Otwórz menu główne

Szarłowski Alojzy pseudonim A. Sulima (ur. 2 grudnia 1845 w Żwirgżynie na Litwie, zm. 29 maja 1911 w Krakowie) – polski historyk, badacz dziejów Stanisławowa.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w w Żwirgżdynie w powiecie kowieńskim (rodzice: Ignacy Szarłowski i Anna Ginet). Ukończył gimnazjum w Kiejdanach i w Kownie. Wziął czynny udział w powstaniu styczniowym 1863 w oddziałach Bolesława Kołyszki na Żmudzi i Feliksa Wysłoucha w powiecie trockim. W bitwie pod Olkienikami 31 maja 1863 został ranny. Po wyleczeniu ran w jednym z okolicznych dworków udał się do rodzinnego miasta, gdzie został aresztowany i uwięziony wraz z ojcem w więzieniu w Trokach. Po wypuszczeniu z więzienia udał się do Moskwy. W 1869 roku uzyskawszy zwolnienie z nadzoru publicznego, przybył do Krakowa. Tam ukończył studia na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po studiach w latach 1874–1906 pracował jako nauczyciel w gimnazjach we Lwowie, Stanisławowie i Krakowie (Wyższa Szkoła realna we Lwowie, Gimazjum w Stanisławowie, Wyższa Szkoła realna w Krakowie i latach 1900–1906 III Gimnazjum im. Sobieskiego w Krakowie). Podczas pobytu w Stanisławowie, zbierał dokumenty i przeglądał archiwa, co zaowocowało napisaniem historii miasta i jego regionu. W Krakowie od 1893 wykładał na Kursach im. Baranieckiego, najpierw historię powszechną, potem historię konstytucji i ustroju państw europejskich oraz geografię kolonialną. W 1887 na wniosek Stanisława Smolki powołany na członka Komisji historycznej Akademii Umiejętności w Krakowie.

Zajmował się pracą literacką i dziennikarską. Współpracował z czasopismem Kraj, pisał też do: Przeglądu polskiego, Przeglądu powszechnego, Kwartalnika historycznego, Przeglądu lwowskiego, Kuriera poznańskiego i Czasu.

Zmarł w Krakowie i został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim[1].

Żona Eugenia z Teodorowiczów z którą miał 4 córki m. in. Helenę Halecką – żona historyka Oskara Haleckiego[2]. Autor wspomnień z okresu powstania styczniowego na Litwie.

Ważniejsze publikacjeEdytuj

  • Polityka Polaków a skargi Rusinów, Lwów 1880
  • Rok 1863. Ze wspomnień Rosyanina, Poznań 1884.
  • Krótki rys dziejów powszechnych. Przerobienie Karola Ploetz'a, dokonane przez Alojzego Szarłowskiego i Juljana Sutowicza , Kraków 1886.
  • Rys historyczny miasta Stanisławowa, Stanisławów 1887.
  • Stanisławów i powiat stanisławowski pod względem historycznym i geograficzno – statystycznym, Stanisławów 1887.
  • Wpływ Polski na Moskwę w wieku XVII, Kraków 1892.
  • Z dziejów etnografii rosyjskiej, Kraków 1893.
  • Z dziejów Państwa Kościelnego 755 – 1846 – 1870 ze szczególnym uwzględnieniem zaboru Państwa Kościelnego, Kraków 1903.
  • Od absolutyzmu do konstytucji w Rosji (1548—1905), Kraków 1906.
  • Oskar Halecki, Z pierwszych dni powstania styczniowego w Kownie i na Żmudzi. Fragment z pamiętnika Alojzego Szarłowskiego, „Czas” 23.01.1938 r.
  • Ze wspomnień Alojzego Szarłowskiego o powstaniu 1863 roku na Litwie, przygotowali do druku Oskar i Helena Haleccy, “Teki Historyczne” 12 (1962/1963), s. 221–278 [1]. Fragment Napoleon pod Moskwą [2].

PrzypisyEdytuj

  1. Pogrzeb ś.p. Alojzego Szarłowskiego Czas 1911 nr 250 z 4 czerwca s. 1
  2. Alojzy Szarłowski Czas 1911 nr 247 z 1 kwietnia s. 3

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj