. Był członkiem i działaczem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (1906, 1912)[31][32], w którym pełnił funkcje członka wydziału (1892)[33]. Był działaczem Towarzystwa Pszczelniczo-Ogrodniczego w Sanoku, w którym w 1907 został wybrany wydziałowym[34].

Ponadto działał na polu politycznym. W 1905 z jego inicjatywy został zawiązany komitet miejski w Sanoku, który w nawiązaniu do odezwy ks. Władysława Bandurskiego miał za cel niesienie pomocy Polakom z Królestwie Kongresowym rannym i potrzebującym w wyniku poboru żołnierzy do udziału w wojnie rosyjsko-japońskiej[35]. Zdobywał mandat Rady Miejskiej w Sanoku w 1910[36], 1912 i wówczas zasiadł w komisjach budowlanej i wodociągowej[37]. Był także właścicielem dóbr ziemskich[38].

Po wybuchu I wojny światowej od 8 września 1914 wraz z bliskimi przebywał w Wiedniu[39]. Jego żoną od 1895 była poślubiona w Brzesku Maria Julia Czarnowska z domu Sumińska herbu Leszczyc (1869-1942)[40][3][41][42], siostra mjr. Stefana Sumińskiego[43]. Ich dziećmi byli Zygmunt (1896-1897), Stefan (1899-1983, inżynier rolnik, kapitan Wojska Polskiego[44])[4].

W Krakowie zamieszkiwał przy ulicy Siemiradzkiego 23 w części miasta Piasek[38]. Zmarł nagle 2 lipca 1926 ok. godz. 10 tuż po wyjściu z Kościoła Mariackiego w Krakowie[38][45][46]. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[46].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Księga pamiątkowa Towarzystwa „Bratniej Pomocy” Słuchaczów Politechniki we Lwowie (wydana z powodu Zjazdu z dnia 12. lipca 1894 byłych słuchaczów Akademii technicznej, następnie Szkoły politechnicznej we Lwowie). Lwów: 1897, s. 206.
  2. a b c d Szematyzm galicyjskich władz i urzędów skarbowych na rok 1914. Lwów: Prezydyum Krajowej Dyrekcyi Skarbu, 1914, s. 33, 262.
  3. a b Stanisław Czarnowski. geni.com. [dostęp 2017-05-18].
  4. a b c d Stanisław Czarnowski. sejm-wielki.pl. [dostęp 2017-05-18].
  5. Józef Czarnowski. geni.com. [dostęp 2017-05-18].
  6. Aleksandra Czarnowska. geni.com. [dostęp 2017-05-18].
  7. Andrzej Towiański. geni.com. [dostęp 2017-05-18].
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 170.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 197.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 1999.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 213.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 213.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 237.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 237.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 237.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 256.
  17. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 256.
  18. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 264.
  19. a b c Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912.
  20. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 274.
  21. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 276.
  22. a b c Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1916. Wiedeń: 1916, s. 966.
  23. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 3 z 15 maja 1910. 
  24. Kronika. T.U.M.S.. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 26 z 30 czerwca 1912. 
  25. Sprawozdanie Wydziału Tow. Upiększania Miasta Sanoka. „Miesięcznik Artystyczny”, s. 66, 67, Nr 7 z 1912. 
  26. Zbigniew Koziarz. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka (1904–1994). „Rocznik Sanocki”. VII, s. 10, 1995. ISSN 0557-2096. 
  27. Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 99. ISBN 83-909787-3-3.
  28. Sprawozdanie Wydziału Tow. Upiększania Miasta Sanoka. „Miesięcznik Artystyczny”, s. 60, 62, Nr 7 z 1912. 
  29. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 26 z 23 października 1910. 
  30. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 5 z 31 stycznia 1904. 
  31. Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 145, 147. ISBN 978-83-939031-1-5.
  32. Anna Sebastiańska: Członkowie TG „Sokół” w Sanoku 1889–1946. sokolsanok.pl, 2009-11-29. [dostęp 2017-05-18].
  33. Kronika. „Sokół” sanocki. „Gazeta Przemyska”, s. 3, Nr 103 z 22 grudnia 1892. 
  34. Tow. Pszczeln.-Ogrodnicze. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 175 z 5 maja 1907. 
  35. Rodacy – Obywatele!. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 68 z 16 kwietnia 1905. 
  36. Po wyborach. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 1-2, Nr 34 z 18 grudnia 1910. 
  37. Z Rady Miejskiej. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 26 z 30 czerwca 1912. 
  38. a b c Kronika. Nagły zgon. „Nowa Reforma”, s. 2, Nr 149 z 4 lipca 1926. 
  39. Księga pamiątkowa i adresowa wygnańców wojennych z Galicyi i Bukowiny 1914-1915 oraz Album pamiątkowe. Cz. 3. Prowincya i Bukowina. Wiedeń: 1915, s. 138.
  40. Kronika. Loterya gospodarska. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 33 z 11 grudnia 1910. 
  41. Maria Julia Czarnowski. geni.com. [dostęp 2017-05-18].
  42. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Maria Czarnowska. rakowice.eu. [dostęp 2017-05-18].
  43. Stefan Antoni Grzegorz hrabia Sumiński. geni.com. [dostęp 2017-05-18].
  44. Stefan Czarnowski, Nekrolog. „Dziennik Polski”, s. 5, Nr 82 z 27 kwietnia 1983. 
  45. Tragiczny wypadek. „Ilustrowany Kurier Codzienny”, s. 7, Nr 181 z 4 lipca 1926. 
  46. a b Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Stanisław Czarnowski. rakowice.eu. [dostęp 2017-05-18].