Antoni Wodzicki, hrabia herbu Leliwa (ur. 2 września 1848 w Zakrzewie w powiecie jarocińskim, zm. 23 lutego 1918 w Krakowie) – ziemianin, polityk konserwatywny, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa, członek Izby Panów.

Antoni Wodzicki
ilustracja
Herb
herb Leliwa hrabiów Wodzickich
hrabia
Rodzina Wodziccy
Ojciec Henryk Wodzicki
Matka Teresa Karolina z Sułkowskich
Żona

Ludwika z Żurowskich

Dzieci

Aleksander Wodzicki, Maria Starzeńska, Magdalena Wodzicka

ŻycieEdytuj

Ukończył gimnazjum św. Anny w Krakowie (1867) oraz studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim (1867-1869)[1]. Służbę wojskową odbył w 1 c. k. galicyjskim Pułku Ułanów (Galizisches Ulanen-Regiment Ritter von Brudermann Nr. 1) - zakończył ją w stopniu ppor[2].

Ziemianin, od 1876 zarządca a od 1884 właściciel klucza Wielka Poręba w pow. limanowskim oraz dóbr Kościelec z Piłą pod Chrzanowem[2]. Był także przez swoją matkę jednym z dwóch prawnych spadkobierców swego kuzyna, ostatniego z rodu Sułkowskich – ordynata Antoniego Stanisława. Rząd pruski nie uznał jednak zapisu i zlikwidował ordynację[3].

Antoni Wodzicki
 
portret autorstwa Jacka Malczewskiego z 1911
Data i miejsce urodzenia 2 września 1848
Zakrzew
Data i miejsce śmierci 23 lutego 1918
Kraków
poseł do Sejmu Krajowego Galicji

kadencja VI i VII

Okres od 10 października 1889 - 4 lutego 1892
do 28 grudnia 1895 - 9 lipca 1901
Przynależność polityczna Stronnictwo Prawicy Narodowej
poseł do austriackiej Rady Państwa

kadencja VII, VIII, X

Okres od 22 września 1885 - 22 stycznia 1897
do 31 stycznia 1901 - 30 stycznia 1907
Przynależność polityczna Stronnictwo Prawicy Narodowej
członek austriackiej Izby Panów
Okres od 1 grudnia 1905
do 23 lutego 1918
Odznaczenia
   

Zaangażowany w życie publiczne i społeczne. W latach 1883-1890 delegat Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. Był także działaczem Towarzystwa Rolniczego w Krakowie, m.in. członek jego komitetu (1885-1893) i wiceprezes (1897-1902)[1]. Członek Rady Nadzorczej Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie (1892-1908)[2].W latach 1911–1912 był honorowym prezesem Towarzystwa Prywatnego Gimnazjum Realnego w Chrzanowie. W latach 1902-1912 pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Tatrzańskiego[1].

Konserwatysta, polityk związany ze stańczykami następnie działacz Stronnictwa Prawicy Narodowej i członek Wydziału SPN w 1910[4]. W latach 1891–1918 członek Rady miasta Krakowa, W roku 1893 kandydował na prezydenta miasta Krakowa, ale nie został wybrany. Był członkiem Rady Powiatowej w Chrzanowie (1882–1913), pełnił w niej funkcje zastępca prezesa (1885), i prezesa (1891–1913)[2][1]. Poseł do Sejmu Krajowego Galicji VI kadencji (10 października 1889 - 4 lutego 1892) wybrany 3 lipca 1889 w kurii IV (gmin wiejskich) z okręgu wyborczego nr 49 (Kraków)[5], zrezygnował z mandatu w 1892 na jego miejsce obrano Franciszka Paszkowskiego)[6]. Powtórnie wybrany do Sejmu Krajowego VII kadencji (28 grudnia 1895 - 9 lipca 1901) w kurii IV w okręgu wyborczym nr 65 (Limanowa)[7].

Poseł do austriackiej Rady Państwa VII kadencji (22 września 1885 – 23 stycznia 1891), VIII kadencji (9 kwietnia 1891 – 22 stycznia 1897) i X kadencji (31 stycznia 1901 – 30 stycznia 1907) wybierany z kurii I - wielkiej własności okręg wyborczy nr 1 Kraków-Chrzanów[8]. W 1907 członek delegacji wspólnych. W parlamencie austriackim należał do grupy posłów konserwatywnych Koła Polskiego w Wiedniu[1].

Od 27 sierpnia 1880 był c. k. szambelanem, od 1 sierpnia 1901 tajnym radcą[2]. Mianowany przez cesarza Franciszka Józefa członkiem dożywotnim austriackiej Izby Panów (od 1 grudnia 1905 – do 23 lutego 1918)[9].

Rodzina i życie prywatneEdytuj

Syn Henryka Wodzickiego[10] i Teresy Karoliny z Sułkowskich. 10 lipca 1877 ożenił się z Ludwiką z Żurowskich (1858-1907) z którą miał trójkę dzieci syna Aleksandra (1878-1928), córki Marię Starzeńską (1879-1963) i Magdalenę (1890-1940)[2][11]. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[12].

OdznaczonyEdytuj

30 listopada 1898 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Franciszka Józefa[13], w 1910 Krzyżem Wielkim tego orderu[14]. Od 1902 był honorowym obywatelem Chrzanowa.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Parlament Österreich Republik, Kurzbiografie Wodzicki, Antoni Graf - Parlamentarier 1848-1918 online
  2. a b c d e f Jerzy Dunin-Borkowski, Almanach Błękitny. Genealogia żyjących rodów polskich, Lwów [1908], s. 991.
  3. Ewa Strauchmann, Wodziccy. Właściciele klucza porębskiego, - Gorczański Park Narodowy online
  4. Trzecie walne zgromadzenie Stronnictwa Prawicy Narodowej: odbyte w dniu 7 maja 1910 roku w sali Rady powiatowej w Krakowie / Stronnictwo Prawicy Narodowej, Kraków 1910, s. 34.
  5. Przegląd polityczny. „Gazeta Przemyska”, s. 1, Nr 46 z 11 lipca 1889.
  6. Wykaz Członków i Posłów Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na VI. peryod w roku 1892, Lwów 1892
  7. Wykaz Członków i Posłów Sejmu Krajowego Królewstwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na IV-ą sesyę VII. peryodu w roku 1898/9. Lwów: 1898-1899, s. 1.
  8. Wybory do Rady Państwa z kuryi wielkich posiadłości Czas 1891 nr 56 z 10 marca s. 3; Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 390, 398, 401.
  9. Nowi członkowie Izby Panów. „Nowości Illustrowane”. Nr 37, s. 13, 9 września 1905.  Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim ..., s. 415, 421-423, 429, 430, 432, 438
  10. Antoni hr Wodzicki „Czas'” 1918 nr 91 z 25 lutego
  11. hrabia Antoni Wodzicki h. Leliwa - Geni online
  12. Nekrologia. Pogrzeb ś.p. Antoniego Wodzickiego „Czas” 1918 nr 93 z 26 lutego s. 3
  13. Odznaczenia jubileuszowe. „Echo Przemyskie”, s. 1, Nr 97 z 4 grudnia 1898. 
  14. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie. Wiedeń: 1818, s. 160

BibliografiaEdytuj