Anna Radziwiłł (1476–1522)

księżna mazowiecka
(Przekierowano z Anna Radziwiłłówna)

Anna Radziwiłł (lit. Ona Radvilaitė) herbu Trąby (ur. 1476 r., zm. 23 marca 1522 r. w Liwie) – księżna mazowiecka, żona księcia mazowieckiego Konrada III Rudego, córka Mikołaja Radziwiłłowicza i Zofii Anny Moniwid[1].

Anna Radziwiłł
Ilustracja
Herb
Trąby
Radziwiłł h. Trąby
Rodzina

Radziwiłłowie herbu Trąby

Data urodzenia

1476 r.

Data i miejsce śmierci

23 marca 1522 r.
Liw, Polska

Ojciec

Mikołaj Radziwiłłowicz

Matka

Zofia Anna Monwind

Mąż

Konrad III Rudy

Dzieci

Rodzeństwo

ŻyciorysEdytuj

 
Pomnik Anny Radziwiłł w Ostrowi Mazowieckiej

W 1496 lub 1497 została żoną księcia mazowieckiego Konrada III Rudego, wnosząc mu 20 000 dukatów posagu. Dała, dotychczas bezdzietnemu, księciu dwie córki i dwóch synów, co skłoniło go do domagania się od Jagiellonów zwrotu Płocka oraz uznania praw dziedzicznych do księstwa czerskiego oraz (otrzymanego w dożywocie) księstwa warszawskiego.

29 października 1503 po nagłej śmierci męża została regentką Mazowsza i przeciwstawiła się dążeniom króla Polski do inkorporacji tej dzielnicy do Korony. W 1504 na sejmie piotrkowskim uzyskała od Aleksandra Jagiellończyka nadanie ziemi warszawskiej, ciechanowskiej, łomżyńskiej i nowogrodzkiej dla swoich synów Stanisława i Janusza. W ich imieniu sprawowała do 1518 regencję, która zakończyła się dopiero w wyniku rozruchów szlachty zaniepokojonej niekończącymi się rządami księżnej wdowy. Fakt objęcia formalnych rządów przez młodych książąt nie zmienił wiele i Anna zachowała aż do swej śmierci w 1522 realną władzę. W latach 1511-1517 zabiegała o utworzenie biskupstwa warszawskiego, ale sprzeciwił się temu Zygmunt I Stary. 28 grudnia 1514 nadała Ostrowi Mazowieckiej przywilej czterech jarmarków rocznie i jednego targu tygodniowo, co wpłynęło korzystnie na rozwój tego miasta.

Zmarła 23 marca 1522 roku i pochowana została w kościele św. Anny w Warszawie[1].

6 czerwca 2004 w Ostrowi Mazowieckiej odsłonięty został pomnik księżnej autorstwa Mirosławy Skoczek[potrzebny przypis].

Życie prywatneEdytuj

Była córką Mikołaja Radziwiłłowicza h. Trąby i Zofii Anny Moniwid h. Leliwa. Miała czwórkę rodzeństwa; Mikołaja, Jana, Wojciecha i Jerzego. Między dniem 6 października 1496 r. a rokiem 1497, wzięła ślub z Konradem III Rudym i miała z nim czwórkę dzieci, Zofię, Annę, Stanisława i Janusza[1].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Anna Radziwiłł h. Trąby, Sejm-Wielki.pl [dostęp 2021-01-01].

BibliografiaEdytuj