Angara (rakieta)

Ten artykuł dotyczy rakiety kosmicznej. Zobacz też: rzeka Angara.

Angara – rodzina rosyjskich rakiet nośnych, które mają zastąpić dotychczas wykorzystywane rakiety: Sojuz, Proton, Zenit i Rokot[1]. Prace nad nią prowadzi Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa.

Angara
Rodzina rakiet nośnych Angara
Ilustracja
Rodzina rakiet Angara
Producent PKCBP im. Michaiła Chruniczewa
Data pierwszego startu 9 lipca 2014
Data ostatniego startu 23 grudnia 2014
Statystyki
Wszystkie starty 2
Udane starty 2 (100%)
Nieudane starty 0
Wymiary
Rodzina rakiet Angara

Pierwszy udany start rakiety z rodziny Angara odbył się 9 lipca 2014 roku z kosmodromu Plesieck[2]. Był to lot suborbitalny wariantu Angara-1.2PP złożonego z komponentów rakiet Angara-1 i Angara-A3/5. 23 grudnia miał miejsce udany start rakiety Angara-A5 z kosmodrom Plesieck[3]

Docelowo podstawowe rakiety Angara mają startować z kosmodromu Plesieck. Warianty najcięższe z kosmodromów Bajkonur i Plesieck, a w przyszłości także z nowego kosmodromu Wostocznyj.

CharakterystykaEdytuj

Rodzina rakiet Angara ma budowę modułową. Konstrukcja taka pozwala na swobodny dobór mocy rakiet w zależności od potrzeb oraz upraszcza i obniża koszty eksploatacji. Najcięższe warianty Angary będą nośnością porównywalne do rakiet: Delta IV Heavy, Atlas V, Ariane 5 ECA, Chang Zheng 5, Falcon 9, GSLV Mk III.

Podstawową jednostkę w rakietach Angara stanowi tzw. uniwersalny moduł rakietowy (универсальный ракетный модуль, URM), który jest zbudowany na bazie silnika RD-191. Paliwo dla tego typu napędu stanowi kerozyna (RP-1) i ciekły tlen (utleniacz). Silnik RD-191 dysponuje ciągiem 1920 kN na poziomie morza oraz 2090 kN w próżni. Zaprojektowany został specjalnie dla rakiet Angara i stanowi rozwinięcie silnika RD-170. Każdy moduł URM zawiera jeden silnik.

Zależnie od konfiguracji, pierwsze stopnie rakiet Angara będą zawierały: jeden (Angara 1), trzy (Angara A3), pięć (Angara A5) lub siedem (Angara A7) modułów URM. Nie będą natomiast stosowane pomocnicze silniki boczne. Drugimi stopniami będą człony Briz-KM (Angara 1.1) i Block-1 (zwany też URM-2). W trzecim stopniu będzie stosowany człon Briz-M lub KVRB z silnikiem RD-0146. Wersje przeznaczone do wynoszenia na orbitę statków załogowych będą oznaczane dodatkową literą P (Angara A5P i Angara A7P).

Silniki główne i dodatkowe rakiet będą spalały ciekły tlen i naftę. Ostatni stopień rakiety będzie wykorzystywał jako paliwo ciekły tlen i naftę lub ciekły tlen i ciekły wodór.

Dla rakiet Angara proponowane jest odzyskiwanie stopni URM poprzez wyposażenie ich w dodatkowe silniki odrzutowe RD-33 i niewielkie skrzydła. Dzięki temu moduły będą mogły lądować na lotnisku jak samolot. Prace nad takim pojazdem o nazwie Bajkał są prowadzone przy współpracy z NPO Mołnia[4].

Pierwszy stopień rakiet Angara wykorzystywany jest w południowokoreańskich rakietach Naro-1.

Specyfikacja rakiet rodziny Angara[5]Edytuj

Wersje w budowieEdytuj

Wersja Angara 1.2 Angara A5
1. stopień 1 x URM 5 x URM
2. stopień Blok I URM-2
3. stopień (nie używany w lotach na LEO) Briz-M/KVTK
Ciąg (na poziomie morza) 1,92 MN 9,61 MN
Masa startowa 171,5 t 759,0 t
Wysokość (maksymalna) 41,5 m 55,4 m
Zdolność wynoszenia na orbitę o wys. 200 km (LEO) 3,8 t 24,5 t
Zdolność wynoszenia na GTO 5,4 / 7,5 t
Zdolność wynoszenia na orbitę geostacjonarną 3,0 / 4,6 t

Wersje zaniechane lub proponowaneEdytuj

Wersja Angara 1.1 Angara A3 Angara A5P Angara A5V Angara A7
1. stopień 1 × URM (RD-191) 3 × URM (RD-191) 5 × URM (RD-191) 5 × URM (RD-191) 7 × URM (RD-191)
2. stopień Briz-KM Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A)
3. stopień (nie używany w lotach na LEO) -- Briz-M Briz-M KVRB KVRB
Ciąg (na poziomie morza) 1,92 MN 5,77 MN 9,61 MN 9,61 MN 13,44 MN
Masa startowa 149,0 t 478,0 t 773,0 t 790,0 t 1133 t
Wysokość (maksymalna) 34,9 m 45,8 m 55,4 m 64,0 m ?
Zdolność wynoszenia na orbitę o wys. 200 km (LEO) 2,0 t 14,6 t 24,5 t 24,5 t 35,0 t
Zdolność wynoszenia na GTO –- 2,4 t 5,4 t 6,6 t ?
Zdolność wynoszenia na orbitę geostacjonarną –- –- 2,8 t 4,0 t 7,6 t
Uwagi Zaniechana Proponowana Proponowana Proponowana Proponowana

Wykaz startówEdytuj

Wersja Data Ładunek Uwagi
Angara 1.2PP 9 lipca 2014 Symulator masy Start testowy, suborbitalny
Angara 5 23 grudnia 2014 Symulator masy Start testowy

PrzypisyEdytuj

  1. Angara poleciała (pol.). altair.com.pl, 2014-07-12. [dostęp 2014-07-12].
  2. Udany pierwszy start nowej rosyjskiej rakiety nośnej Angara (pol.). kosmonautyka.pl, 2014-07-09. [dostęp 2014-07-09].
  3. Putin triumfuje. W: Gazeta.pl [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-23)].
  4. Vladimir Kirillov: Baikal Reusable Booster (ang.). "Moscov Defense Brief". [dostęp 2012-05-30].
  5. Семейство ракет-носителей «Ангара» (ros.). Центр им. М.В.Хруничева. [dostęp 2012-05-29].

BibliografiaEdytuj