Otwórz menu główne

Tadeusz Andersz

polski pilot wojskowy, generał

Tadeusz Andersz (ur. 27 września 1918 w Hoensbroek, zm. 29 października 2007 w Londynie) – generał brygady pilot Wojska Polskiego, major dyplomowany (ang. Squadron Leader) Królewskich Sił Powietrznych.

Tadeusz Andersz
generał brygady pilot generał brygady pilot
Data i miejsce urodzenia 27 września 1918
Hoensbroek, Holandia
Data i miejsce śmierci 29 października 2007
Londyn, Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby od 1939
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
Roundel of France.svg Aéronautique Militaire
RAF roundel.svg RAF
USAAF roundel 1943.svg USAAF
Jednostki Dywizjon 315
Dywizjon 306
61 Dywizjon Myśliwski 56 Grupy Myśliwskiej
Dywizjon 315
Stanowiska d-ca eskadry: Dywizjonu 315, d-ca Dywizjonu 315, Dywizjonu 306
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania francuska 1940
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941, trzykrotnie)
Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej (Wielka Brytania) Zaszczytny Krzyż Lotniczy (Stany Zjednoczone) amerykański Air Medal (czterokrotnie)
Grób gen. Tadeusza Andresza na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

ŻyciorysEdytuj

Ukończył Gimnazjum im. Gotthilfa Bergera w Poznaniu, gdzie podczas nauki należał do Poznańskiej Czarnej Trzynastki. w 1937 rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, przerwaną przez wybuch II wojny światowej. Po ewakuacji do Rumunii został wraz z kolegami internowany w rumuńskim obozie w Slatinie, skąd uciekł do Francji, gdzie służył w polskim lotnictwie wojskowym.

Po klęsce Francji w 1940 znalazł się w Wielkiej Brytanii w dalszym ciągu w składzie polskiego lotnictwa myśliwskiego (nr służbowy P-0374). W okresie od lata 1941 do listopada 1943 pilot, a potem także dowódca eskadry 315 dywizjonu myśliwskiego „Dęblińskiego”. Po okresie służby instruktorskiej, od marca 1944 znów w działaniach bojowych, tym razem w 61 dywizjonie myśliwskim 56 Grupy Myśliwskiej 8 Armii Powietrznej Stanów Zjednoczonych (za wiedzą i akceptacją polskich władz). Od sierpnia 1944 do kwietnia 1945 dowódca dywizjonu 315, następnie w sztabie 12 Grupy Myśliwskiej. W czasie służby zanotował 167 lotów bojowych, dwa zestrzelenia pewne i jedno prawdopodobne.

Po wojnie został kursantem Wyższej Szkoły Lotniczej Weston-super-Mare ukończonej w kwietniu 1946, po czym aż do rozformowania w 1947 był dowódcą 306 dywizjonu myśliwskiego „Toruńskiego”. Następnie służył w Royal Air Force, m.in. był pilotem VIP-ów, a później kontrolerem ruchu lotniczego. Od 1973 na emeryturze. Po 1973 był wiceprezesem Stowarzyszenia Lotników Polskich i adiutantem kolejnych prezydentów RP na uchodźstwie. 9 września 1985 został mianowany podsekretarzem stanu w Ministerstwie Informacji w czwartym rządzie Kazimierza Sabbata[1]. W maju 2005 awansowany na stopień generała brygady.

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 167-1-7/8)[2].

W 2009 powstał film dokumentalny o Tadeuszu Anderszu pt. Latający Holender. Tadeusz Andersz (scenariusz i reżyseria Grzegorz Gajewski)[3].

ZestrzeleniaEdytuj

Na liście Bajana sklasyfikowany został na 140 pozycji z 2 zestrzeleniami pewnymi, 1 prawdopodobnym.

Chronologiczny wykaz zwycięskich walk powietrznych[4]

zestrzelenia pewne
  • Fw-190 - 4 kwietnia 1943 (pilotował Spitfire IX BS408 / PKQ)
  • Me-109 - 9 lutego 1944 (pilotował P47 HOC)
zestrzelenia prawdopodobne
  • Fw-190 - 21 lutego 1945 (pilotował Mustang III KH481)

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj