Otwórz menu główne

Ulica Podwale w Krakowie

ulica w Krakowie

Ulica Podwale – ulica w Krakowie. Jest częścią I Obwodnicy. Została wytyczona wzdłuż dawnych murów obronnych. Dominuje wokół niej zabudowa z XIX wieku. W budynku numer 6 znajduje się księgarnia.

POL Kraków COA.svg Kraków
ulica
Podwale
Stare Miasto
Widok na północ. Po remoncie, 2016.
Widok na północ. Po remoncie, 2016.
Mapa
mapa
Przebieg
Ikona ulica z lewej.svg ul. F.Straszewskiego, ul. Kapucyńska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Anny, ul. Studencka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Szewska, ul. J.Dunajewskiego, ul. Karmelicka
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
ulica Podwale
ulica Podwale
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Podwale
ulica Podwale
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
ulica Podwale
ulica Podwale
50,062234°N 19,931846°E/50,062234 19,931846

W XVIII w. na terenie ograniczonym dzisiejszymi ulicami Podwale, Kapucyńską, Loretańską i Krupniczą znajdował się otoczony murem obszerny ogród, w którym stał dwór Wodzickich. Ta okazała budowla została wzniesiona w początkach XVIII w. prawdopodobnie według projektu architekta Kacpra Bażanki. Przebudowa dworu miała miejsce ok. roku 1877. We dworze Wodzickich Tadeusz Kościuszko spędził poprzedzającą przysięgę na krakowskim rynku noc z 23 na 24 marca 1794 r., korzystając z gościny generała dywizji krakowskiej Józefa Wodzickiego. Przysięga ta oficjalnie zapoczątkowała insurekcję kościuszkowską.

Ostatnim właścicielem dworu był adwokat Józef Rettinger, który w 1893 r. budynek zburzył, a otaczający go ogród podzielił na parcele budowlane pod zabudowę czynszową. Z dawnego założenia pałacowo-parkowego ocalała jedynie tzw. Baszta Kościuszki, która stanowiła bramę wjazdową na teren posiadłości Wodzickich. Był to niewielki budynek murowany, wzniesiony przypuszczalnie jeszcze w XVI w. W dolnej części baszty znajdował się przejazd, a na piętrze mieszkanie dla dozorcy.

W roku 1893 środkiem dawnego ogrodu poprowadzono ul. Studencką. Baszta Kościuszki znalazła się na rogu nowej ulicy i ul. Podwale, hamując rozwój dochodowego budownictwa czynszowego. W roku 1909, wbrew opinii konserwatorów zabytków i ku powszechnemu oburzeniu krakowian, owiany legendą Naczelnika budynek został w ciągu jednej nocy potajemnie rozebrany. Dokonał tego późniejszy prezydent Krakowa Jan Kanty Federowicz, ówczesny właściciel narożnej parceli i stojącej na niej baszty. W roku 1911 zaczęto w tym miejscu (ul. Studencka 1 / ul. Podwale 4) wznosić stojącą tam do dnia dzisiejszego kamienicę czynszową[1][2].

PrzypisyEdytuj

  1. MŻK (Marek Żukow-Karczewski),Nie istniejące budowle Krakowa. Dwór Wodzickich, "Echo Krakowa", 1 XII 1992 r., nr 235 (13798).
  2. Marek Żukow-Karczewski, Brzydkie sprawki wielkich krakowian, "Gazeta Krakowska", 18 XII 1992 r., nr 295 (13604).