Artur Rodziński

dyrygent polski

Artur Rodziński (ur. 1 stycznia 1892 w Splicie, zm. 27 listopada 1958 w Bostonie)[1][2]polski dyrygent, od 1926 aktywny w USA.

Artur Rodziński
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 stycznia 1892
Split
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 27 listopada 1958
Boston
Przyczyna śmierci atak serca
Gatunki muzyka poważna
Zawód dyrygent
Powiązania Los Angeles Philharmonic
Cleveland Orchestra
Filharmonia Nowojorska
Chicagowska Orkiestra Symfoniczna

ŻyciorysEdytuj

Był doktorem prawa Uniwersytetu Wiedeńskiego, gdzie również kontynuował studia muzyczne. Nie otrzymał dyplomu, ponieważ przeszkodził mu wybuch I wojny światowej. W latach 1918−1919 był dyrygentem Opery Lwowskiej, następnie Opery i Filharmonii Warszawskiej (1920−1925). Na zaproszenie Leopolda Stokowskiego wyjechał do Stanów Zjednoczonych i w latach 1926–1929 pełnił funkcję dyrygenta-asystenta Orkiestry Filadelfijskiej. Równocześnie prowadził także orkiestrę i klasę operową w Curtis Institute of Music[1][2]. Następnie był dyrektorem muzycznym Los Angeles Philharmonic (1929–1933), Cleveland Orchestra (1933–1943), Filharmonii Nowojorskiej (1943–1947) i Chicagowską (1947–1948)[1][2][3].

Występował także w Europie i Ameryce Południowej. Propagował muzykę polską, zwłaszcza dzieła Stanisława Moniuszki, Mieczysława Karłowicza i Karola Szymanowskiego[4]. Był też wybitnym wykonawcą dzieł Richarda Straussa i Richarda Wagnera. W listopadzie 1958 w Chicago wystawił z wielkim sukcesem Tristana i Izoldę Wagnera, z udziałem szwedzkiej sopranistki Birgit Nilsson. 10 dni później zmarł na atak serca[5].

Był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była pianistka austriacka Ilse Reimesch. Po rozwodzie ożenił się z Haliną Rodzińską z domu Lilpop[4], która była spokrewniona z żoną Jarosława Iwaszkiewicza, Anną. Spisała obszerne wspomnienia wydane pod tytułem Our Two Lives (wyd. polskie: Halina Arturowa Rodzińska, Nasze wspólne życie, Warszawa 1980, ​ISBN 83-07-00031-9​).

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Anna Skrzyńska, Rodziński Artur, [w:] Elżbieta Dziębowska (red.), Encyklopedia muzyczna PWM, wyd. I, t. 8 Pe–R część biograficzna, Kraków: PWM, 2004, s. 432, ISBN 83-224-0837-4.
  2. a b c Michael Steinberg, Rodziński, Artur, Oxford Music Online. Grove Music Online, 20 stycznia 2001, DOI10.1093/gmo/9781561592630.article.23654, via Oxford University Press [dostęp 2021-03-01] (ang.).
  3. Chicago Symphony Orchestra, [w:] J. Kennedy, M. Kennedy, T. Rutherford-Johnson (red.), The Oxford Dictionary of Music, wyd. 6, Oxford University Press, 2013, ISBN 978-0-19-957810-8, via Oxford Reference [dostęp 2021-02-06] (ang.).
  4. a b Leon T. Błaszczyk: Artur Rodziński (pol.). Internetowy Polski Słownik Biograficzny. [dostęp 2017-09-23].
  5. Śmierć Rodzińskiego. W: Lucjan Kydryński: Wiolinem i basem. Wyd. 1. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1960, s. 89‒92. (pol.)

Linki zewnętrzneEdytuj