Toko żółtodzioby

Toko żółtodzioby[4] (Tockus flavirostris) – gatunek ptaka z rodziny dzioborożców (Bucerotidae) występującego we wschodniej Afryce.

Toko żółtodzioby
Tockus flavirostris[1]
(Rüppell, 1835)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd dzioborożcowe
Rodzina dzioborożce
Rodzaj Tockus
Gatunek toko żółtodzioby
Synonimy
  • Buceros flavirostris Rüppell, 1835[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

SystematykaEdytuj

Dawniej niektórzy autorzy uznawali toko żółtodziobego i czerwonolicego (T. leucomelas) za jeden gatunek[2]. Nie wyróżnia się podgatunków[2][5].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 40 cm; masa ciała samic 170–191 g, samców 225–275 g[6]. Duży, czarno-biały ptak o jaskrawożółtym, pokaźnym dziobie zagiętym ku dołowi.

WystępowanieEdytuj

Toko żółtodzioby występuje od Erytrei, Etiopii i Somalii po północną Tanzanię[5].

EkologiaEdytuj

Biotop

Krzewy i skraje lasów.

Tryb życia

Żyje w parach lub stadach do 12 osobników. Prowadzi dzienny tryb życia, najaktywniejszy ranem i późnym popołudniem. Bardzo dobrze lata, ale dość słabo porusza się po ziemi.

Pożywienie

Toko żółtodzioby żywi się głównie owadami, ale zjada także owoce, małe gady i ssaki. Ofiarę połykają w całości, niestrawione części wypluwają.

Rozmnażanie

Toko żółtodzioby ma interesujący proces rozmnażania. Gdy samica ma znieść jajka, znajduje sobie dziuplę, wchodzi do niej i zamurowuje wejście mieszaniną błota i odchodów, zostawiając jedynie wąską szczelinę. Następnie znosi 2–3 jaja. Samica, podczas wysiadywania jaj jest karmione przez samca[6]. Po tym okresie samica rozbija osłonę i wyfruwa, po czym zaczyna pomagać samcowi w karmieniu piskląt. Okres inkubacji i pierzenia nieznany[6].

Toko żółtodzioby i ludzie

Toko żółtodzioby jest ptakiem przyjacielskim, łatwo oswajającym się i chętnym do zabawy. W wielu afrykańskich wioskach jest więc trzymany jako zwierzę domowe. W mitologii afrykańskiej ptaki te są symbolem wierności małżeńskiej.

PrzypisyEdytuj

  1. Tockus flavirostris, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Eastern Yellow-billed Hornbill (Tockus flavirostris) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-27)].
  3. Tockus flavirostris. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Bucerotidae Rafinesque, 1815 - dzioborożce - Hornbills (wersja: 2015-10-31). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-12].
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Mousebirds, Cuckoo Roller, trogons, hoopoes, hornbills (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-05-12].
  6. a b c A.C. Kemp & P.F.D. Boesman: Eastern Yellow-billed Hornbill (Tockus flavirostris), version 1.0.. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.eybhor1.01. [dostęp 2020-05-12]. (ang.)

Linki zewnętrzneEdytuj