William Morgan (biskup)

William Morgan (ur. 1545, zm. 1604) – walijski biskup anglikański, tłumacz i wydawca Biblii.

Biskup William Morgan

ŻyciorysEdytuj

William Morgan urodził się najprawdopodobniej w 1545 roku w Caernarvonshire. Jego rodzicami byli John ap Morgan ap Llywelyn i Lowri, córka Williama ap John ap Madog[1]. W 1565 roku został studentem St John’s College na Uniwersytecie Cambridge. Był kolegą z roku Edmunda Prys, późniejszego wybitnego poety tworzącego w języku walijskim. W 1568 otrzymał bakalaureat[1] a w 1571 magisterium[1]. W 1578 uzyskał bakalaureat z teologii[1], a w 1583 doktorat z teologii[1]. Wcześniej, w 1568 został ordynowany na pastora[2]. Biskup był dwa razy żonaty, najpierw z Ellen Salesbury, potem z Catherine, córką George'a ap Richard ap John. Miał syna Evana, który też został duchownym. William Morgan zmarł w ubóstwie[3] 10 września 1604 w parafii St. Asaph[3].

 
Pomnik walijskich tłumaczy. W środkowej niszy figura Williama Morgana w infule

DziełaEdytuj

Dziełem życia Williama Morgana stała się edycja całej Biblii. Biskup zamierzał uzupełnić przekład Williama Salesbury'ego, który w 1567 roku opublikował walijski Nowy Testament wraz z oficjalnym anglikańskim modlitewnikiem (The Book of Common Prayer)[4]. Do pomocy duchowny zaprosił między innymi swojego dawnego kolegę z Cambridge, wspomnianego poetę Edmunda Prysa. Znaczenie edycji Morgana trudno przecenić. Przekład Williama Morgana pełni w Walii analogiczną rolę jak niemiecka Biblia Marcina Lutra[5], angielska (anglikańska) Biblia króla Jakuba (King James's Version)[6], czeska ewangelicka Biblia kralicka[7] lub polska katolicka Biblia Jakuba Wujka. Ukazanie się Biblii po walijsku zapobiegło dalszemu regresowi tego celtyckiego języka i umożliwiło jego przetrwanie przez dalsze cztery stulecia[3]. Przekład Morgana został zaaprobowany przez biskupa Richarda Parry'ego[2], który w 1620 roku opublikował, przy pomocy Johna Davisa[2] jego wydanie poprawione. Ta edycja stała się obowiązującą i była używana w liturgii i nauczaniu aż do XX wieku[2].

 
Tablica poświęcona Williamowi Morganowi w kaplicy St. John's College w Cambridge

William Morgan jest wysoko ceniony w Walii. Posąg biskupa znajduje się w jednej z wnęk pomnika walijskich tłumaczy w Saint Asaph. W Cambridge istnieje tablica poświęcona jemu i Edmundowi Prysowi.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Morgan, William (1540?-1604) (ang.). en.wikisource.org. [dostęp 2016-10-18].
  2. a b c d William Morgan Welsh bishop (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-10-18].
  3. a b c Death of Bishop Morgan, translator of the Bible into Welsh (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2016-10-18].
  4. Book of Common Prayer (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-10-18].
  5. Marcin Luter wielki reformator Kosciola. polskieradio.p. [dostęp 2016-10-18].
  6. King James Version (ang.). biblegateway.com. [dostęp 2016-10-18].
  7. Biblia Kralicka, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-10-18].