Brent Scowcroft (ur. 19 marca 1925 w Ogden, zm. 6 sierpnia 2020 w Falls Church[1]) – amerykański wojskowy i politolog, generał porucznik Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, ekspert w dziedzinie stosunków międzynarodowych, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego w administracjach prezydentów USA Geralda Forda oraz George’a H.W. Busha. Był również doradcą prezydenta Richarda Nixona. W czasie pierwszej kadencji prezydenta George’a W. Busha (2001-2005) przewodniczył Prezydenckiej Radzie ds. Wywiadu.

Brent Scowcroft
Ilustracja
Brent Scowcroft (2009)
Data i miejsce urodzenia

19 marca 1925
Ogden, Utah

Data i miejsce śmierci

6 sierpnia 2020
Falls Church, Wirginia

Doradca ds. bezpieczeństwa narodowego
Okres

od 20 stycznia 1989
do 20 stycznia 1993

Poprzednik

Colin Powell

Następca

Tony Lake

Okres

od 3 listopada 1975
do 20 stycznia 1977

Poprzednik

Henry Kissinger

Następca

Zbigniew Brzeziński

Brent Scowcroft
Ilustracja
generał porucznik generał porucznik
Data i miejsce urodzenia

19 marca 1925
Ogden (Utah), USA

Data i miejsce śmierci

6 sierpnia 2020
Falls Church, USA

Przebieg służby
Lata służby

1947–1975

Siły zbrojne

 US Air Force

Życiorys Edytuj

Młodość i wykształcenie Edytuj

Urodził się 19 marca 1925 roku w Ogden w stanie Utah. Został wychowany w tradycji mormońskiej i identyfikował się jako członek Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (LDS)[2].

W 1947 roku uzyskał dyplom Amerykańskiej Akademii Wojskowej w West Point i został wcielony do Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych. W 1953 nadano mu tytuł magistra (Master of Arts), a w 1967 stopień doktora (PhD) stosunków międzynarodowych na Columbia University.

Kariera wojskowa Edytuj

Po ukończeniu kursu pilota Sił Powietrznych, w latach 1948-1953 zajmował kilka stanowisk operacyjnych oraz administracyjnych. W ciągu 29 lat swojej kariery wojskowej pełnił wiele wysokich rangą funkcji, m.in. asystenta dyrektora w Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, w Departamencie Obrony, wykładowcy na akademiach wojskowych, a także doradcy prezydenta Richarda Nixona ds. zagranicznych oraz wojskowych. W 1974 roku awansował do stopnia generała porucznika (ang. lieutenant general), rok później przeszedł w stan spoczynku.

Kariera polityczna Edytuj

Był wieloletnim współpracownikiem Henry’ego Kissingera, asystował mu w czasie pracy w administracji Nixona, a także pełnił funkcję wiceprzewodniczącego w jego międzynarodowej firmie doradczej Kissinger Associates Inc. (w latach 1982-1989). 3 listopada 1975 roku zastąpił Kissingera na stanowisku doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego przy prezydencie Geraldzie Fordzie. 20 stycznia 1977 roku wraz z rozpoczęciem prezydentury Jimmy’ego Cartera następcą Scowcrofta został Zbigniew Brzeziński.

W latach 1989-1993 pełnił funkcję doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego w administracji George’a H.W. Busha (jest pierwszą osobą w historii nominowaną na to stanowisko przez dwóch różnych prezydentów), w czasie jego urzędowania Stany Zjednoczone dokonały inwazji na Panamę oraz prowadziły działania zbrojne w I wojnie w Zatoce Perskiej, z kolei w Europie miały miejsce tzw. Jesień Ludów, symboliczne zburzenie muru berlińskiego i ostatecznie upadek Związku Radzieckiego. W 1991 Scowcroft został odznaczony Prezydenckim Medalem Wolności (najwyższym odznaczeniem cywilnym w USA)[3].

Działalność po 1993 Edytuj

W czasie pierwszej kadencji prezydenta George’a W. Busha (2001-2005) przewodniczył Prezydenckiej Radzie ds. Wywiadu. Poparł inwazję na Afganistan w 2001 jako „bezpośrednią odpowiedź” na terroryzm. Był jednak głównym, wśród członków Partii Republikańskiej, krytykiem amerykańskiej polityki zagranicznej wobec reżimu Saddama Husajna w Iraku. Publicznie skrytykował decyzję o interwencji w Iraku w 2003 roku, mimo to, jak stwierdził, wciąż pozostawał „sympatykiem” administracji Busha Jr.[4] Następnie sprzeciwiał się również zbyt pochopnemu wycofaniu wojsk z Iraku – przed ustanowieniem w tym kraju stabilnej władzy – uważając taki ruch za potencjalnie katastrofalny w skutkach dla regionu jak i poza nim.[5].

Wraz z byłym prezydentem George’em H.W. Bushem jest autorem książki A World Transformed opisującej ich wspomnienia związane z pracą w Białym Domu w okresie zakończenia zimnej wojny. Wyjaśniają w niej również, dlaczego w 1991 nie zdecydowali się na zdobycie Bagdadu:

Gdybyśmy poszli drogą inwazji, Stany Zjednoczone przypuszczalnie wciąż (w 1998 – red.) byłyby okupantem w szczególnie wrogim kraju[6].

W 2008 roku drukiem ukazał się zapis dyskusji Brenta Scowcrofta i Zbigniewa Brzezińskiego, moderowanej przez dziennikarza Davida Ignatiusa, pt. America and the World: Conversations on the Future of American Foreign Policy, nt. przyszłości amerykańskiej polityki zagranicznej.

Przypisy Edytuj

  1. Brent Scowcroft, prominent elder statesman, has died
  2. Brent Scowcroft Oral History, National Security Advisor | Miller Center, millercenter.org [dostęp 2017-11-17] (ang.).
  3. Brent Scowcroft | Center for Strategic and International Studies, www.csis.org [dostęp 2017-11-17] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-12] (ang.).
  4. Andrew Rice, Brent Scowcroft Calls Iraq War „overreaction”, The New York Observer, 6 września 2004 [dostęp 2014-06-20].
  5. Brent Scowcroft, Getting the Middle East Back on Our Side, The New York Times, 4 stycznia 2007 [dostęp 2014-06-20].
  6. Bush, George H.W.; Scowcroft, Brent;: A World Transformed, 2008