Statek wodny

duży pojazd wodny

Statek (wodny) – jednostka pływająca o własnym napędzie, przystosowana do przewozu ludzi i towarów. Pod pojęciem tym zwykle rozumie się konstrukcje o większych gabarytach, zdolne do pokonywania większych akwenów, często (choć niekoniecznie) otwartego morza, w odróżnieniu od łodzi[1][2][3][4].

Główne elementy statku:
1 – dziób
2 – gruszka dziobowa, przedłużenie kilu przed dziobnicę
3 – kluza kotwiczna i kotwica
4 – burta
5 – śruba napędowa i płetwa steru
6 – rufa
7 – komin
8 – nadbudówka
9 – pokład
Statek badawczy RV „Dana”
Kontenerowiec MS „BCL Joanna”

Statki wodne wykorzystywane mogą być w celach cywilnych bądź wojskowych, te ostatnie nazywane są okrętami[1].

Historia słowaEdytuj

Udokumentowane użycie słowa „statek” w polszczyźnie ok. 1612[5], 1625[6].

Definicja w polskim prawieEdytuj

Według ustawy o żegludze śródlądowej[7] statkiem jest urządzenie pływające o napędzie mechanicznym lub bez napędu mechanicznego, w tym również prom, wodolot i poduszkowiec, przeznaczone lub używane na śródlądowych drogach wodnych do:

a) przewozu osób lub rzeczy,
b) pchania lub holowania,
c) inspekcji, nadzoru nad bezpieczeństwem ruchu żeglugowego lub szkolenia,
d) ratowania życia lub mienia,
e) połowu ryb,
f) wykonywania prac technicznych, utrzymania szlaków żeglugowych lub eksploatacji złóż kruszyw,
g) uprawiania sportu lub rekreacji,
h) celów mieszkalnych, biurowych, gastronomicznych, hotelowych lub warsztatowych, a także jako przystanie pływające, doki lub zakłady kąpielowe

Rodzaje statkówEdytuj

Podział ze względu na wykorzystywane akwenyEdytuj

Podstawowy podział wyróżnia statki śródlądowe i morskie.

Podział ze względu na zanurzenieEdytuj

Statki wodne dzieli się na statki nawodne, których siła wyporu wody jest zawsze większa od ich ciężaru całkowitego (własnego i ładunku), oraz statki podwodne, które mogą czasowo zanurzać się całkowicie pod powierzchnię wody na wybraną głębokość poprzez regulację ciężaru statku za pomocą napełniania wodą lub opróżniania zbiorników balastowych.

Podział ze względu na napędEdytuj

Ze względu na rodzaj napędu, statki wodne dzieli się na:

Podział ze względu na liczbę kadłubówEdytuj

Ze względu na liczbę kadłubów statki dzieli się na:

Podział ze względu na charakter pracyEdytuj

Ze względu na charakter pracy statki dzieli się na:

  • statki handlowe
  • statki zaopatrzenia
  • statki służb państwowych
  • statki służb portowych
  • „statki” wojenne – okręty wojenne
  • statki sportowe i inne
  • statki pasażerskie.

Cywilne i wojskoweEdytuj

Ponadto statki wodne dzieli się na statki cywilne, zwane po prostu statkami, oraz jednostki wojenne, czyli okręty[potrzebny przypis]. Jednak okrętownictwem nazywa się ogólnie cały dział techniki dotyczący budowy statków, a także większości innych jednostek pływających.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b statek wodny, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2013-08-07].
  2. statek. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2022-04-09].
  3. ship (ang.). Britannica.com. [dostęp 2022-04-09].
  4. ship. W: World Encyclopedia. Philip's, 2004. ISBN 978-0-19-954609-1. [dostęp 2022-04-09]. (ang.)
  5. Stanisław Żółkiewski: Początek i progres wojny moskiewskiej. 1612, s. 33. Cytat: ...ku górze rzeką Moskwą statki ze zbożem i różnemi potrzebami przypłynęły..
  6. Hasło statek, [w:] Słownik języka polskiego XVII i 1. połowy XVIII wieku. PAN Instytut Języka Polskiego. [dostęp 2018-10-23].
  7. Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 1097).