Otwórz menu główne

α-Amanityna

związek chemiczny

α-Amanitynaorganiczny związek chemiczny, cykliczny oligopeptyd z grupy amanitotoksyn. Występuje m.in. w muchomorze sromotnikowym i muchomorze jadowitym; dużą zawartość amanityny stwierdzono również w hełmówce obrzeżonej. Amanityna jest cyklicznym oktapeptydem zawierającym kilka nietypowych aminokwasów.

α-Amanityna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C39H54N10O14S
Masa molowa 918,97 g/mol
Wygląd białe (do lekko żółtego) ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS 23109-05-9
PubChem 2100[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

DziałanieEdytuj

Należy do najsilniej działających toksyn występujących w grzybach (LD50 = 0,1 mg/kg ciała). Jej toksyczne działanie polega na silnym (Kd = 10 nM) wiązaniu się z polimerazą RNA II, powodującym blokadę elongacji RNA podczas syntezy, natomiast w wyższych stężeniach (1 μM) wiąże się również z polimerazą RNA III. Polimeraza RNA I nie jest wrażliwa na tę toksynę[3].

Objawy zatruciaEdytuj

Pierwsze objawy zatrucia zwykle występują z opóźnieniem, po 10–11 godzinach od spożycia, są to na początku bóle brzucha, mdłości, wymioty i biegunka, później występuje znaczne obniżenie ciśnienia krwi, przyspieszenie akcji serca, odwodnienie i wstrząs. Po dwóch dniach może dojść do względnej stabilizacji stanu zdrowia, jednak wówczas pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby (działanie hepatotoksyczne). Jeśli dawka spożytej trucizny była duża, śmierć następuje po 4–7 dniach i niemal zawsze spowodowana jest niewydolnością wątroby (śpiączka wątrobowa).

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. α-Amanityna (CID: 2100) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. α-Amanityna (nr A2263) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski.
  3. Lubert Stryer: Biochemia. Wyd. 1. Warszawa: PWN, 1986, s. 751–752. ISBN 83-01-00140-2.