Stanisław Schaetzel (1888–1955)

Stanisław Schaetzel de Merzhausen, także jako Schätzel (ur. 8 maja 1888 w Brzeżanach, zm. 5 kwietnia 1955 w Katowicach) – polski prawnik, specjalista prawa gospodarczego, działacz przemysłu naftowego, publicysta i redaktor, nauczyciel akademicki, Konsul honorowy Królestwa Danii we Lwowie.

Stanisław Schaetzel
Data i miejsce urodzenia 8 maja 1888
Brzeżany
Data i miejsce śmierci 5 kwietnia 1955
Katowice
Zawód, zajęcie nauczyciel akademicki, prawnik
Narodowość polska
Tytuł naukowy doktor
Alma Mater Uniwersytet Lwowski
Uczelnia Politechnika Lwowska
Akademia Handlu Zagranicznego we Lwowie
Politechnika Śląska
Wyższe Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach
Rodzice Stanisław, Paulina
Krewni i powinowaci Włodzimierz, Maria, Tadeusz (rodzeństwo)
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

Urodził się jako syn Stanisława (1856–1942), adwokata, posła na Sejm Krajowy Galicji, burmistrza Brzeżan[1] i Pauliny z Sochaników (1870–1943). Jego rodzeństwem byli: Włodzimierz (1889–1948), Maria (ur. 1890), Tadeusz (1891–1971), oficer Wojska Polskiego, wywiadowca, dyplomata i polityk, działacz ruchu prometejskiego, pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego, żołnierz Oddz. II SG WP.

W 1906 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Brzeżanach (w jego klasie był m.in. Władysław Tadeusz Wisłocki)[2]. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Uzyskał stopień naukowy doktora prawa. Został specjalistą prawa gospodarczego i przemysłu naftowego[3]. Pracował w Państwowym Urzędzie Naftowym, pełnił funkcję dyrektora w spółce akcyjnej Polmin. Pełnił funkcję dyrektora Krajowego Towarzystwa Naftowego oraz redaktora naczelnego dwutygodnika „Przemysł Naftowy[4]. Publikował także w pismach „Gazeta Handlowa”, „Przegląd Techniczny”, „Przegląd Ekonomiczny”. Do 1941 przygotował pięciojęzyczny słownik przemysłu naftowego, lecz zaginął on podczas wojny. Zasiadał w ciałach rządowych w dziedzinie gospodarczej.

2 czerwca 1936 uzyskał exequatur jako konsul honorowy Królestwa Danii na obszar województwa lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego z siedzibą we Lwowie[5]. Został nauczycielem akademickim na wyższych uczelniach: od 1925 na Politechnice Lwowskiej (przedmiot; geografia i organizacja handlu ropą naftową i jej produktami), od 1935 encyklopedii górnictwa na Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego we Lwowie, od 1937 Akademia Handlu Zagranicznego). Był członkiem sekcji przemysłowej Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie[6]. Był członkiem zwyczajnym Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie[7].

W wyniku wysiedlenia Polaków ze Lwowa po II wojnie światowej osiadł w Gliwicach, gdzie w 1946 został kierownikiem Wydziału Ekonomicznego Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego w Gliwicach. Od 1949 członek Rady Naukowej Głównego Instytutu Chemii Przemysłowej. Następnie zatrudniony w Oddziale Głównego Instytutu Pracy (od 1951 Instytutu Ekonomiki i Organizacji Przemysłu). Równolegle został w Gliwicach nauczycielem akademickim na Politechnice Śląskiej, od 1946 nauczyciel akademicki na Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach, od końca 1947 do 1949 był dziekanem Wydziału Organizacji Przemysłowej na tej uczelni w Katowicach. Po 1953 pracował na niej tylko jako nauczyciel akademicki. Współpracował z Państwowym Instytutem Administracji Przemysłowej w Gliwicach. W 1948 był współzałożycielem oddziału Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Gliwicach.

Zmarł 5 kwietnia 1955 w Katowicach. Został pochowany na Cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach.

Jego żoną była Anna z Rybickich (1898–1957), z którą miał syna Jerzego (1926–1995) i córkę Teresę (1928–2009).

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Schaetzel de Merzhausen. sejm-wielki.pl. [dostęp 28 marca 2015].
  2. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Brzeżanach za rok szkolny 1906. Brzeżany: 1906, s. 52.
  3. VII Zjazd Naftowy we Lwowie. „Codzienna Gazeta Handlowa”, s. 3, Nr 281 z 7 grudnia 1934. 
  4. Przemysł Naftowy : 1927 : nr 2
  5. Dział urzędowy. 86. „Lwowski Dziennik Wojewódzki”. Nr 13, s. 138, 30 czerwca 1936. 
  6. Kooptacja 4 radców do Izby Przem.-Handlowej we Lwowie. „Wiadomości Gospodarcze Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie”, s. 86, Nr 7 z 5 kwietnia 1937. Izba Przemysłowo-Handlowa we Lwowie. 
  7. Sprawozdanie Wydziału Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie za czas od 1 kwietnia 1934 do 31 marca 1935 przedłożone Walnemu Zgromadzeniu w dniu 29 maja 1935. Lwów: 1935, s. 33.
  8. M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 411 „za zasługi na polu pracy zawodowej w przemyśle”.
  9. Odznaczenia w dniu Święta Niepodległości. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 258 z 13 listopada 1937. 
  10. Wiadomości bieżące. Odznaczenia w dniu Święta Niepodległości. „Nafta”. Nr 11, s. 300, 1937. 

BibliografiaEdytuj