Otwórz menu główne

Wierzbowo (powiat ełcki)

wieś w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie ełckim

Wierzbowowieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Kalinowo.

Wierzbowo
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat ełcki
Gmina Kalinowo
Sołectwo Wierzbowo
Liczba ludności (2011) 199[1]
Strefa numeracyjna 87
Tablice rejestracyjne NEL
SIMC 0760053
Położenie na mapie gminy Kalinowo
Mapa lokalizacyjna gminy Kalinowo
Wierzbowo
Wierzbowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wierzbowo
Wierzbowo
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Wierzbowo
Wierzbowo
Położenie na mapie powiatu ełckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ełckiego
Wierzbowo
Wierzbowo
Ziemia53°56′17,8″N 22°41′19,1″E/53,938278 22,688639

Wieś położona w płd.-wsch. części gminy, na wysoczyźnie morenowej (w pobliżu wzniesienie 181,4 m n.p.m.); długa ulicówka z koloniami. W pobliżu (na płd.-zach. od wsi) – Góra Marcinowska zwana też Zamkową, popularnie „kępą”; wymieniana i opisywana w publikacjach z XVII – XIX w. Związane jest z nią podanie o kościele, który się zapadł; zanotował je XIX-wieczny pruski historyk i etnograf, M. Toeppen. Jest to wczesnośredniowieczne grodzisko, prawdopodobnie pojaćwieskie, ze śladami obwałowań. W bliższej tradycji mazurskiej było to miejsce obchodów przez miejscową ludność palinocki (nocy świętojańskiej).

Wieś powstała w 1546 roku; starosta straduński, Michał von Eysack, sprzedał Jakubowi Wierzbowskiemu z Rajgrodu oraz jego synom Pawłowi i Janowi 6 włók sołeckich (po 10 kop polskich groszy za włókę) w celu założenia wsi dannickiej (czynszowej) na 60 włókach chłopskich, z 10 latami wolnizny, po których roczny czynsz miał wynosić (od włóki): 1 markę, 3 kury, 3 miarki owsa, 12 dni pańszczyzny. W XVII w. mieli tu swoje posiadłości Lipscy i Rogalowie-Bibersteinowie, polskie rody szlacheckie.

Zniszczenia z wojny polsko-szwedzkiej,a w szczególności najazd Tatarów hetmana Gosiewskiego, spowodował, że w roku 1683 miejscowi chłopi odrabiali szarwark także w majątku w Sedrankach.

W 1710 roku – 77 ofiar dżumy. Szkoła założona została przed 1740 rokiem; w 1790 roku oceniona pozytywnie przez superintendenta T. Gizewiusza; w 1800 roku kształciła 40 uczniów, przez 1 nauczyciela; w roku 1830 nauczyciel Schwarz wykazał się dobrymi wynikami w nauczaniu języka niemieckiego. W 1895 roku we wsi było: 92 gospodarstw (1175 ha), 535 mieszkańców (475 ewangelików, 34 katolików i in.), siedziba gminy i USC. Do 1938 roku Wiersbowen, później Waldwerder. W roku 1939 żyło tu 465 mieszkańców, 76 gospodarstw rolnych, 108 domów, 1 majątek ponad 100 ha.

Od 1945 roku – siedziba komendantury radzieckiej, poniemiecki młyn parowy (zniszczony), majątek poniemiecki (145 ha, budynki). Osadnicy przeważnie z sąsiedniej gminy Raczki (najwięcej z Witówki). Pierwszy sołtys: Stanisław Wasilewski (później wójt gminy Kalinowo, zginął w Wierzbowie 30 maja 1946 roku), po nim Jan Gliński, od 1949 roku Zygmunt Paciorko (przez wiele lat). Obecnie tę funkcję pełni Marek Nalewajko. Mieszkało tu wtedy 6 rodzin mazurskich. W 1978 roku w 52 gospodarstwach mieszkało 339 osób. W latach 1989-1992 zbudowano wodociąg. Jest tu cmentarz ewangelicki z 2 połowy XIX w. (najstarszy nagrobek z 1884 roku), zniszczony.

W Wierzbowie mieszkał Zygmunt Czarnecki. Pochodził z Witówki, przed wojną – gajowy, członek tajnej organizacji militarnej leśników w 1939 roku, uczestnik akcji na Cimochy, potem pod Sopoćkami, wreszcie – po aresztowaniu i ucieczce z posterunku żandarmerii w Raczkach – W Armii Krajowej (m.in. w oddziałach Piotra Kłoczki i Juliana Wierzbickiego). Przez wiele lat prezes gminnej organizacji ZBoWiD w Kalinowie. We wsi mieszkał i tworzył ludowy poeta, Wacław Kasprzyk (ur. 9 października 1927 r. w Suchej Wsi - gm. Raczki, zm. 25 luty 2011 r.)

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego.

Zobacz też: Wierzbowo, Wierzbowo-Wieś

PrzypisyEdytuj