α-Amanityna

związek chemiczny

α-Amanitynaorganiczny związek chemiczny, cykliczny oligopeptyd z grupy amanitotoksyn. Występuje m.in. w muchomorze sromotnikowym i muchomorze jadowitym; dużą zawartość amanityny stwierdzono również w hełmówce obrzeżonej. Amanityna jest cyklicznym oktapeptydem zawierającym kilka nietypowych aminokwasów[potrzebny przypis].

α-Amanityna
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny

C39H54N10O14S

Masa molowa

918,97 g/mol

Wygląd

bezbarwny do żółtawego proszek[1]

Identyfikacja
Numer CAS

23109-05-9

PubChem

9543442

Podobne związki
Podobne związki

falloidyna

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

DziałanieEdytuj

Należy do najsilniej działających toksyn występujących w grzybach (LD50 = 0,1 mg/kg ciała). Jej toksyczne działanie polega na silnym (Kd = 10 nM) wiązaniu się z polimerazą RNA II, powodującym blokadę elongacji RNA podczas syntezy, natomiast w wyższych stężeniach (1 μM) wiąże się również z polimerazą RNA III. Polimeraza RNA I nie jest wrażliwa na tę toksynę[5].

Objawy zatruciaEdytuj

Pierwsze objawy zatrucia zwykle występują z opóźnieniem, po 10–11 godzinach od spożycia, są to na początku bóle brzucha, mdłości, wymioty i biegunka, później występuje znaczne obniżenie ciśnienia krwi, przyspieszenie akcji serca, odwodnienie i wstrząs. Po dwóch dniach może dojść do względnej stabilizacji stanu zdrowia, jednak wówczas pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby (działanie hepatotoksyczne). Jeśli dawka spożytej trucizny była duża, śmierć następuje po 4–7 dniach i niemal zawsze spowodowana jest niewydolnością wątroby (śpiączka wątrobowa)[potrzebny przypis].

PrzypisyEdytuj

  1. a b alpha-Amanitin, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 133888 [dostęp 2021-10-31] (niem. • ang.).
  2. CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-14, ISBN 978-1-4987-5429-3 (ang.).
  3. α-Amanitin, karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck KGaA, numer katalogowy: A2263 [dostęp 2021-10-31]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  4. alpha-Amanitin, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2021-10-31] (ang.).
  5. Lubert Stryer, Biochemia, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 751–752, ISBN 83-01-00140-2.