Otwórz menu główne

Stanisław Rybicki (prezydent Częstochowy)

Stanisław Rybicki (ur. 8 listopada 1898 we Lwowie, zm. 27 lutego 1980 w Warszawie) – polski urzędnik samorządowy i działacz społeczny, w latach 1939–1945 prezydent Częstochowy.

Stanisław Józef Rybicki
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 1898
Lwów
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1980
Warszawa
prezydent Częstochowy
Okres od 17 listopada 1939
do 20 stycznia 1945[1]
Poprzednik Niklasch
Następca Stanisław Langier
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Stanisław Rybicki
major major
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie, ZWZ, AK
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
II wojna światowa

ŻyciorysEdytuj

Stanisław Rybicki urodził się 8 listopada 1898 roku we Lwowie, był synem Zygmunta. Uczestnik I wojny światowej[2], w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości oficer zawodowy w stopniu kapitana[3].

Mieszkał w Pankach, gdzie w 1924 roku ożenił się z wdową Marią Zajdler z Górskich, której pierwszy mąż został zamordowany podczas rabunku w dzierżawionym przez siebie majątku w Pankach. Również w Pankach był sekretarzem Rady Miejskiej. Absolwent Akademii Nauk Politycznych w Warszawie[2].

Przed wybuchem wojny był naczelnikiem wydziału administracyjnego Zarządu Miejskiego w Częstochowie[4] i wiceprezesem Towarzystwa Pomocy Dzieciom[3]. 1 września 1939 roku zgłosił się do służby wojskowej, przydzielony początkowo do 7 Pułku Artylerii Lekkiej[5], następnie oddelegowany do Łodzi celem odeskortowania na tyły żołnierza pochodzenia niemieckiego[6]. W czasie kampanii wrześniowej dotarł do Brześcia nad Bugiem, gdzie został przez sztab Naczelnego Wodza zdemobilizowany[7]. Do Częstochowy wrócił 1 października, następnego dnia zgłosił się do pracy w Zarządzie Miasta, zgodnie z zarządzeniem okupanta[8].

17 listopada został mianowany przez władze niemieckie burmistrzem miasta, gdyż władze okupacyjne pozostawiły samorząd miejski w polskich rękach. Po konsultacji ze współpracownikami, Rybicki zdecydował się na przyjęcie funkcji, którą wobec aresztowania prezydenta i wiceprezydenta miał prawo sprawować także na mocy polskich przepisów przedwojennych[9]. Po zwolnieniu tych ostatnich z więzienia dostał od nich[10] w lutym 1940 roku[11] upoważnienie do pełnienia obowiązków burmistrza, został też zaprzysiężony jako członek ZWZ[10]. Przez okres swojego urzędowania Rybicki dokładał starań, by realizować rozliczne zadania związane z opieką nad ludnością polską i żydowską, ochroną przed aresztowaniami, obroną materialnego dziedzictwa kulturowego i gospodarczego, utrzymaniem i budową infrastruktury i szczegółowym ewidencjonowaniem działań podległego mu urzędu przy jednoczesnym realizowaniu zadań zleconych przez okupanta w minimalnie bezpiecznym stopniu[12].

W czasie okupacji awansowany przez władze podziemne do stopnia majora[12].

Po II wojnie światowej współorganizator samorządu w Ministerstwie Ziem Odzyskanych, następnie dyrektor Departamentu Samorządu w Ministerstwie Administracji Publicznej oraz dyrektor Departamentu Organizacji i Płac w Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej. W ostatnich latach życia był dyrektorem Państwowego Zakładu Wydawnictw Lekarskich w Warszawie[2].

Żonaty, dwóch synów: Stanisław i Zygmunt[2].

Zmarł 27 lutego 1980 roku, pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[2].

OdznaczeniaEdytuj

PublikacjeEdytuj

  • Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1965.

PrzypisyEdytuj

  1. Gazeta Częstochowska nr 003/1960 Gazeta Częstochowska nr 3/1960
  2. a b c d e f Adrian Tomczyk: Mieszkańcy Panek (pol.). Urząd Gminy Panki. [dostęp 2011-12-13].
  3. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 18. ISBN 83-211-1105-X.
  4. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 17. ISBN 83-211-1105-X.
  5. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 19. ISBN 83-211-1105-X.
  6. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 23. ISBN 83-211-1105-X.
  7. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 32. ISBN 83-211-1105-X.
  8. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 39. ISBN 83-211-1105-X.
  9. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 48. ISBN 83-211-1105-X.
  10. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 48. ISBN 83-211-1105-X.
  11. Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 112. ISBN 83-211-1105-X.
  12. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990. ISBN 83-211-1105-X.
  13. a b Stanisław Rybicki: Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 318. ISBN 83-211-1105-X.