Doradca ds. bezpieczeństwa narodowego (Stany Zjednoczone)

posada doradcy w Białym Domu
US-WhiteHouse-Logo.svg

Asystent prezydenta do spraw bezpieczeństwa narodowego (ang. Assistant to the President for National Security Affairs), potocznie znany jako doradca ds. bezpieczeństwa narodowego (National Security Advisor) – główny doradca prezydenta Stanów Zjednoczonych w szeroko rozumianych sprawach bezpieczeństwa narodowego.

W odróżnieniu np. od ambasadora przy ONZ czy szefa sztabu Białego Domu, nie posiada rangi członka gabinetu, więc jego nominacja nie musi być zatwierdzana przez Senat. Zasiada za to w Krajowej Radzie Bezpieczeństwa oraz należy do pracowników kancelarii prezydenta. W okresie kryzysów jego rola polega na informowaniu prezydenta na bieżąco o wydarzeniach z nim związanych.

Rola i władzaEdytuj

Rola i faktyczne wpływy doradców były w historii bardzo różne, co było niejako kwestią indywidualną w każdym przypadku. Henry Kissinger, który pełnił tę funkcję w okresie prezydentury Richarda Nixona i Geralda Forda (1969-1974), uchodził, w opinii zdecydowanej większości zarówno „wtajemniczonych”, jak i opinii publicznej, za faktycznego architekta i kierownika amerykańskiej polityki zagranicznej (przyznawał to potem sam Nixon), podczas gdy sekretarz stanu William P. Rogers był pozbawionym wpływów figurantem. Zresztą w okresie od 1973 do 1974 łączył to stanowisko z urzędem sekretarza stanu.

Innym bardzo wpływowym doradcą był Zbigniew Brzeziński za rządów Jimmy’ego Cartera (1977-1981), który był ustawicznie skonfliktowany z dwoma sekretarzami stanu w tym okresie: Cyrusem Vance’em i Edmundem Muskiem na tle tego, do kogo należeć ma prymat w kształtowaniu polityki (jednak w przypadku Brzezińskiego nie uważano jednoznacznie, aby to któraś ze stron miała wyłącznie ów prymat).

Condoleezza Rice, pełniąca tę funkcję podczas pierwszej kadencji (2001-2005) George’a W. Busha, również uchodziła za jedną z najbardziej wpływowych osób w administracji w tym zakresie (obok wiceprezydenta Dicka Cheneya i sekretarza obrony Donalda Rumsfelda). W opinii wielu sekretarz stanu Colin Powell nie odgrywał w związku z tym faktycznej roli.

Lista doradców ds. bezpieczeństwa narodowegoEdytuj

Lp. Doradca Okres Prezydent
1 Robert Cutler 1953–1955 Dwight D. Eisenhower
2 Dillon Anderson 1955–1956
- William Jackson 1956
3 Robert Cutler 1957–1958
4 Gordon Gray 1958–1961
5 McGeorge Bundy 1961–1966 John F. Kennedy, Lyndon Johnson
6 Walt Rostow 1966–1969 Lyndon Johnson
7 Henry Kissinger 1969–1974 Richard Nixon
8 Brent Scowcroft 1974–1977 Gerald Ford
9 Zbigniew Brzezinski 1977–1981 Jimmy Carter
10 Richard V. Allen 1981–1982 Ronald Reagan
- James W. Nance [1] 1981-1982
11 William P. Clark Jr. 1982–1983
12 Robert McFarlane 1983–1985
13 John Poindexter 1985–1986
14 Frank Carlucci 1986–1987
15 Colin Powell 1987–1989
16 Brent Scowcroft 1989–1993 George H.W. Bush
17 Anthony Lake 1993–1997 Bill Clinton
18 Sandy Berger 1997–2001
19 Condoleezza Rice 2001–2005 George W. Bush
20 Stephen Hadley 2005–2009
21 James L. Jones 2009–2010 Barack Obama
22 Thomas E. Donilon 2010–2013
23 Susan Rice 2013–2017
24 Michael T. Flynn 2017 Donald Trump
- Keith Kellogg 2017
25 H.R. McMaster 2017-2018
26 John R. Bolton 2018
- Charles Kupperman 2019
27 Robert O’Brien 2019-2021
28 Jake Sullivan 2021- Joe Biden

PrzypisyEdytuj

  1. jako zastępca doradcy