Otwórz menu główne

Andrzej Potocki (hetman polny koronny)

hetman polny koronny
Ten artykuł dotyczy hetmana polnego koronnego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Andrzej Potocki herbu Pilawa (zm. 2 września 1691 roku[1] w Stanisławowie[2]) – kasztelan krakowski w 1682 roku, wojewoda krakowski w 1682 roku, wojewoda kijowski w 1668 roku, hetman polny koronny w 1684 roku, chorąży wielki koronny w 1660 roku, starosta halicki w latach 1647-1691, starosta kołomyjski w 1649 roku, starosta mościcki i medycki w 1667 roku, starosta śniatyński[3], starosta leżajski w 1655 roku[4].

Andrzej Potocki
Ilustracja
Herb
Srebrna Pilawa
Rodzina Potoccy herbu Pilawa
Data i miejsce śmierci 2 września 1691
Stanisławów
Ojciec Stanislaw Rewera Potocki
Matka Zofia Kalinowska
Żona

Anna Rysinska

Dzieci

z Anną Rysinską:
Katarzyna Potocka
Stanisław Potocki
Józef Potocki

ŻyciorysEdytuj

Syn Stanisława Rewery Potockiego. Poseł sejmiku halickiego na sejm ekstraordynaryjny 1647 roku[5]. Poseł na sejm 1649/1650 roku z sejmiku halickiego województwa ruskiego[6]. Poseł na sejm 1653 roku z ziemi halickiej[7]. Poseł sejmiku halickiego ziemi halickiej na sejm jesienny 1666 roku[8]. W 1660 chorąży wielki koronny, od 1668 wojewoda kijowski. Odznaczył się w bitwie pod Chocimiem, gdzie dowodził lewym skrzydłem wojsk koronnych (1673). Na sejmie abdykacyjnym 16 września 1668 roku podpisał akt potwierdzający abdykację Jana II Kazimierza Wazy[9]. Po abdykacji Jana II Kazimierza Wazy w 1668 roku, popierał do polskiej korony kandydaturę carewicza Fiodora[10]. Był członkiem konfederacji malkontentów w 1672 roku[11]. Był elektorem Jana III Sobieskiego z województwa kijowskiego w 1674 roku[12], choć zwalczał politykę profrancuską i antybrandenburską króla. W 1675 rozbił Tatarów pod Kałuszem. W 1680 mianowany wojewodą krakowskim, a kasztelanem krakowskim w 1682. W 1683 podczas wyprawy wiedeńskiej król powierzył mu tymczasowe rządy nad Rzecząpospolitą. Wówczas, prowadząc działania wojenne na Podolu, odzyskał większą część tej krainy (m.in. Niemirów i Jagielnicę) z rąk tureckich. W 1684 został hetmanem polnym koronnym. Następnie brał udział w nieudanych wyprawach mołdawskich w latach 1684 i 1685.

Dziedzic rodowego Stanisławowa w którym ufundował kolegiatę i w której spoczął po śmierci, a którego szczątki zostały sprofanowane i wyrzucone z rodowych krypt podczas planowanego niszczenia stanisławowskiej kolegiaty przez ukraińskich komunistów po 1963 r.

PrzypisyEdytuj

  1. Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795. Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 220.
  2. PSB, t. 25., s. 777.
  3. Urzędnicy województwa ruskiego XIV-XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy". Oprac. Kazimierz Przyboś, 1987, s. 380.
  4. w tym roku dokonał intromisji na starostwo leżajskie, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 220.
  5. Przemysław Paradowski, W obliczu "nagłych potrzeb Rzeczypospolitej". Sejmy ekstraordynaryjne za panowania Władysława IV Wazy, Toruń 2005, s. 255.
  6. Łucja Częścik, Sejm warszawski w 1649/50 roku, 1978, s. 148.
  7. Tomasz Ciesielski, Sejm brzeski 1653 r., Toruń 2003, s. 278.
  8. Paweł Krakowiak, Dwa Sejmy w 1666 roku, Toruń 2010, s. 489.
  9. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, 481.
  10. Wacław Uruszczak, Fakcje senatorskie w sierpniu 1668 roku, w: Parlament, prawo, ludzie, studia ofiarowane profesorowi Juliuszowi Bardachowi w sześćdziesięciolecie pracy twórczej, Warszawa 1996, s. 316.
  11. Pisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego. T. 1, cz. 2, Kraków 1881, s. 1003.
  12. Volumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 153.

Linki zewnętrzneEdytuj