Otwórz menu główne

Wojciechy (powiat bartoszycki)

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Wojciechy ( do 1945 Albrechtsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. Do 1954 roku siedziba gminy Wojciechy. W latach 1954–1972 wieś była siedziba Gromadzkiej Rady Narodowej. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wojciechy
Zabytkowy kościół pw. św. Andrzeja Boboli w Wojciechach
Zabytkowy kościół pw. św. Andrzeja Boboli w Wojciechach
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bartoszyce
Liczba ludności 839
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-200
Tablice rejestracyjne NBA
SIMC 0471314
Położenie na mapie gminy wiejskiej Bartoszyce
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Bartoszyce
Wojciechy
Wojciechy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wojciechy
Wojciechy
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Wojciechy
Wojciechy
Położenie na mapie powiatu bartoszyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bartoszyckiego
Wojciechy
Wojciechy
Ziemia54°15′41″N 20°40′04″E/54,261389 20,667778
Strona internetowa miejscowości

HistoriaEdytuj

Wieś lokowana w 1335 na prawie chełmińskim na 80 włokach. W 1362 i ponownie w 1392 przeszła w posiadanie pruskiego rodu Malgedinów. W wieku XVIII i początku XIX funkcjonowała jako wieś królewska. W połowie XIX nastąpiło uwłaszczenie.

Wieś mocno została zniszczona w 1414 w czasie wojny polsko-krzyżackiej (straty oceniona na 300 grzywien).

Kościół wybudowano najprawdopodobniej w XIV wieku, ale pierwsza zachowana wzmianka pochodzi dopiero z 1498 r. Przed reformacją należał do archiprezbiteriatu lidzbarskiego. W 1527 r. uległ znacznemu zniszczeniu, odbudowany w XVI w. a przebudowany w 1655 r. Kolejne rozbudowy kościoła następowały w roku 1720 (przebudowana kruchta), 1751 (wieża), 1869 (zakrystia). W latach 1525-1945 pozostawał w posiadaniu protestantów a patronat sprawowali Kreytzwenowie z Piast Wielkich. Parafię katolicką erygowano ponownie w 1962 r.

Szkoła powstała w 1525 r. (szkoła przykościelna), natomiast w 1737 poddana została nadzorowi państwowemu. W 1935 r. w szkole pracowało dwóch nauczycieli a uczęszczało 129 uczniów.

Piewrwszym wójtem po 1945 r. był Czesław Czarnecki. W 1946 r. uruchomiono szkołę (pierwszy kierownik - Stanisław Czarnecki). Nowy budynek szkolny wybudowano w latach 60. XX w. W roku 1983 we wsi było 119 budynków mieszkalnych z 688 osobami, ulice były oświetlone. W tym czasie w Wojciechach znajdowała się siedziba leśnictwa, urząd pocztowy, szkoła podstawowa (dziesięcioizbowa), boisko sportowe, przedszkole z 23 dziećmi, dom kultury, świetlica, klub, filia biblioteczna, sala kinowa na 120 miejsc, ośrodek zdrowia, apteka, punkt weterynaryjny, sklep spożywczy, sklep przemysłowy, zakład fryzjerski, dwa zakłady remontowo-budowlane.

Na początku lat 80. XX wieku we wsi zarejestrowanych było 128 gospodarstw rolnych, gospodarujących na 1182 ha. W 1983 r. znajdowało się w nich 783 sztuki bydła (w tym 387 krów), 651 trzody chlewnej, 114 koni i 97 owiec.

KalendariumEdytuj

  • 1335 - założenie wsi przez komtura Bałgi Henryka de Muro
  • 1392 - przeszła w ręce szlacheckiej rodziny Malgedinów
  • 1414 - zniszczona przez wojska polskie i litewskie
  • 1525-1945 - funkcjonuje kościół ewangelicki
  • XVIII w. - jest wsią królewską
  • 1954-1972 - Wojciechy były siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej
  • 1804 - Bitwa pod Wojciechami pomiędzy Austrią i Prusami

ZabytkiEdytuj

  • Gotycki kościół św. Andrzeja Boboli z początku XV w. Orientowany, murowany z kamienia polnego i cegły, otynkowany. Prezbiterium nie jest wydzielone. Wnętrze tynkowane z drewnianym stropem. W nawie strop na łuku koszowym. W latach 1525-1945 w posiadaniu ewangelików, obecnie ponownie katolicki. Kościół odnawiany w latach 1655, 1818, 2007, 2008 i 2009. Kruchta z roku 1720, wieża z 1751 r., zakrystia z 1819 r., zabytkowy wystrój wnętrza (XVII w.), ołtarz główny regencyjny z 1725 r. (zakład J. H. Meissnera) ufundowany przez Eliasza Kreytzera, ponownie odmalowany w 1787, ambona z polichromią z 1735 r. (polichromię wykonał Ludwik Schmidt z Górowa Iławeckiego), misa chrzcielna z XV w.

SportEdytuj

W miejscowości znajduje się siedziba klubu KS Wojciechy. Klub obecnie gra w A-klasie i jest w górnej części tabeli. Prezesem jest Grzegorz Wąsik a wiceprezesem Marek Bucik. Klub ma także drugą drużynę juniorską, grającą w klasie okręgowej i zajmującą 2 miejsce. Wcześniejsze nazwy : Asemt Warmia Wojciechy, Paw-Med Wojciechy, Warmiak Wojciechy.

BibliografiaEdytuj

  • Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic. Wyd. drugie zmienione. Wyd. Pojezierze, Olsztyn 1987,
  • Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej. Tom II. Wyd. Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej, Olsztyn 1999.