Stefan Majchrowski
Stefan Majchrowski pseudonim literacki „Stefan Kos”, „Tomasz Grabiec” (ur. 13 marca 1908 w Grodzisku Mazowieckim, zm. 22 lutego 1988 w Warszawie) – polski pisarz, rotmistrz Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
13 marca 1908 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
22 lutego 1988 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
do 1947 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Stanowiska |
oficer informacyjny |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Tablica_Stefan_Majchrowski_plac_Konstytucji_4.jpg/220px-Tablica_Stefan_Majchrowski_plac_Konstytucji_4.jpg)
w Warszawie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Stefan_Majchrowski_-_gr%C3%B3b.jpg/220px-Stefan_Majchrowski_-_gr%C3%B3b.jpg)
Życiorys
edytujUczęszczał do warszawskiego Gimnazjum Rontalera, a następnie do Korpusu Kadetów Nr 1 we Lwowie, w którym złożył maturę. W 1927 roku został podchorążym Oficerskiej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu. 15 sierpnia 1929 roku Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1929 roku i 33. lokatą w korpusie oficerów kawalerii, a Minister Spraw Wojskowych wcielił do 7 pułku Ułanów Lubelskich w Mińsku Mazowieckim[1]. 17 grudnia 1931 roku awansował na porucznika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 roku i 37. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[2]. W latach 1938–1939 był słuchaczem XIX Kursu Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Na stopień rotmistrza został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 35. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[3]. W tym samym miesiącu zadebiutował na łamach prasy.
W kampanii wrześniowej 1939 roku walczył, jako oficer informacyjny w sztabie Podlaskiej Brygady Kawalerii[4]. Wziął udział bitwie pod Kockiem. Po kapitulacji w niewoli niemieckiej, którą spędził w Oflagu VII A w Murnau w Bawarii. Udzielał się tam w działalności samokształceniowej i artystycznej (m.in. tłumacząc z angielskiego sztukę G.B. Shawa dla teatru obozowego). Na temat życia w obozie napisał później książkę Za drutami Murnau.
Po wyzwoleniu obozu przez wojska amerykańskie w 1945 służył w 2 Korpusie Polskim. Dalsze kształcenie wojskowe w Macerata, Włochy 1945. Jednocześnie prowadził m.in. działalność wydawniczą, w ramach wydawnictwa Rodło. W 1946 roku we Włoszech, pod pseudonimem „Stefan Kos”, wydał książkę Polska Droga. W tym samym roku, wraz z 2 Korpusem Polskim, został przeniesiony do Szkocji.
W 1947 roku wrócił do kraju i został tłumaczem z języka angielskiego, francuskiego i niemieckiego w agencji wydawniczej API. Podjął także współpracę z „Tygodnikiem Powszechnym”, publikując szereg artykułów na temat Gilberta K. Chestertona, G.B. Shawa i Thomasa More’a. Wkrótce potem zwolniony z pracy z agencji API, otrzymał tzw. „wilczy bilet”. Inwigilowany przez Urząd Bezpieczeństwa.
W końcu lat 40 XX w. rozpoczął pisanie słuchowisk i audycji dla Polskiego Radia, głównie dla dzieci i młodzieży, oraz artykułów o starej Warszawie do tygodnika „Stolica”.
Po „odwilży” 1956 zaczął pisać regularnie książki, które ukazywały się drukiem od 1957. Został członkiem Związku Literatów Polskich oraz Związku Autorów i Kompozytorów ZAiKS. Nie należał do partii politycznej.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 327-6-15)[5].
Ordery i odznaczenia
edytuj- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – pośmiertnie 2009 „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych w Polsce oraz działalność kombatancką i społeczną, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i działalności społecznej” przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego[6].
- Srebrny Krzyż Zasługi
Wybrana twórczość
edytuj- Opowieści biograficzne
- 1961 Pan Sienkiewicz
- 1965 Pan Fredro
- 1973 Opowieść o Józefie Wybickim
- 1975 Sienkiewicz. Opowieść biograficzna
- 1977 Dickens. Opowieść biograficzna
- 1982 O Julianie Niemcewiczu. Opowieść biograficzna
- Wincenty Pol
- Książki dla dzieci i młodzieży
- 1957 Spadkobiercy Pana Ziółko
- 1959 Knot, Pocieszko i Spółka
- 1961 Tajemnice wyspy Aotea
- 1970 Córka Księżyca
- Powieści współczesne
- 1965 Przystanek za miastem
- 1992 Współcześni czarownicy (wyd. pośmiertnie)
- Powieści historyczne
- 1961 Kopia i warkocze
- 1968 Jezioro Czarownic. Saga o Wenedach
- 1969 Taniec nad Jeziorem. Saga o Wenedach
- 1972 Narzeczona z Saragossy
- 1974 Upiór spod Płocka
- 1975 Karczma na Moczydle
- 1980 Awantury Pana na Jarczewie
- Opowieści historyczne
- 1970 Za drutami Murnau
- 1972 Rodzina Hauke
- 1984 Niezwykłe postacie z czasów Powstania Listopadowego
- Varsaviana
- 1960 W Warszawie, Sewerciu, życie wre, kipi...
- Inne
- Słuchowiska i audycje radiowe (ok. 90)
- Podróż za granicę – komedia (prapremiera telewizyjna 1971)
Przypisy
edytuj- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 15 sierpnia 1929 roku, s. 277.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 18 grudnia 1931 roku, s. 404.
- ↑ Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 487.
- ↑ Przemysław Dymek, Samodzielna..., s. 166. Ludwik Głowacki, Działania wojenne..., s. 386.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: EMILIA JACHOWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-19] .
- ↑ Odznaczenia za zasługi dla Rzeczypospolitej. prezydent.pl, 27 listopada 2009. [dostęp 2009-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 grudnia 2013)].
Bibliografia
edytuj- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
- Przemysław Dymek, Samodzielna Grupa Operacyjna „Narew” 1939 w polskiej historiografii wojskowej, Wydawnictwo SORUS s.c., Poznań 1999, ISBN 83-87133-54-X.
- Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, ISBN 83-222-0377-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.
- Kto jest Kim w Polsce 1984. Informator biograficzny, edycja 1, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984
- Księga Pamięci Kadetów II Rzeczypospolitej, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2001
- Komunikat Informacyjny Koła Żołnierzy 7-go Pułku Ułanów Lubelskich im. gen. K. Sosnkowskiego, nr 71, Londyn, styczeń 1989
- Instytut Pamięci Narodowej: BUWa – III-5532-2304(1)06
- ISNI: 0000000083602525
- VIAF: 17239270, 302857073
- LCCN: no2016048961, n83062774
- GND: 1115207652, 1115207318
- BnF: 120336771
- SUDOC: 028516478
- NKC: xx0066710
- NTA: 06907917X
- CiNii: DA13936395
- Open Library: OL1318147A
- PLWABN: 9810588917605606
- NUKAT: n93126858, n2022003192
- PTBNP: 1727102
- LIH: LNB:Zjm;=CB
- WorldCat: lccn-n83062774