Talizman (fr. talisman, hiszp. talismán; z arab. tilsam lub tilasm = „obraz magiczny z mistycznymi znakami przeciw czarom”[1]; z gr. télesma = „konsekracja”[1]) – przedmiot z przypisywanym mu działaniem magicznym (często drobny)[2], mający przynosić jego posiadaczowi szczęście lub chronić przed nieszczęściami[1].

Talizmany są czasem utożsamiane z amuletami, które zazwyczaj pełnią jedynie funkcje ochronne. Wg części historyków, talizmany różnią się od amuletów tym, że na talizmanach wypisano słowa czy litery[3].

Według badań CBOS w 2018 roku 5% Polaków nosiło wtedy talizmany (popularne szczególnie wśród młodszych osób)[4].

Przypisy edytuj

  1. a b c hasło „talizman” w: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego
  2. Jacek Jaguś, Uwagi na temat wymowy magicznej średniowiecznych amuletów i ozdób na ziemiach polskich, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia”, 58, s. 7-24.
  3. Kieckhefer 2001 ↓, s. 121.
  4. CBOS, Co przyniesie przyszłość - horoskowy, wróżki i talizmany, 2018, ISSN 2353-5822.

Bibliografia edytuj

  • Richard Kieckhefer: Magia w średniowieczu. Kraków: Universitas, 2001. ISBN 83-7052-546-6. (pol.).