Otwórz menu główne

Tetrapodomorphaklad kręgowców obejmujący ryby mięśniopłetwe wykazujące wiele cech typowych dla czworonogich. Prymitywne formy, jak Tiktaalik, zostały tu zaklasyfikowane ze względu na podobieństwa do zarówno ryb, jak i czworonogich, przynajmniej fizyczne.

Tetrapodomorpha
Ahlberg, 1991
Tiktaalik – bazalny przedstawiciel Tetrapodomorhpa
Tiktaalikbazalny przedstawiciel Tetrapodomorhpa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada ryby kostnoszkieletowe
Gromada mięśniopłetwe
Podgromada Tetrapodomorpha
W późnym dewonie, potomkowie pelagicznych ryb mięśniopłetwych – jak Eusthenopteron – zaczęli wykazywać sekwencje adaptacji do życia na lądzie: * Panderichthys był przystosowany do życia w płytkich, mulistych akwenach; * Tiktaalik, z przypominającymi kończyny płetwami, mógł wychodzić na ląd; * Wczesne czworonogie z podmokłych bagien, takie jak: * Acanthostega z ośmioma palcami na każdej stopie, * Ichthyostega mająca kończyny. Potomkami są również inne pelagiczne ryby mięśniopłetwe, takie jak celakanty.

W skład Tetrapodomorpha wchodzą prawdziwe czworonogie (Tetrapoda) i kilka spokrewnionych ze sobą grup ryb mięśniopłetwych.

Cechami określającymi przynależność do Tetrapodomorpha są modyfikacje płetw, a szczególnie kość ramienna z wyraźnie wypukłą głową osadzoną w panewce obręczy kończyny górnej.

Skamieniałości wczesnych przedstawicieli Tetrapodomorpha, takich jak Osteolepis i Panderichthys, pochodzą już z wczesnego dewonu. Najstarszym znanym przedstawicielem grupy jest Tungsenia paradoxa, żyjący ok. 409 milionów lat temu[1].

Taksonomia i filogenezaEdytuj

Sensu Benton, 2004[2]

PrzypisyEdytuj

  1. Jing Lu, Min Zhu, John A. Long, Wenjin Zhao, Tim J. Senden, Liantao Jia i Tuo Qiao. The earliest known stem-tetrapod from the Lower Devonian of China. „Nature Communications”. 3, 2012. DOI: 10.1038/ncomms2170 (ang.). 
  2. Classification of the vertebrates [w:] Michael J. Benton, Vertebrate paleontology, wyd. 3, University of Bristol, 2004, ISBN 978-0-632-05637-8 [zarchiwizowane z adresu 2018-10-15] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  1. Per A. Ahlberg, Zerina Johanson. Osteolepiforms and the ancestry of tetrapods. „Nature”. 395 (6704), s. 792–794, 1998. DOI: 10.1038/27421 (ang.). 
  2. Michel Laurin, Marc Girondot, Armand de Ricqlès. Early tetrapod evolution. „TREE”. 15 (3), 2000 (ang.).