Otwórz menu główne

Wikariat generalny austriackiej części diecezji wrocławskiej

Wikariat generalny austriackiej części diecezji wrocławskiej – został utworzony w 1770 po wojnach śląskich i rozdzieleniu granicą terytorium diecezji wrocławskiej między zwycięskim Królestwem Prus, które zagarnęło większą jego część z Wrocławiem, i Austrią Habsburgów.

Wikariat generalny austriackiej części diecezji wrocławskiej
Ilustracja
Siedziba Wikariatu Generalnego w latach 1894-1925 w Cieszynie
Siedziba Cieszyn (od 1872)
Data powołania 1770
Data zamknięcia 1925
Diecezja wrocławska
Położenie na mapie Cieszyna
Mapa lokalizacyjna Cieszyna
Cieszyn (od 1872)
Cieszyn (od 1872)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cieszyn (od 1872)
Cieszyn (od 1872)
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Cieszyn (od 1872)
Cieszyn (od 1872)
Położenie na mapie powiatu cieszyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu cieszyńskiego
Cieszyn (od 1872)
Cieszyn (od 1872)
Ziemia49°44′52,6″N 18°37′55,2″E/49,747944 18,632000

Po stronie austriackiej pozostały dwa obszary rozdzielone pozostałą częścią Śląska Austriackiego (księstwa opawsko-karniowskiego) podlegającej diecezji ołomunieckiej (od 1777 archidiecezji). Na wschodzie był to obszar istniejącego od 1654 biskupiego komisariatu cieszyńskiego, a na zachodzie obszar dawnego biskupiego księstwa nyskiego, na którym w 1746 utworzony biskupi komisariat nyski (frywałdowski). W początkowym okresie na obszar Wikariatu składało się 6 dekanatów komisariatu cieszyńskiego: Bielsko, Cieszyn, Frydek, Frysztat, Karwina, Strumień. W części nyskiej znalazło się 16 parafii stanowiących fragmenty trzech dekanatów, a po utworzeniu komisariatu w 1747 utworzono na jego obszarze 4 dekanaty (Frývaldov, Jánský Vrch, Vidnava i Cukmantl[1]), ponadto 1 nową parafię i 12 lokalii[2].

Początkowo częścią pozostałą przy Austrii zarządzał biskup wrocławski Philipp Gotthard von Schaffgotsch rezydujący na zamku Johannesberg (cz. Jánský Vrch na terenie miasta Javorník). W 1770 pierwszym Generalnym Wikariuszem został Justus Wilhelm, dziekan frydecki. Przez następne lata Habsburgowie starali się utworzyć osobne biskupstwo w Opawie, jednak bez powodzenia. W 1795 zmarli biskup Philipp Gotthard von Schaffgotsch oraz Wikariusz Generalny Justus Wilhelm, a nowym biskupem we Wrocławiu został Joseph Christian Hohenlohe-Bartenstein, który zatwierdzeniem cesarskiego dokumentu quoad temporalia unormował prawny status Wikariatu Generalnego. Następnym prawnym Wikariuszem Generalnym został dotychczasowy komisarz i dziekan cieszyński ks. Antoni Alojzy Löhn. Następni rezydowali również we Frydku, Bielsku, Frysztacie i Strumieniu, ale przeważnie w Cieszynie. Na stałe siedzibą Wikariatu generalnego Cieszyn został, gdy siódmym z kolei Generalnym Wikariuszem uczyniono ks. Franciszka Śniegonia w 1872. Następujący po nim ks. Karol Findinski postanowił wybudować nową siedzibę. Neobarokowy budynek ukończono w 1894. W 1891 biskup Georg Kopp utworzył funkcję kanclerza Generalnego Wikariatu powoływanego we Wrocławiu[2]. Po podziale Śląska Cieszyńskiego w 1920 władza cieszyńskiego wikariatu została organiczona tylko do jego polskiej części[3]. Generalny Wikariat zniesiono wraz z utworzeniem diecezji katowickiej w 1925, do której to włączono podległe mu dekanaty bielski, cieszyński, skoczowski i strumieński. Parafie w czechosłowackiej części Śląska Cieszyńskiego pozostały częścią archidiecezji wrocławskiej, tworząc Apostolską Administraturę w Czeskim Cieszynie, podległą Watykanowi aż do 1978 roku, kiedy to zostały włączone do nowopowostałej archidiecezji ołomunieckiej.

Spis treści

Generalni WikariuszeEdytuj

  1. ks. Justus Wilhelm, hr. Prażma (1770-1795)
  2. ks. Antoni Alojzy Löhn (1796-1806)
  3. ks. Józef Karol Schipp (1806-1836)
  4. ks. Paweł Prutek (1836-1842)
  5. ks. dr. Mateusz Opolski (1843-1850)
  6. ks. Antoni Helm (1850-1872)
  7. ks. Franciszek Śniegoń (1872-1891)
  8. ks. Karol Findiński (1892-1897)
  9. ks. Karol Hudziec (1897-1902)
  10. ks. Jerzy Kolek (1902-1926)

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj