Otwórz menu główne

Targowa Górka

wieś w województwie wielkopolskim

Targowa Górka (do 1958 Targowagórka[1]) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

Targowa Górka
Kościół św. Michała Archanioła
Kościół św. Michała Archanioła
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat wrzesiński
Gmina Nekla
Liczba ludności (2006) 540
Strefa numeracyjna 61
Kod pocztowy 62-308
Tablice rejestracyjne PWR
SIMC 0590390
Położenie na mapie gminy Nekla
Mapa lokalizacyjna gminy Nekla
Targowa Górka
Targowa Górka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Targowa Górka
Targowa Górka
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Targowa Górka
Targowa Górka
Położenie na mapie powiatu wrzesińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wrzesińskiego
Targowa Górka
Targowa Górka
Ziemia52°18′15″N 17°26′39″E/52,304167 17,444167

Targowa Górka (Milesina, Mieleszna Górka)[2] uzyskała lokację miejską przed 1344, zdegradowana około 1850[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych Targowa Górka, dla jadących autostradą A2 w kierunku Warszawy.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Miejscowość wzmiankowana jest w dokumentach już w 1258. Jej właścicielem był wówczas Milesza z Górki, który należał do otoczenia księcia Bolesława Pobożnego, syna Władysława Odonica. Król Kazimierz Wielki przebywając w Poznaniu 14 czerwca 1343 potwierdził ówczesnym właścicielom: Piotrowi kasztelanowi radzimskiemu i Dobrogostowi Mileszycowi prawa miejskie dla Targowej Górki. Późniejszymi właścicielami miasta byli m.in. w 1397 Wojciech z Górki, w latach 1390–1400 Boguchwał, Dobiesław i Bodzęta, synowie Jana Poraja z Bierzglina, w 1506 Barbara Górecka, w 1559 Spławscy i Góreccy herbu Dryja, w 1722 Turnowie. Od 1761 własność Drogońskich, w 1793 hrabiego Keyserlinga, którego córka Adela, wyszła za mąż za gen. Antoniego Amilkara Kosińskiego – współtwórcę Legionów Polskich we Włoszech. W 1870 właścicielami była rodzina Żychlińskich.

W roku 1458 Targowa Górka miała obowiązek wystawienia 8 żołnierzy na wyprawę malborską. Pod koniec XV wieku miasto podupadło i utraciło prawa miejskie. Odzyskało je w 1559. W 1724 król August II Mocny nadał miejscowości przywilej organizowania 5 jarmarków rocznie i targów w każdy poniedziałek. Król Stanisław August Poniatowski potwierdził te przywileje oraz wydał zgodę na organizowanie jeszcze czterech nowych jarmarków. W 1751 Turnowie, ówcześni właściciele miasta, osadzili tu na leśnej wyrębie osadników niemieckich na zasadach czynszowych. Osada ta nazywała się wówczas Holendry Słowęcińskie.

Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła istniał już w XIII w. W 1630 kasztelan gnieźnieński Mikołaj Mielżyński ufundował tu nowy drewniany kościół. Po pożarze w 1739 został odbudowany. Ponownie spłonął na początku XIX wieku. Odbudowała go w 1840 jako murowany rodzina Kosińskich[4]. W XVI w. istniał jeszcze kościół pw. św. Małgorzaty, kościół ten spłonął w 1725, a na jego miejscu postawiono krzyż.

W Targowej Górce znajdował się od 1628, założony przez Mielżyńskiego, szpital dla ubogich. W XVIII w. miało tu istnieć równocześnie 12 browarów. W czasie licznych pożarów zaginął dokument lokacyjny. W 1793 władze pruskie nie umieściły już Targowej Górki w wykazie miast. W latach 80. XIX w. mieszkały tu 424 osoby w 25 domach. Właścicielem wsi był wówczas król pruski. Do dziś zachował się budynek poczty konnej z przełomu XVIII–XIX wieku, kościół z 1840, leśniczówka z XIX wieku i drewniana dzwonnica z końca XVIII wieku.

Na podstawie dekretu PKWN z 31 sierpnia 1944 zostały utworzone miejsca odosobnienia, więzienia i ośrodki pracy przymusowej dla „hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców narodu polskiego”. Obóz pracy nr 176 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło w Targowej Górce[5].

15 czerwca 2008 odbyły się uroczyste obchody 750-lecia istnienia miejscowości.

ZabytkiEdytuj

W miejscowości znajduje się klasycystyczny kościół pw. św. Michała Archanioła z 1840 wraz z oddzielnie stojącą, drewnianą dzwonnicą z XVIII wieku, grobowce rodzin Karłowskich i Karśnickich, odnowione w 2010, oraz grobowiec Adelajdy i Antoniego Amilkara Kosińskiego. Napis na płycie nagrobnej brzmi:

Lewa płyta Prawa płyta

Adelajda Konstancya
Wilhelmina Zofia Wiktorya
z Hrabiow Keyserling
Generałowa Kosińska
Dziedziczka Targowej-Górki
ur 1790 um. 4 Września 1856 r.
w Targowej – Górce

Antoni Amilkar-Kosinski
Generał Dywizyi
Krzyża Wojskowego Komandor
syn Józefa i Reginy
z Korsaków Kosińskich
ur. na Litwie r. 1769 um. w Targowej – Górce 10 Marca
r. 1823
Odbył Kampanie:
od 1794 r. w powstaniu Kościuszkowskiem
1795-1803 r. we Włoszech
1807 r. przeciw Prusom i Rossyi
1809 r. przeciw Austryi
1812 r. przeciw Rossyi dowodził
dywizyą nad Bugiem

W miejscowości znajduje się również dwór, w trakcie odbudowy.

Osobny artykuł: Dwór w Targowej Górce.

Miejscowość nie zachowała cech rozplanowania miejskiego. Śladem miejskiej przeszłości pozostaje jednak jej nazwa.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. M.P. 1958 nr 89 poz. 496
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 76-77.
  3. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 76-77.
  4. Historia Targowej Górki w skrócie, nekla.eu [dostęp 2017-11-27] (pol.).
  5. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj