Stanisław Rybicki (prezydent Częstochowy)

Stanisław Rybicki (ur. 8 listopada 1898 we Lwowie, zm. 27 lutego 1980 w Warszawie) – polski urzędnik samorządowy i działacz społeczny, w latach 1939–1945 prezydent Częstochowy.

Stanisław Józef Rybicki
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 1898
Lwów
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1980
Warszawa
prezydent Częstochowy
Okres od 17 listopada 1939
do 20 stycznia 1945[1]
Poprzednik Niklasch
Następca Stanisław Langier
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Stanisław Rybicki
major major
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 1898
Lwów
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1980
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie, ZWZ, AK
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
II wojna światowa

ŻyciorysEdytuj

Stanisław Rybicki urodził się 8 listopada 1898 roku we Lwowie, był synem Zygmunta. Uczestnik I wojny światowej[2], w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości oficer zawodowy w stopniu kapitana[3].

Mieszkał w Pankach, gdzie w 1924 roku ożenił się z wdową Marią Zajdler z Górskich, której pierwszy mąż został zamordowany podczas rabunku w dzierżawionym przez siebie majątku w Pankach. Również w Pankach był sekretarzem Rady Miejskiej. Absolwent Akademii Nauk Politycznych w Warszawie[2].

Przed wybuchem wojny był naczelnikiem wydziału administracyjnego Zarządu Miejskiego w Częstochowie[4] i wiceprezesem Towarzystwa Pomocy Dzieciom[3]. 1 września 1939 roku zgłosił się do służby wojskowej, przydzielony początkowo do 7 Pułku Artylerii Lekkiej[5], następnie oddelegowany do Łodzi celem odeskortowania na tyły żołnierza pochodzenia niemieckiego[6]. W czasie kampanii wrześniowej dotarł do Brześcia nad Bugiem, gdzie został przez sztab Naczelnego Wodza zdemobilizowany[7]. Do Częstochowy wrócił 1 października, następnego dnia zgłosił się do pracy w Zarządzie Miasta, zgodnie z zarządzeniem okupanta[8].

17 listopada został mianowany przez władze niemieckie burmistrzem miasta, gdyż władze okupacyjne pozostawiły samorząd miejski w polskich rękach. Po konsultacji ze współpracownikami, Rybicki zdecydował się na przyjęcie funkcji, którą wobec aresztowania prezydenta i wiceprezydenta miał prawo sprawować także na mocy polskich przepisów przedwojennych[9]. Po zwolnieniu tych ostatnich z więzienia dostał od nich[10] w lutym 1940 roku[11] upoważnienie do pełnienia obowiązków burmistrza, został też zaprzysiężony jako członek ZWZ[10]. Przez okres swojego urzędowania Rybicki dokładał starań, by realizować rozliczne zadania związane z opieką nad ludnością polską i żydowską, ochroną przed aresztowaniami, obroną materialnego dziedzictwa kulturowego i gospodarczego, utrzymaniem i budową infrastruktury i szczegółowym ewidencjonowaniem działań podległego mu urzędu przy jednoczesnym realizowaniu zadań zleconych przez okupanta w minimalnie bezpiecznym stopniu[12].

W czasie okupacji awansowany przez władze podziemne do stopnia majora[12].

Po II wojnie światowej współorganizator samorządu w Ministerstwie Ziem Odzyskanych, następnie dyrektor Departamentu Samorządu w Ministerstwie Administracji Publicznej oraz dyrektor Departamentu Organizacji i Płac w Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej. W ostatnich latach życia był dyrektorem Państwowego Zakładu Wydawnictw Lekarskich w Warszawie[2].

Żonaty, dwóch synów: Stanisław i Zygmunt[2].

Zmarł 27 lutego 1980 roku, pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[2].

OdznaczeniaEdytuj

PublikacjeEdytuj

  • Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1965.

PrzypisyEdytuj

  1. Gazeta Częstochowska nr 003/1960 Gazeta Częstochowska nr 3/1960
  2. a b c d e f Adrian Tomczyk: Mieszkańcy Panek (pol.). Urząd Gminy Panki. [dostęp 2011-12-13].
  3. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 18. ISBN 83-211-1105-X.
  4. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 17. ISBN 83-211-1105-X.
  5. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 19. ISBN 83-211-1105-X.
  6. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 23. ISBN 83-211-1105-X.
  7. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 32. ISBN 83-211-1105-X.
  8. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 39. ISBN 83-211-1105-X.
  9. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 48. ISBN 83-211-1105-X.
  10. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 48. ISBN 83-211-1105-X.
  11. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 112. ISBN 83-211-1105-X.
  12. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990. ISBN 83-211-1105-X.
  13. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 318. ISBN 83-211-1105-X.