Trukwa, gąbczak (Luffa Mill.) – rodzaj jednorocznych pnączy z rodziny dyniowatych, występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej.

Trukwa
Ilustracja
Trukwa egipska
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd dyniowce
Rodzina dyniowate
Rodzaj trukwa
Nazwa systematyczna
Luffa P. Miller
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
Owoce i nasiona trukwy egipskiej
Szorstka gąbka z wysuszonej trukwy

MorfologiaEdytuj

Pnącza z wąsami czepnymi. Kwiaty żółte, owoce cylindryczne do 30 cm długości. Owocnia na zewnątrz skórzasta, wewnątrz zawiera tkankę silnie włóknistą.

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj z rodziny dyniowatych z rzędu dyniowców, należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[2]. W obrębie rodziny: podrodzina Cucurbitoideae, plemię Benincaseae[3].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Takht.), nadrząd Cucurbitanae Reveal, rząd dyniowce (Cucurbitales Dumort.), podrząd Cucurbitineae Engl., rodzina dyniowate (Cucurbitaceae Juss.), rodzaj trukwa (Luffa L.)[4].

Wybrane gatunki

ZastosowanieEdytuj

Owoce co najmniej dwóch gatunków (trukwy egipskiej Luffa aegyptiaca oraz ostrokątnej L. acutangula), są uprawiane, zbierane przed dojrzeniem i spożywane jako warzywa, popularne w Azji i Afryce. Owoce po wysuszeniu zwane są "gąbkami roślinnymi", mają różny stopień szorstkości i używane są do szorowania naczyń, czyszczenia ubrań i mycia ciała.

Zobacz teżEdytuj

Tykwa, okra.

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-03] (ang.).
  3. Luffa (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].
  4. Crescent Bloom: Luffa (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-03].

BibliografiaEdytuj

  1. Stanisław Lisowski: Świat roślinny tropików. Poznań: Wydawnictwo Sorus, 1996. ISBN 83-85599-78-9.