Władysław Adam

Oficer Wojska Polskiego

Władysław Adam (ur. 2 września 1897 w Błażowej, zm. w kwietniu 1940 w Katyniu) – polski sędzia, adwokat, notariusz, działacz niepodległościowy, doktor prawa i porucznik Wojska Polskiego. Ofiara zbrodni katyńskiej[1].

Władysław Adam
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 2 września 1897
Błażowa, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Katyń, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby ok. 1915 – ok. 1921, 1939
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki I Brygada Legionów Polskich,
17 pułk piechoty,
75 Pułk Piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa:
Późniejsza praca sędzia, notariusz, adwokat
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939,
Krzyż Legionowy

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 2 września 1897 w Błażowej[a][2] koło Rzeszowa w Zachodniej Galicji w rodzinie Józefa i Antoniny z Pleśniaków i tam ukończył szkołę powszechną, a następnie gimnazjum i liceum w Rzeszowie[1][3]. W 1914 roku wstąpił do 1 pułku piechoty I Brygady Legionów. Walczył w jego składzie do kryzysu przysięgowego. Jako poddany austriacki wcielony jesienią 1917 do armii austriackiej, walczył na froncie włoskim. W maju 1918 wykorzystując urlop, nie powrócił do jednostki i wstąpił do POW. Od stycznia 1919 w Wojsku Polskim. W składzie 17 pułku piechoty walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1920 służył w 2 pułku Straży Granicznej, gdzie uzyskał awans na porucznika. W końcu 1920 roku na własną prośbę przeniesiony do rezerwy. Pozostawał w rezerwie 17 pp[4]. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (uzyskał tytuł doktora praw). W okresie międzywojennym pracował jako notariusz, sędzia i adwokat (z dwoma wspólnikami prowadził w Rybniku kancelarię adwokacką)[2].

Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Pszczyna. Posiadał przydział do 75 pułku piechoty w Chorzowie[5].

W kampanii wrześniowej walczył w 75 pułku piechoty[1].

W niewoli sowieckiej był, według stanu na 7 kwietnia 1940 roku, jeńcem obozu w Kozielsku[6]. Między 13 a 16 kwietnia 1940 roku przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD – lista wywózkowa 029/2[1] z 13.04.1940[6]. Znalazł się w transporcie grupy 18 jeńców[b] wywiezionych z Kozielska na stację kolejową w Gniezdowie, a następnie do lasu między Gniezdowem a Katyniem na rozstrzelanie[7]. Według źródeł rosyjskich został rozstrzelany między 16 a 19 kwietnia 1940 roku[6]. Podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943, przy szczątkach niezidentyfikowanego wojskowego znaleziono m.in. wizytówkę por. Adama (zapis w spisie AM – 239-2750)[8]. W Archiwum Robla w pakiecie 105bis-10, znajduje się notatnik Juliana Mieczysława Budzyna, w którym pod datą 07.04.1940 wspomniany jest Władysław Adam[6].

Ordery i odznaczenia[1]Edytuj

Życie prywatneEdytuj

Miał trzy siostry. Ożenił się z Germaną z Waniów, w 1939 roku zamieszkali w Rybniku przy ul. Ogródki 5 (żona po wojnie wróciła do Błażowej, zmarła w 1946 roku)[1][3].

UpamiętnienieEdytuj

  • 5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia kapitana. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
  • Dąb Pamięci” w Błażowej Dolnej (certyfikat nr 000993/002357/WE/2009) – posadzony w 2009 roku przez uczniów Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Błażowej Dolnej w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia” Stowarzyszenia „Parafiada” im. św. Józefa Kalasancjusza[3].

UwagiEdytuj

  1. Według notki biograficznej opracowanej przez Rodzinę Katyńską w Katowicach (ze zbiorów rodzinnych) rodzina Adamów mieszkała w Mokłuczce (w źródle wtórnym pod błędną nazwą Makłuczka) – leśnym przysiółku należącym do Błażowej.
  2. Razem z Józefem Baranem-Bilewskim, Kazimierzem Gardułą, Janem Grodeckim, Franciszkiem Gwizdakiem, Józefem Jaroniem, Tadeuszem Kmieciem, Sylwestrem Kwiatkowskim, Józefem Osiką, Konradem Pawikowskim, Henrykiem Pisarkiem, Józefem Rubischem, Aleksandrem Stasiniewiczem, Henrykiem Szurlejem, Janem Szurlejem, Alojzym Tatkowskim, Tadeuszem Zajączkowskim i Władysławem Żeleskim.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Snitko-Rzeszut (red.) 2000 ↓, s. 1 (PDF – 81).
  2. a b Por. rez. Władysław Adam. Notka biograficzna w opracowaniu Rodziny Katyńskiej w Katowicach – ze zbiorów rodzinnych. W: Strona Muzeum Katyńskiego. muzeumkatynskie.pl > Historia Zbrodni Katyńskiej > Sylwetki > Adam Władysław > Biografia [on-line]. Muzeum Katyńskie, 2011. [dostęp 2016-06-17].
  3. a b c ADAM Władysław, kapitan, syn Józefa. W: Strona programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”. katyn-pamietam.pl > Bohaterowie > ADAM Władysław [on-line]. Stowarzyszenie „Parafiada” im. św. Józefa Kalasancjusza, 2009. [dostęp 2018-11-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-09)].
  4. Rocznik Oficerski, Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 174, 502.
  5. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 17, 548, w 1934 roku zajmował 910. lokatę na liście starszeństwa oficerów rezerwy piechoty.
  6. a b c d Рогинский (przew. kol. red.), Еремина (red.) 2015 ↓, s. 138 (PDF – 72).
  7. Kamil A. Skwirut: Za gwiazdkę więcej na mundurowym pagonie… Ofiary Zbrodni Katyńskiej pochodzące z przedwojennego powiatu rzeszowskiego. W: Natalia Niedzielska-Burdzy (red.): Regiony – kultura – demokracja. Wybrane teksty z V Konferencji Młodych Naukowców 9–10.06.2011 r.. Wyd. I. Wrocław: 2013, s. 273–274 (PDF – 274–275). ISBN 978-83-928510-9-7. [dostęp 2016-06-16].
  8. Verzeichnis der bis zum 7. Juni 1943 identifizierten 4143 Leichen. W: Deutsche Informationsstelle (autor korporatywny): Amtliches Material zum Massenmord von Katyn. Berlin: Zentralverlag der NSDAP. Franz Eher Nahf. GmbH, 1943, s. 239 (wersja cyfrowa – 223, PDF – 225), kol. 2. [dostęp 2018-11-04]. (niem.). Im Auftrage des Auswärtigen Amtes auf Grund urkundlichen Beweismaterials zusammengestellt, bearbeitet und herausgegeben von der Deutschen Informationsstelle.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj