Trygław (głaz narzutowy)

głaz narzutowy

Trygławgłaz narzutowy w miejscowości Tychowo, w gminie Tychowo, w powiecie białogardzkim, w województwie zachodniopomorskim, największy w Polsce. Znajduje się na miejscowym cmentarzu.

Trygław
POL Pomnik Przyrody.svg pomnik przyrody ustanowiony 1954
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 zachodniopomorskie

Lokalizacja

Tychowo

Obwód

50 metrów

Położenie na mapie Tychowa
Mapa konturowa Tychowa, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Głaz Trygław”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Głaz Trygław”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Głaz Trygław”
Położenie na mapie powiatu białogardzkiego
Mapa konturowa powiatu białogardzkiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Głaz Trygław”
Położenie na mapie gminy Tychowo
Mapa konturowa gminy Tychowo, w centrum znajduje się punkt z opisem „Głaz Trygław”
Ziemia53°55′53,55″N 16°15′39,82″E/53,931542 16,261061

Obwód głazu wynosi około 50 metrów, długość 16 metrów, szerokość 11 metrów, łączna wysokość 7,8 metra (w tym 4 metry zagłębione w ziemię); objętość około 700 m3, szacowana masa około 2000 ton[1][2].

Eratyk, z ciemnoszarego gnejsu, przetransportowany został ze Skandynawii przez lądolód w czasie ostatniego zlodowacenia. Na powierzchni wyraźnie widoczne rysy – ślady wleczenia przez lądolód.

Z głazem związane są liczne lokalne legendy, nazwa pochodzi od Trygława, którego złoty posąg zakopany jest jakoby pod głazem. Podobno jeden z książąt Pomorza Zachodniego wjechał na niego karocą zaprzężoną w cztery konie i zawrócił nią[3].

W pierwszą niedzielę roku 1874 niemieccy mieszkańcy wznieśli na nim drewniany krzyż z figurą ukrzyżowanego Chrystusa. Figura jest dziełem rzeźbiarza Wilhelma Theodora Achtermanna, została odlana w berlińskiej odlewni żeliwa przez Moritza Geißa. Pod krzyżem znajduje się tablica z czterowierszem, ufundowana przez Hansa Hugo von Kleista-Retzowa z Kikowa i Hugo von Kleista-Retzowa z Tychowa. Autorem czterowiersza jest ten pierwszy. Tekst w tłumaczeniu na język polski brzmi:

Bałwochwalstwo i grzech pokrywały kraj ciemnością, zanim Jezus przez swoją śmierć przyniósł światło i życie. On umieścił Trygława pod kamieniem, zamykając go. I prowadzi swoje dzieci w ramiona Ojca[4].

Obecnie, corocznie w dzień Wszystkich Świętych kamień używany jest jako ołtarz na którym odprawiana jest msza.

Od 1954 podlega ochronie prawnej jako pomnik przyrody[5]. Od 1996 znajduje się w herbie Tychowa.

PrzypisyEdytuj

  1. Głaz Trygław i inne olbrzymy, szczecin.wyborcza.pl [dostęp 2021-01-03] (pol.).
  2. Skąd się wzięły głazy narzutowe w Polsce? - Jerzy Gągol, Państwowy Instytut Geologiczny - PIB [dostęp 2021-01-03] (pol.).
  3. Historia Gminy. „Urząd Gminy”. Tychowo. 
  4. Gerhard Rühlow – broszura Wielki Kamień – Głaz Trygław.
  5. Pomnik przyrody Trygław. [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2021-01-03].

BibliografiaEdytuj