Turak białouchy

Turak białouchy[4], turak białolicy (Tauraco leucotis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny turakowatych (Musophagidae), występującego w Afryce Wschodniej na Wyżynie Abisyńskiej. Zasięg jego występowania obejmuje większą część Etiopii i Erytrei oraz wschodnie pogranicza Sudanu i Sudanu Południowego[2]. W Europie i Ameryce Północnej jest ptakiem chętnie hodowanym w wolierach[5]. Charakterystyczne dla tego i kilku spokrewnionych z nim gatunków jest występowanie w piórach unikatowych barwników: zielonej turakowerdyny i czerwonej turacyny, niespotykanych u prawie żadnych innych zwierząt[6].

Turak białouchy
Tauraco leucotis[1]
(Rüppell, 1835)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd turakowe
Rodzina turakowate
Podrodzina turaki
Rodzaj Tauraco
Gatunek turak białouchy
Synonimy
  • Corythaix leucotis Rüppell, 1835[2]
Podgatunki
  • T. leucotis leucotis (Rüppell, 1835)
  • T. leucotis donaldsoni Sharpe, 1895
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Niezwykły kolor piór turaki zawdzięczają rzadkim barwnikom

MorfologiaEdytuj

Upierzeniem najbardziej przypomina turaka liliowoczubego, z którym jest łączony w jeden nadgatunek[7]. Dominującymi kolorami w upierzeniu są zieleń i niebieski. Zieleń występuje na głowie, szyi, piersi i grzbiecie. Kolor niebieski zaś przeważa na pokrywach skrzydeł, brzuchu i ogonie. Ciemnoniebieski do fioletowego jest też charakterystyczny czub na głowie. Głowę ponadto zdobią dwie białe plamy z każdej strony: jedna przed okiem, a druga, większa sięga od ucha po szyję – stąd też polska nazwa zwyczajowa gatunku. Dziób i naga skóra wokół oczu soczyście pomarańczowe. Lotki krwistoczerowne, dobrze widoczne dopiero podczas lotu[5].

Średnie wymiary

Długość ciała: 42–43 cm (wraz z długim ogonem). Masa ciała: 200–315 g[7].

Ekologia i zachowanieEdytuj

Biotop

Zamieszkuje górskie lasy. Spotykany już od 900, ale najczęściej od 2200 do 3200 m n.p.m.[7]

Pożywienie

Odżywia się owocami i jagodami afrykańskich drzew szpilkowych i jałowców. W okresie lęgowym spożywa również owady[5].

Rozmnażanie

Proste, zbudowane z patyków gniazdo zakłada wysoko na drzewach. Składa dwa jaja, z których po 22–23 dniach wykluwają się niedołężne pisklaki, pokryte gęstym puchem.

PodgatunkiEdytuj

Wyróżniono dwa podgatunki T. leucotis[1][4][8]:

  • turak białouchy (T. l. leucotis) – północna i zachodnia część zasięgu: od centralnej Etiopii po Erytreę i Sudan[2],
  • turak podokarpowy (T. l. donaldsoni) – centralna i południowo-wschodnia część areału mieszcząca się w Etiopii[2].

StatusEdytuj

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje turaka białouchego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Trend liczebności populacji uznaje się za stabilny[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Tauraco leucotis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d White-cheeked Turaco (Tauraco leucotis) (ang.). IBC: The Internet Birds Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-03)].
  3. a b Tauraco leucotis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Musophaginae Lesson, 1828 - turaki (wersja: 2020-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-08-20].
  5. a b c White-cheeked Turacos (ang.). Avian Web. [dostęp 2012-02-22].
  6. pod red. Przemysława Busse: Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 304. ISBN 83-214-0043-4.
  7. a b c White-cheeked Turaco (ang.). Turacos.org. [dostęp 2012-02-22].
  8. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Turacos, bustards, cuckoos, mesites, sandgrouse (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-08-20].

BibliografiaEdytuj

  • Harold G Cogger, David Kirshner, Ewa Świątkowska, Paweł Świątkowski, George Archibald: Zwierzęta: ssaki, ptaki, gady, płazy: encyklopedia. Warszawa: Elipsa, 1999, s. 345. ISBN 83-85152-34-2.

Linki zewnętrzneEdytuj