Blyxa Noronha ex Thouars – rodzaj roślin wodnych należących do rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae), obejmujący 10 gatunków pochodzących z tropikalnych regionów Starego Świata (Afryki, Azji, Australii i Wysp Karolińskich). Blyxa japonica została zawleczona do Europy (Portugalii i Włoch), a Blyxa aubertii do Luizjany[3].

Blyxa
Ilustracja
Blyxa aubertii var. echinosperma
Systematyka[1]
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina żabiściekowate
Rodzaj Blyxa
Nazwa systematyczna
Blyxa Noronha ex Thouars
Gen. Nov. Madagasc.: 4 (1806)
Typ nomenklatoryczny
Blyxa aubertii Rich[2].
Synonimy

Diplosiphon Decne.
Hydrotrophus C.B.Clarke
Enhydrias Ridl.
Blyxopsis Kuntze[3]

Siewki Blyxa aubertii var. echinosperma
Kwiat Blyxa aubertii var. echinosperma

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckiego słowa blyxo, oznaczającego wytrysnąć, wychlupać[4].

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Wodne, wpół wynurzone rośliny zielne.
Łodyga
Krótka, bulwiasta (lub cebulopodobna) i tworząca stolony lub wydłużona i wzniesiona[5].
Liście
Liście odziomkowe lub skrętolegle położone na łodydze[5], wpół zanurzone, siedzące, tworzące u nasady pochwę liściową[4]. Blaszki liściowe lancetowate lub równowąskie, ostre, o drobnoząbkowanych brzegach[5].
Kwiaty
Pojedyncze, rzadko do 22[6] w wierzchotkowatym kwiatostanie, na długiej szypule, otoczone nieoskrzydloną pochwą. Rośliny jednopienne lub dwupienne[4]. Kwiaty jednopłciowe lub obupłciowe, promieniste. Kwiaty żeńskie i obupłciowe siedzące. Kwiaty męskie szypułkowate. 3 działki kielicha równowąskie lub równowąsko-lancetowate. 3 płatki korony równowąskie, dłuższe od działek, białe. Pręciki od 3 do 9, wolne, nitki nitkowate, główki równowąskie lub lancowate, dwupylnikowe. Zalążnie zbudowane z 3 owocolistków, równowąskie z długim, włoskowatym dzióbkiem, przechodzące w 3 szyjki słupków, zrośnięte u nasady. W kwiatach żeńskich pręcikowie nieobecne lub bardzo drobne, w kwiatach męskich występują 3 smukłe słupniczki[7].
Owoce
Torebki[6], równowąskie lub równowąsko-lancetowate, otoczone wąską, żeberkowaną pochewką, zawierające od 10 do wielu nasion. Nasiona eliptyczne lub wrzecionowate, nagie lub z 3–8 podłużnymi rzędami cierni[7].

Biologia i ekologiaEdytuj

Rozwój
Rośliny z rodzaju Blyxahydrofitami, roślinami wieloletnimi (hemikryptofitami lub chamefitami) lub roślinami jednorocznymi[3].
Siedlisko
Słodkowodne zbiorniki wodne, pola ryżowe, rowy irygacyjne[8].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 16, 18, 32, 42, 48, 72[6].

SystematykaEdytuj

Jeden z 7 rodzajów wyróżnianych w obrębie podrodziny Anacharidoideae wchodzącej w skład rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae)[1].

Gatunki[9]

Zagrożenie i ochronaEdytuj

Dwa afrykańskie gatunki Blyxa zostały uwzględnione w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych: Blyxa senegalensis[10] i Blyxa hexandra[11]. Zagrożenie obu gatunków zostało oszacowane, jednak niedostatecznie rozpoznane (status Data Deficient).

ZastosowanieEdytuj

Blyxa aubertii jest uprawiana jako roślina akwaryjna[12].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-01-29].
  2. Index Nominum Genericorum (ang.). [dostęp 2011-01-29].
  3. a b c Rafaël Govaerts: World Checklist of Selected Plant Families (ang.). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2011-01-29].
  4. a b c Flora of North America. Vol. 22. Hydrocharitaceae. [dostęp 2011-01-29].
  5. a b c Dinghushan Plant Checklist. [dostęp 2011-01-29].
  6. a b c Klaus Kubitzki, Herbert Huber: Flowering plants, Monocotyledons : Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). New York: Springer-Verlag, 1998, s. 244. ISBN 3-540-64061-4.
  7. a b Flora of Pakistan. [dostęp 2011-01-29].
  8. Christopher D. K. Cook: Water plants of the world : a manual for the identification of the genera of freshwater macrophyte. The Hague: Junk, 1974, s. 257. ISBN 90-6193-024-3.
  9. The Plant List (2010). Version 1. Published on the Internet. [dostęp 2011-01-29].
  10. F.N. Diop: [http:\\www.iucnredlist.org IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4]. 2009. [dostęp 2011-01-29].
  11. D. Juffe: [http:\\www.iucnredlist.org IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4]. 2010. [dostęp 2011-01-29].
  12. Robert Allgayer: Plantes d'aquarium. 2007, s. 37.