Trznadel czubaty[3] (Schoeniclus rusticus) – gatunek ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae). Występuje w pasie ciągnącym się od północnej Europy po wschodnią Rosję. Zimuje we wschodniej Azji[4]. Do Polski zalatuje sporadycznie, do końca 2016 stwierdzony 25 razy (łącznie obserwowano 26 osobników)[5].

Trznadel czubaty
Schoeniclus rusticus[1]
(Pallas, 1776)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trznadle
Rodzaj Schoeniclus
Gatunek trznadel czubaty
Synonimy
  • Emberiza rustica Pallas, 1776
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Występowanie w Europie (sezon lęgowy)
Systematyka 
Część systematyków zalicza trznadla czubatego do rodzaju Emberiza[4][6]. Niektórzy badacze uznają go za gatunek monotypowy[6], natomiast Handbook of the Birds of the World wyróżnia dwa podgatunki[4]:
Jaja trznadla czubatego
Morfologia 
Ptak ma charakterystyczny czubek, podobnie do czubatki (w locie bardzo widoczny). Tak jak trznadel zwyczajny, za skrzydłami ma rdzawą plamkę, a nad czarnymi oczami biały pasek.
Długość ciała wynosi 13–14,5 cm, masa 15,5–24,3 g[4].
Pożywienie 
Żywi się głównie ziarnem.
Status i ochrona 

Tak jak prawie wszystkie wróblowe, gatunek ten jest w Polsce objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) do 2016 klasyfikowała trznadla czubatego jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). W 2016 status zmieniono na narażony (VU, Vulnerable). Od okolic 2000 roku liczebność populacji zmniejszyła się o około ⅓. Zagrożenie dla trznadli czubatych stanowi wycinka drzew oraz osuszanie osuszanie środowiska na terenach lęgowych oraz rozwój rolnictwa i odłów na zimowiskach[8].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Emberiza rustica, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2015-12-13]
  2. BirdLife International 2016, Emberiza rustica [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2019-2 [dostęp 2019-09-23] (ang.).
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Emberizidae Vigors, 1825 - trznadle - Old word buntings (wersja: 2019-05-02). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-09-23].
  4. a b c d Copete, J.L., Garcia, E.F.J. & Sharpe, C.J.: Rustic Bunting (Emberiza rustica). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-09-23].
  5. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 33. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2016. „Ornis Polonica”. 58, s. 83–116, 2017. 
  6. a b F. Gill, D. Donsker (red.): Buntings (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-09-23].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)
  8. Alex Dale: 6 things you might have missed from the 2016 Red List. BirdLife International, 14 grudnia 2016. [dostęp 14 listopada 2017].