Adam Glapiński

polski polityk i ekonomista

Adam Glapiński (ur. 9 kwietnia 1950 w Warszawie) – polski ekonomista, polityk i nauczyciel akademicki, profesor nauk ekonomicznych.

Adam Glapiński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

9 kwietnia 1950
Warszawa

Prezes Narodowego Banku Polskiego
Okres

od 21 czerwca 2016

Poprzednik

Marek Belka

Minister gospodarki przestrzennej i budownictwa
Okres

od 12 stycznia 1991
do 23 grudnia 1991

Przynależność polityczna

Porozumienie Centrum

Poprzednik

Aleksander Paszyński

Następca

Andrzej Diakonow (p.o.)

Minister współpracy gospodarczej z zagranicą
Okres

od 23 grudnia 1991
do 11 lipca 1992

Przynależność polityczna

Porozumienie Centrum

Poprzednik

Dariusz Ledworowski

Następca

Andrzej Arendarski

Odznaczenia
Odznaka honorowa „Za zasługi dla bankowości Rzeczypospolitej Polskiej”

Współzałożyciel Porozumienia Centrum, wiceprzewodniczący PC w latach 1991–1993. W 1991 minister gospodarki przestrzennej i budownictwa w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego, w latach 1991–1992 minister współpracy gospodarczej z zagranicą w rządzie Jana Olszewskiego, poseł na Sejm I kadencji (1991–1993), senator IV kadencji (1997–2001), członek Rady Polityki Pieniężnej w kadencji 2010–2016. W 2016 członek Zarządu Narodowego Banku Polskiego, następnie od tegoż roku prezes NBP.

ŻyciorysEdytuj

Ukończył Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie (1968), a następnie studia na Wydziale Ekonomiczno-Społecznym Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie (1972). W tym samym roku odbył staż w Banque de France w Paryżu. Doktoryzował się, a w 2004 habilitował się w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. W 2013 prezydent Bronisław Komorowski nadał mu tytuł profesora nauk ekonomicznych. Specjalizuje się w historii myśli ekonomicznej[1].

Od 1974 związany zawodowo z macierzystą uczelnią (która w 1991 wróciła do nazwy Szkoła Główna Handlowa) jako nauczyciel akademicki, doszedł do stanowiska profesora nadzwyczajnego. Objął na SGH stanowisko profesorskie[1] oraz funkcję kierownika Zakładu Ekonomii Politycznej i Historii Myśli Ekonomicznej w Kolegium Zarządzania i Finansów SGH. Był także wykładowcą Polskiej Akademii Nauk (1978–1983), Inter-University Centre of Postgraduate Studies w Dubrowniku (1986–1989), University of Colorado at Boulder (1993–1998), United States Business and Industrial Council na University of Missouri i na University of Kansas (1996), Institut Superieur de Gestion (1994–2005) i Wyższej Szkoły Ekonomii i Prawa im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach (2004–2007). W 1988 otrzymał stypendium Société historique et littéraire polonaise w Paryżu.

W latach 80. działał w podziemnej „Solidarności”, w stanie wojennym był współprzewodniczącym podziemnej „Solidarności” w SGPiS. W 1989 był jednym z założycieli Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Centrum Demokratyczne. W tym samym roku został członkiem warszawskiego Komitetu Obywatelskiego[2]. W 1990 był współzałożycielem Porozumienia Centrum i warszawskiego oddziału Kongresu Liberalno-Demokratycznego (KLD). Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego PC w latach 1991–1993. W 1991 zajmował stanowisko ministra budownictwa i gospodarki przestrzennej w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. W 1991 z listy POC jako kandydat Porozumienia Centrum został wybrany na posła I kadencji. W rządzie Jana Olszewskiego pełnił funkcję ministra współpracy gospodarczej z zagranicą (1991–1992)[3]. W 1997 z ramienia Ruchu Odbudowy Polski uzyskał mandat senatora IV kadencji w województwie tarnowskim. Podczas kadencji odszedł z ROP, przystępując do Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego i Klubu Senatorskiego AWS[4]. W Senacie był wiceprzewodniczącym Komisji Gospodarki Narodowej[4]. Wchodził w skład Parlamentarnej Komisji Wspólnej Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej. W wyborach w 2001 nie ubiegał się o reelekcję.

Powoływany na przewodniczącego rad nadzorczych Banku Rozwoju Eksportu (1992), Nowego Przewoźnika (2007) oraz KGHM Polska Miedź (2007). W latach 2007–2008 był prezesem zarządu i dyrektorem generalnym Polkomtela. W latach 1993–2001 kierował Instytutem Wolności Ekonomicznej i Politycznej. Był członkiem kapituły nagrody „Teraz Polska” (kadencje 2006–2009 i 2009–2012).

5 lutego 2009 został jednym z dwóch (obok Ryszarda Bugaja) doradców ekonomicznych prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego (pełnił tę funkcję do 15 lutego 2010). 16 lutego 2010 prezydent Lech Kaczyński ogłosił swoją decyzję o powołaniu go w skład Rady Polityki Pieniężnej[5] na sześcioletnią kadencję.

29 lutego 2016 prezydent Andrzej Duda na wniosek prezesa NBP Marka Belki powołał go na członka Zarządu Narodowego Banku Polskiego[6][7]. Adam Glapiński pełnił tę funkcję do 9 czerwca 2016[8]. Wcześniej w maju 2016 prezydent zgłosił jego kandydaturę na stanowisko prezesa polskiego banku centralnego[2]. 10 czerwca 2016 Sejm VIII kadencji wybrał go na tę funkcję[9]. 21 czerwca 2016 – po zaprzysiężeniu przed Sejmem – Adam Glapiński objął urząd prezesa NBP[10]. W styczniu 2022 prezydent Andrzej Duda złożył do Sejmu wniosek o powołanie go na drugą kadencję[11]. 12 maja 2022 Sejm IX kadencji wybrał go na ten urząd[12]; 22 czerwca 2022 Adam Glapiński złożył ślubowanie, obejmując stanowisko prezesa NBP na kolejną kadencję[13].

Życie prywatneEdytuj

Zawarł związek małżeński z Katarzyną Glapińską[14].

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

W 2016 otrzymał odznakę honorową „Za zasługi dla bankowości Rzeczypospolitej Polskiej”[15].

W 2020 znalazł się na 6. pozycji rankingu 200 najbardziej wpływowych ludzi w polskiej gospodarce, stworzonego przez RMF FM oraz portale Money.pl i 300Gospodarka[16][17][18].

W 2021 został laureatem nagrody „Byki i Niedźwiedzie", przyznanej przez redakcję dziennika „Parkiet”. Wyróżnienie zostało przyznane za działania podejmowane przez Adama Glapińskiego jako prezesa NBP w 2020 w okresie pandemii COVID-19; decyzję o jego przyznaniu redakcja uzasadniała następująco[19][20]:

Wiosną ubiegłego roku była potrzebna szybka, zdecydowana i skuteczna reakcja wspierająca płynność w gospodarce. I tak też się stało. Pierwszej, mocnej tarczy antykryzysowej i kolejnych by nie było, gdyby nie wsparcie krajowego banku centralnego.

Również w 2021 za podejmowane jako prezes NBP działania w trakcie pandemii znalazł się na 1. miejscu rankingu 50 najbardziej wpływowych osób w polskiej gospodarce w 2020, który opracowała redakcja „Dziennika Gazety Prawnej[21]. W tym samym roku otrzymał nagrodę specjalną „Bankowego Menedżera Roku 2020” przyznaną przez „Gazetę Bankową[22], a wraz z NBP został wyróżniony nagrodą „Best Central Bank Governance Europe 2021” przyznaną przez magazyn biznesowy „Capital Finance International”[23]. Otrzymał także nagrodę główną „Polski Kompas 2021”[24], Nagrodę Gospodarczą Prezydenta RP[25] oraz Nagrodę Specjalną w ramach Nagrody Gospodarczej Województwa Małopolskiego[26].

Anglojęzyczny magazyn „Global Finance” w rankingu prezesów banków centralnych w 2021 przyznał mu notę C (w skali od A do F)[27].

PublikacjeEdytuj

Publikacje książkowe
  • Ekonomia Niepodległości, ALFA, Warszawa 2000.
  • Kapitalizm, demokracja i kryzys państwa podatków, Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2004.
  • Biedne państwo dobrobytu – gospodarka polska wobec wyzwań europejskich, w: Gospodarka, przedsiębiorstwo i konsument a wyzwania europejskie (red. nauk.: J. Nowakowski, A. Skowronek-Mielczarek), Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa, 2004.
  • Meandry historii ekonomii. Między matematyką a poezją, Wyd. I, Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2006, 165 stron, Wyd. II, Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa, 2012, 337 stron.
  • Konkurencja schumpeterowska na rynku telekomunikacyjno-medialnym, w: O nowy ład gospodarczy w Polsce (red. nauk.: R. Bartkowiak, J. Ostaszewski), Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2008.
  • Ekonomia ewolucyjna a globalna gospodarka, w: Dorobek ekonomii, finansów i nauk o zarządzaniu oraz jego praktyczne wykorzystanie na przełomie XX i XXI wieku (red. nauk.: R. Bartkowiak, J. Ostaszewski), Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2012.
  • Ewolucja ekonomiczna a ewolucja biokulturowa. Formowanie programu badawczego ekonomii ewolucyjnej, w: Wiedza i bogactwo narodów. Kapitał ludzki, globalizacja i regulacja w skali światowej. Ekonomia i finanse (red. nauk.: R. Bartkowiak, P. Wachowiak), Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2013.
  • Natura człowieka i gospodarka. Ekonomia ewolucyjna jako klucz do zrozumienia zjawisk gospodarczych w XXI wieku, Szkoła Główna Handlowa. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2022[28].
Artykuły naukowe[29]
  • Technological Innovations and the Dynamics of Structures in the Telecommunications and Media Mobile Market, „Journal of Management and Financial Sciences”, Vol. I, Issue 1, Warszawa 2008.
  • Obecny kryzys gospodarczy a nauka ekonomii, „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów SGH”, Nr 94, Warszawa 2009.
  • Post-Crisis Economic Policy. Innovation Based Growth, „Journal of Management and Financial Sciences”, Vol. IV, Issue 5, Warszawa 2011.
  • Animal Spirits in Economics, „Journal of Management and Financial Sciences”, Issue 11, 2013.
  • Kwestie metodologiczne podejścia ewolucyjnego w ekonomii, „Gospodarka Narodowa”, Nr 5–6, 2013.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Prof. dr hab. Adam Glapiński, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2015-08-18].
  2. a b Adam Glapiński kandydatem Prezydenta RP na Prezesa NBP, prezydent.pl, 6 maja 2016 [zarchiwizowane 2016-05-06].
  3. M.P. z 1992 r. nr 1, poz. 1
  4. a b Adam Glapiński, senat.pl [dostęp 2020-06-13].
  5. Gilowska, Glapiński i Kaźmierczak do RPP. Prezydent uzupełnił skład Rady, tvn24.pl, 16 lutego 2010 [dostęp 2015-08-18].
  6. Adam Glapiński nowym członkiem zarządu NBP, tvn24bis.pl, 1 marca 2016 [dostęp 2016-03-01].
  7. M.P. z 2016 r. poz. 275
  8. M.P. z 2016 r. poz. 703
  9. Nowy prezes NBP. Adam Glapiński powołany przez Sejm, money.pl, 10 czerwca 2016 [dostęp 2016-06-10].
  10. Nowy Prezes NBP rozpoczął kadencję, nbp.pl, 21 czerwca 2010 [dostęp 2016-06-21].
  11. Adam Glapiński ma zostać prezesem NBP na drugą kadencję. Wniosek w Sejmie, tvn24.pl, 23 lutego 2022 [dostęp 2022-03-08].
  12. Adam Glapiński będzie prezesem NBP przez kolejne 6 lat, rp.pl, 12 maja 2022 [dostęp 2022-05-12].
  13. Adam Glapiński złożył przysięgę. Będzie kierować NBP do 2028 r.. money.pl, 22 czerwca 2022. [dostęp 2022-06-22].
  14. Witold Gadomski, Adam Glapiński: bankowiec z zakonu PC, wyborcza.pl, 25 maja 2016 [dostęp 2019-01-10].
  15. Lista odznaczonych (2003–2018), nbp.pl [dostęp 2020-06-13].
  16. Krzysztof Berenda, Niedzielski, Pinkas i Szumowski na czele. Ranking najbardziej wpływowych osób w gospodarce, rmf24.pl, 24 września 2020 [dostęp 2020-09-30].
  17. Trzech jeźdźców koronawirusa. Ranking najbardziej wpływowych osób dla polskiej gospodarki 2020, money.pl, 24 września 2020 [dostęp 2021-10-10].
  18. Maryjka Szurowska, Ranking najbardziej wpływowych osób dla polskiej gospodarki 2020, 300gospodarka.pl, 24 września 2020 [dostęp 2021-10-10].
  19. Byki i Niedźwiedzie: laury za wielkie sukcesy w szalonym roku, parkiet.com, 24 marca 2021 [dostęp 2021-03-30].
  20. Nagrody Gazety Giełdy i Inwestorów »Parkiet« rozdane, strefainwestorow.pl, 25 marca 2021 [dostęp 2021-03-30].
  21. Ranking 50 najbardziej wpływowych w polskiej gospodarce 2020, gazetaprawna.pl, 29 kwietnia 2021 [dostęp 2021-10-10].
  22. „Gazeta Bankowa” nagrodziła banki, wpolityce.pl, 22 czerwca 2021 [dostęp 2021-07-01].
  23. CFI.co Has Awarded Best Central Bank Governance Europe 2021, cfi.co, 11 maja 2021 [dostęp 2021-10-10] (ang.).
  24. Polski Kompas 2021 – prezes NBP prof. Adam Glapiński laureatem nagrody, wpolsce.pl, 27 października 2021 [dostęp 2022-01-05].
  25. Prezes NBP Adam Glapiński otrzymał nagrodę specjalną od prezydenta Dudy, bankier.pl, 4 listopada 2021 [dostęp 2021-11-10].
  26. Marek Długopolski, Specjalna Małopolska Nagroda Gospodarcza dla Adama Glapińskiego, prezesa Narodowego Banku Polskiego, dziennikpolski24.pl, 3 września 2021 [dostęp 2022-01-18].
  27. Anita Hawser i inni, Central Banker Report Cards 2021: The Art Of Timing, gfmag.com, 6 października 2021 [dostęp 2022-01-05] (ang.).
  28. „Zwierzęce instynkty w ekonomii”. Prezes NBP w innej roli, businessinsider.com.pl, 18 stycznia 2022 [dostęp 2022-01-25].
  29. Publikacje: prof. dr hab. Adam Glapiński, sgh.waw.pl [dostęp 2020-06-13].

BibliografiaEdytuj