Otwórz menu główne

Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego (ang. The history of the decline and fall of the Roman Empire) – monografia historyczna Edwarda Gibbona wydana w latach 1776–1789 w Londynie w sześciu tomach.

Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego
The history of the decline and fall of the Roman Empire
ilustracja
Autor Edward Gibbon
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Londyn
Język angielski
Data wydania 1776-1789
Wydawca Strahan & Cadell
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1960 (t. 1 i 2), 2000 (t. 3)
Wydawca Państwowy Instytut Wydawniczy
Przekład Stanisław Kryński, Zofia Kierszys, Irena Szymańska

Książka opisuje dzieje upadku imperium rzymskiego oraz bizantyńskiego, na tle historii Europy i rozwijającego się Kościoła katolickiego w latach 192–1453.

Wydanie pierwszego tomu w 1776 roku spotkało się z bardzo przychylnym przyjęciem m.in. Davida Hume'a i Horacego Walpole'a[1]. Jednakże ukazanie negatywnego wpływu Kościoła na stabilność imperium ściągnęło na autora krytykę sfer związanych z Kościołem, wśród nich m.in. Josepha Priestleya[2]. W 1781 roku ukazały się tomy drugi i trzeci, zaś następne trzy ukazały się w latach 1788-1789.

W Zmierzchu i upadku... Gibbon wyraził swój pogląd na istotę dziejów, którą widział jako unoszącą się i opadającą spiralę prowadzącą ludzkość do coraz wyższych i bardziej zaawansowanych urządzeń moralno-społecznych, w tym ujęciu upadek Rzymu był momentem załamania się postępu, początkiem kolejnej epoki wzrostu miał być według Gibbona okres wypraw krzyżowych[3]. Przyczyn upadku imperium rzymskiego Gibbon upatrywał przede wszystkim w najazdach barbarzyńców i w rozwoju chrześcijaństwa. Barbarzyńcy mieli zaszczepić w rzymskim świecie demokrację i tradycje wolnościowe[4].

Polskie wydanie obejmuje tylko część pracy tomy od 1 do 3 a więc od rządów Antoniów do podboju Anglii przez Sasów.

Polski przekład The History of the Decline and Fall of the Roman EmpireEdytuj

  • Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego, t. 1, przeł. Stanisław Kryński, wstępem poprzedził Tadeusz Zawadzki, PIW, Warszawa 1960 (wyd. 2 - 1975; wyd. 3 - 1995; wyd. 4 - 2017).
  • Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego, t. 2, przeł. Zofia Kierszys, PIW, Warszawa 1960 (wyd. 2 - 1975; wyd. 3 - 1995; wyd. 4 - 2017).
  • Upadek Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie, przeł. Irena Szymańska, przypisy przeł. Mikołaj Szymański, PIW, Warszawa 2000 (wyd. 2 - 2017).

PrzypisyEdytuj

  1. A.F. Grabski, Dzieje historiografii, s. 349.
  2. A.F. Grabski, Dzieje historiografii, s. 349–350.
  3. A.F. Grabski, Dzieje historiografii, s. 351.
  4. A.F. Grabski, Dzieje historiografii, s. 351–352.

BibliografiaEdytuj