Benvenuto Cellini

rzeźbiarz, złotnik, pisarz i medalier florencki
Ten artykuł dotyczy artysty. Zobacz też: opera Benvenuto Cellini.

Benvenuto Cellini (ur. 3 listopada 1500 we Florencji, zm. 13 lutego 1571 we Florencji) – rzeźbiarz, złotnik, pisarz i medalier florencki, manierysta.

Cellini Portrait.jpg
Perseusz z głową Meduzy, Loggia dei Lanzi, Florencja

Miał bardzo barwne i burzliwe życie, które spisał w wieku 56 lat w swej biogafii. Wiele podróżował, kilkakrotnie przebywał m.in. w Rzymie, Florencji, Mantui, Neapolu i Padwie. W 1538 r. wyjechał do Paryża, gdzie pozostawał w służbie króla Franciszka I. Wykonał dla niego arcydzieło sztuki jubilerskiej – złotą solniczkę (1540–1543, dziś w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu)[1] oraz płaskorzeźbę do zamku w Fontainebleau, tzw. Nimfę z Fontainebleau (1543, dziś w Luwrze)[2]. Jego Perseusz z głową Meduzy (1557), będący majstersztykiem sztuki odlewniczej, został ustawiony w Loggi dei Lanzi we Florencji[1].

Cellini jest również autorem Traktatu o sztuce złotniczej i rzeźbie[3].

Niektóre źródła podają, że to z jego ręki zginął u bram Rzymu Karol III de Burbon-Montpensier.

Jego grobowiec znajduje się w krypcie kaplicy di San Luca[4] w kościele Zwiastowania NMP we Florencji.

Dzieła literackieEdytuj

  • La Vita di Benvenuto di Maestro Giovanni Cellini fiorentino, scritta, per lui medesimo, in Firenze I wydanie włoskie Neapol 1728; I wydanie polskie 1868 - "Życie Benvenuto Celliniego złotnika i rzeźbiarza" tł. Hieronim Feldmanowski; II wyd. polskie "Żywot Benvenuta Cellini'ego własnoręcznie spisany we Florencyi" 1910 tł. Stanisław Machniewicz, III wyd. polskie powojenne "Benvenuta Celliniego żywot własny spisany przez niego samego" PIW 1953 tł. Leopold Staff[5]
  • Trattato dell'oreficeria e del Trattato della scultura I wyd. Florencja 1569[6] polskie wyd. powojenne 2013 "Traktat o sztuce złotniczej" tł. Jacek Rochacki[3]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Dzieła Celliniego w kanonie sztuki manierycznej.
  2. Strona muzeum w Luwrze.
  3. a b Jacek A. Rochacki: Traktat o sztuce złotniczej Benvenuta Celiniego. Wyd. 1. Beta Design/Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym, 2013. ISBN 978-83-60736-34-0.
  4. Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia – Florencja i Toskania. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 98. ISBN 978-83-7575-692-0.
  5. Benvenuta Celliniego Żywot własny spisany przez niego samego. PIW, 1953. [dostęp 2021-02-13].
  6. Diletta Gamberini: The censorship of Benvenuto Cellini’s Trattati dell’oreficeria e della scultura. [dostęp 2021-02-13].

BibliografiaEdytuj

  • Benvenuta Celliniego żywot własny spisany przez niego samego, przełożył Leopold Staff, Państwowy Instytut Wydawniczy, Wydanie pierwsze, Warszawa 1953, str. 368.