Szklarnik leśny

Szklarnik leśny (Cordulegaster boltonii) – gatunek owada z rzędu ważek należący do podrzędu ważek różnoskrzydłych i rodziny szklarnikowatych (Cordulegastridae)[1]. Dorasta do 80 mm długości. Rozpiętość skrzydeł 100 mm.

Szklarnik leśny
Cordulegaster boltonii
(Donovan, 1807)[1]
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Podrząd

ważki różnoskrzydłe

Nadrodzina

Cordulegastroidea[1]

Rodzina

szklarnikowate

Rodzaj

Cordulegaster

Gatunek

szklarnik leśny

Synonimy
  • Libellula boltonii Donovan, 1807[1]
  • Libellula grandis Scopoli, 1763 (nec Linnaeus, 1758)[1]
  • Libellula forcipata Harris, 1780 (nec Linnaeus, 1758)[1]
  • Aeshna annulata Latreille, 1805 (nec Fabricius, 1798)[1]
  • Aeschna lorenzonii Disconzi, 1865[1]
  • Aeschna lunulata Charpentier, 1825[1]
  • Cordulegaster lunulata Charpentier, 1840[2]
  • Cordulegaster annulatus immaculifrons Selys, 1850[1]
  • Cordulegaster annulatus intermedius Selys, 1857[1]
  • Cordulegaster annulatus algirica Morton, 1916[1]
  • Cordulegaster algerica Morton, 1916[2]
  • Cordulegaster boltonii iberica Boudot & Jacquemin, 1995[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Występuje w północnej Afryce i w Europie (od Wielkiej Brytanii i Półwyspu Iberyjskiego po środkową Skandynawię i Ural) – przy dość szybko lub szybko płynących, nizinnych potokach i rzekach. W Polsce rzadki; występuje głównie w zachodniej i południowej części kraju (ale nie w wyższych partiach gór), stwierdzono go też na kilku stanowiskach na północy[4][5].

Rozwój larw trwa 4–5 lat, w płytkich wodach z piaszczystym dnem[4]. Imagines latają od czerwca do sierpnia[6] (września)[4].

W Polsce gatunek ten objęty jest częściową ochroną gatunkową[7][8], a dawniej objęty był ochroną ścisłą[9]. W Polskiej czerwonej księdze zwierząt Bezkręgowce, sklasyfikowany został w kategorii VU (narażony)[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry: World Odonata List (ang.). 2022-02-24. [dostęp 2022-03-01].
  2. a b Schorr i inni: World Odonata List (ang.). wrzesień 2010. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-26)].
  3. Cordulegaster boltonii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b c d Rafał Bernard: Polska Czerwona Księga Zwierząt: Cordulegaster boltonii (Donovan, 1807). Instytut Ochrony Przyrody PAN. [dostęp 2010-08-30].
  5. Ewa Miłaczewska: Szklarnik leśny Cordulegaster boltonii. W: wazki.pl [on-line]. [dostęp 2022-06-17].
  6. Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix - Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239. 
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1348).
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz.U. z 2004 r. nr 220, poz. 2237).