Szymon Dickstein

polsko-żydowski działacz marksistowski, przyrodnik, pisarz, tłumacz
Szymon Dickstein (w 1876)

Szymon Dickstein (Szymon Diksztajn, pseudonim Dynio, Jan Młot[1], ur. 8 lub 14 lutego[2] 1858 w Warszawie, zm. 6 lipca 1884 w Bernie) – polski działacz marksistowski, przyrodnik, członek I Proletariatu, współtłumacz na język polski I tomu Kapitału Karola Marksa (w 1881).

Urodził się w Warszawie jako syn Rafaela i Małgorzaty z domu Waldenburg. Jego bratem był matematyk Samuel Dickstein. Uczył się w II Gimnazjum w Warszawie, po czym rozpoczął studia przyrodnicze na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Od 1878 r. przebywał na emigracji – najpierw we Francji, a później w Szwajcarii. Współpracował i współredagował czasopisma związane z Proletariatem: „Przedświt”, „Walka Klas” i „Równość”. Utrzymywał kontakty z grupą rewolucjonistów Czornyj Pieriedieł (m.in. z Plechanowem i Dejczem)[2].

Do najbardziej znanych prac Dicksteina należy opowiadanie z roku 1881 Kto z czego żyje?, w którym w bardzo przystępny sposób popularyzował główne treści teorii marksizmu wyłożone w Kapitale Karola Marksa.

Dickstein zainicjował też przekład na polski dzieła Karola Darwina O powstawaniu gatunków drogą naturalnego doboru, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt (tuż przed śmiercią w 1884 r.). Poza tym w dorobku translatorskim Dicksteina znajdują się liczne prace Ferdynanda Lassalle’a.

Z powodu ciężkiej sytuacji materialnej i problemów osobistych popełnił samobójstwo. Został pochowany na cmentarzu Carouge pod Genewą.

PrzypisyEdytuj

  1. Żebrowski 2003 ↓.
  2. a b Henryk Kroszczor: Kartki z historii Żydów w Warszawie XIX–XX w. – sylwetki, szkice. Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, Warszawa 1979.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj