Otwórz menu główne

Wynohradiw (ukr. Виноградів; do 1920 węg: Nagyszőlős, do 1946 roku Sewlusz) – miasto na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, siedziba administracyjna rejonu wynohradiwskiego.

Wynohradiw
Виноградів
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód  zakarpacki
Rejon wynohradiwski
Prawa miejskie 1946[1]
Wysokość 136 m n.p.m.
Populacja (2019)
• liczba ludności

25 403[2]
Kod pocztowy 90300
Położenie na mapie obwodu zakarpackiego
Mapa lokalizacyjna obwodu zakarpackiego
Wynohradiw
Wynohradiw
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Wynohradiw
Wynohradiw
Ziemia48°08′59″N 23°01′30″E/48,149722 23,025000
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Miejscowość leży na Nizinie Zakarpackiej, na północ od Cisy, u zbiegu granic Ukrainy, Węgier i Rumunii. Od najdawniejszych czasów ośrodek produkcji wina.

Czas i okoliczności powstania Sewlusza nie są znane. Pierwsza wzmianka o miejscowości Zceuleus, już wtedy mieście królewskim, pochodzi z 1262 roku. W 1329 roku król Węgier Karol Robert nadał miastu dodatkowe przywileje handlowe. Od tego czasu Sewlusz był siedzibą władz komitatu Ugocsa. 23 stycznia 1662 roku doszło pod miastem do bitwy oddziałów tureckich, sprzymierzonych z węgierskim księciem Mihály’em Apafi, z wojskami siedmiogrodzkiego wojewody Jánosa Kemény’ego, który przegrał tę bitwę i poległ. W 1717 roku zagon tatarski wymordował bądź zabrał w niewolę niemal wszystkich mieszkańców miasta. W 1880 roku Sewlusz miał 4,4 tys. mieszkańców, w 1910 roku – 7,8 tys., z czego 5,9 tys. Węgrów, 1,3 tys. Rusinów i 0,5 tys. Niemców.

W 1919 roku Sewlusz znalazł się w nowo powstałej Czechosłowacji. W marcu 1939 roku wraz z całą Rusią Zakarpacką został anektowany przez Węgry. W październiku 1944 roku został zajęty przez oddziały 4 Frontu Ukraińskiego. Około 4 tys. mieszkańców miasta zostało wywiezionych w głąb ZSRR, około 70% z nich zginęło.

W 1945 roku Sewlusz przyłączono do radzieckiej Ukrainy.

Od 16 grudnia 1945 roku zaczęto wydawać gazetę[3]. W 1946 roku zmieniono nazwę na współczesną[1].

W 1989 liczyło 25 663 mieszkańców[4][1].

W 2013 liczyło 25 565 mieszkańców[5].

ZabytkiEdytuj

  • ruiny XIII-wiecznego zamku Ugocsa z małą kapliczką z XIV wieku,
  • pałac Perényich z 1399 roku, przebudowany w stylu barokowym. Baron Perényi zdecydował się wybudować pałac w mieście, w pobliżu zamku, z którego w sytuacji awaryjnej można było przejść do bardziej strategicznych i bezpieczniejszych miejsc. Aby to zrobić, wybrał istniejący pałac, który został zbudowany w XIV wieku. Pałac pierwotnie był jednopiętrowy, ale w XVII wieku dobudowano dwie wieże na rogach. Obiekt ma piękną centralną fasadę a w elewacji herb w kształcie rynny. Pierwsze piętro zostało wykorzystane na potrzeby gospodarstwa domowego.
  • klasztor i kościół franciszkanów z 1744 roku,
  • kościół NMP z XIII wieku, przebudowany na gotycki w XV wieku, odbudowany na początku XX wieku,
  • neoklasycystyczny kościół protestancki z 1828 roku.

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Виноградов // Большой энциклопедический словарь (в 2-х тт.). / редколл., гл. ред. А. М. Прохоров. том 1. М., "Советская энциклопедия", 1991. стр.223
  2. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2019 року. Державна служба статистики України. Київ, 2019. стор.31
  3. № 2749. «Знамя коммунизма» = «Прапор комунiзму» // Летопись периодических и продолжающихся изданий СССР 1986 - 1990. Часть 2. Газеты. М., «Книжная палата», 1994. стр.360
  4. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
  5. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України. Київ, 2013. стор.61

Linki zewnętrzneEdytuj