Otwórz menu główne

Stanisław Piotrowski (prokurator)

polski prawnik, prokurator
Stanisław Piotrowski
Grób Stanisława Piotrowskiego na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Stanisław Piotrowski (ur. 15 lipca 1901 we Lwowie, zm. 29 kwietnia 1972 w Warszawie) – polski prawnik, prokurator, działacz ruchu ludowego, jeden z czterech członków delegacji polskiej na proces norymberski przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym.

ŻyciorysEdytuj

Studiował na prawo na Uniwersytecie Lwowskim uzyskawszy w 1924 tytuł magistra praw, a trzy lata później – stopień doktora praw.

Aplikantem w lwowskim oddziale Prokuratorii Generalnej był od 1 stycznia 1925, później został tam referendarzem; od 1 lipca 1928 przeniesiono go do Głównego Urzędu Prokuratorii Generalnej RP w Warszawie; od 1 marca 1936 został tam radcą i pracował na tym stanowisku do wybuchu II wojny światowej. W okresie okupacji mieszkał nadal w Warszawie i pracował tam jako adwokat działając w podziemnych strukturach Stronnictwa Ludowego (był w nim członkiem Komisji Spraw Zagranicznych), a w Komisji Konstytucyjnej Delegatury Rządu na Kraj był kierownikiem referatu ds. narodowościowych. W 1943 skierowany przez Stronnictwo Ludowe do Rady Narodowościowej.

Po wojnie od 1 lipca 1945 w Ministerstwie Sprawiedliwości objął stanowisko naczelnika wydziału prawa międzynarodowego i wkrótce, we wrześniu 1945, wyjechał do Londynu, gdzie przygotowywano wówczas międzynarodowy proces przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim, który rozpoczął swą pracę w listopadzie 1945 w Norymberdze.

Na procesie norymberskim jako członek polskiej delegacji Piotrowski przebywał od 10 listopada 1945 r. do 13 lutego 1946 r. oraz od 23 lutego 1946 r. do 1 października 1946 r., przy czym od 1 maja 1946 r. był na tym procesie stałym przedstawicielem Polski.

Przebywając w Norymberdze zgromadził i przedstawił oskarżycielom radzieckim, amerykańskim i brytyjskim materiał dowodowy dotyczący zbrodniarzy hitlerowskich, przede wszystkim Hansa Franka (podczas wojny gubernatora Generalnego Gubernatorstwa), w tym – wyciągi z oryginału tzw. "Dziennika Hansa Franka"[1] oraz komentarze do tego dziennika w języku niemieckim, a także materiały dowodowe przeciw organizacjom Schutzstaffel (SS) i Sturmabteilung (SA).

Po zakończeniu procesu i powrocie do Polski ponownie objął w kwietniu 1947 stanowisko naczelnika wydziału prawa międzynarodowego w Ministerstwie Sprawiedliwości. Stanowisko to zachował również po 16 stycznia 1949, kiedy mianowano go prokuratorem Sądu Najwyższego; 3 stycznia 1951 objął funkcję naczelnika wydziału prezydialnego. Z końcem sierpnia tego samego roku przeszedł do biura obrotu prawnego w Ministerstwie Sprawiedliwości; pozostał w nim także po 29 grudnia 1951, kiedy w związku z utworzeniem Generalnej Prokuratury RP uzyskał nominację na sędziego sądu wojewódzkiego (najpierw dla miasta stołecznego Warszawy, potem dla województwa warszawskiego). Na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego (w Izbie Cywilnej) uzyskał powołanie 1 października 1953; pięć lat później (od 11 sierpnia 1958) objął funkcję sędziego wydziału rewizyjnego w sądzie wojewódzkim dla województwa warszawskiego, a 31 lipca 1967 przeszedł na emeryturę.

Po przeanalizowaniu – podczas pobytu w Norymberdze i po procesie – licznych niemieckich dokumentów opublikował: "Sprawozdanie Jürgena Stroopa" (Warszawa 1948), "Misja Odilo Globocnika" (Warszawa 1949), "Dziennik Hansa Franka" (Warszawa 1956) i "Proces Hansa Franka" (Warszawa 1970), a także artykuły w dziennikach i czasopismach.

Od 1946 roku działał w Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce (później przemianowanej na Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce) wygłaszając liczne referaty (na temat okupacji niemieckiej i popełnionych podczas niej w Polsce zbrodni) tak w kraju, jak i poza jego granicami (w USA, Niemczech, Austrii, Danii, Szwecji, Finlandii i Czechosłowacji.

Jeszcze w czasie studiów we Lwowie należał do Związku Polskiej Akademickiej Młodzieży Ludowej "Posiew", potem do "Wici"; podczas wojny był w Stronnictwie Ludowym, po 1945 w PSL-Lewica, a od zjednoczenia ruchu ludowego w Polsce – w ZSL. Odznaczony (w 1946) Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski,

PrzypisyEdytuj

  1. dokumenty te znalazły się wśród dowodów procesowych oznaczone sygnaturą nr 223, a ich fragmenty Trybunał przytoczył w uzasadnieniu wyroku ogłoszonego w sprawie Hansa Franka

BibliografiaEdytuj

  • Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, XXV, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1973, s. 7-9