Caucher Birkar

irański matematyk

Caucher Birkar, kurd. كۆچه‌ر بیركار, wł. Fereydoun Derakhshani, kurd. فریدون درخشانی[1] (ur. 1978 w Marivanie) – irański matematyk narodowości kurdyjskiej, laureat Medalu Fieldsa.

Caucher Birkar
كۆچه‌ر بیركار
Data i miejsce urodzenia 1978
Marivan, Kurdystan
Zawód matematyk
Alma Mater Uniwersytet w Teheranie
Uczelnia Uniwersytet w Nottingham
Uniwersytet w Cambridge
Strona internetowa

ŻyciorysEdytuj

Urodzony w 1978 r. w Marivanie w Kurdystanie[1] jako trzeci z sześciorga dzieci rolników uprawiających ryż, pszenicę i warzywa. Jego ojciec ukończył kilka klas szkoły powszechnej, matka nie odebrała żadnego wykształcenia. Wraz z rodzeństwem uczęszczał do wiejskiej szkoły i jako uczeń piątej klasy zaczął interesować się matematyką. Początkowo uczył go starszy brat, jednak z czasem zaczął zajmować się bardziej zaawansowanymi zagadnieniami i brat nie był już w stanie mu pomagać. W liceum zaczął udowadniać pierwsze twierdzenia i wysyłać swoje prace do czasopism, gdyż wówczas jeszcze nie wiedział, że zostały one udowodnione już wcześniej[2].

Studiował na Uniwersytecie w Teheranie, jednak kiedy pod koniec studiów[2] w 2000 r. wyjechał do Wielkiej Brytanii[3], wystąpił o azyl polityczny jako przedstawiciel prześladowanej mniejszości kurdyjskiej. W czasie rozpatrywania wniosku azylowego został umieszczony w Nottingham i pozostał w tym mieście po jego pozytywnym rozpatrzeniu, gdyż nawiązał już kontakty z miejscową kadrą naukową[2]. W późniejszym okresie uzyskał także brytyjskie obywatelstwo[4].

W 2002 r. na konferencji w Cambridge poznał Wiaczesława Szokurowa z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, który zajmował się wówczas geometrią algebraiczną. Birkar zainteresował się tą dziedziną[2] i w 2016 r. opublikował dwie prace na temat własności rozmaitości Fana, które miały duży wkład w próbę usystematyzowania wszystkich rozmaitości[5]. Doktorat pod kierunkiem Ivana Fesenko[6] uzyskał na Uniwersytecie w Nottingham po studiach doktoranckich prowadzonych od 2001 do 2004 r.[7], po czym zaraz potem został zatrudniony na Uniwersytecie w Cambridge[5], dochodząc do stanowiska profesora tej uczelni[1] na Wydziale Matematyki Teoretycznej i Statystyki Matematycznej[6].

W 2003 r. otrzymał nagrodę London Mathematical Society dla najbardziej obiecującego studenta matematyki[1], w 2010 r. wyróżniono go Leverhulme Prize w dziedzinie matematyki i statystki, w 2016 r. AMS Moore Prize[7], a 1 sierpnia 2018 r.[3] otrzymał Medal Fieldsa[5], jednak jeszcze tego samego dnia został mu on ukradziony[8] (w ciągu mniej niż godziny), w związku z czym trzy dni później wręczono mu nowy egzemplarz[4]. Nagrody pogratulowali mu były prezydent irackiego Kurdystanu Masud Barzani i premier regionu Neczerwan Idris Barzani[9].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d (photo)Caucher Birkar from Iran wins Fields Medal (ang.). [dostęp 2018-08-07].
  2. a b c d Kevin Hartnett: An Innovator Who Brings Order to an Infinitude of Equations (ang.). W: Quanta mAGAZINE [on-line]. 2018-08-01. [dostęp 2018-08-07].
  3. a b WÊNE – Ji gundekî Kurdistanê ve çû û medalya cîhanî ya bîrkariyê wergirt, „Rudaw” [dostęp 2018-08-07].
  4. a b Top math laureate gets new medal after prize stolen, „AFP.com” [dostęp 2018-08-07] (ang.).
  5. a b c Piotr Cieśliński: Kurdyjski uchodźca zdobył matematycznego Nobla (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2018-08-05. [dostęp 2018-08-07].
  6. a b PhD alumnus awarded the world's highest honour in mathematics – The News Room, „The News Room”, 2 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-07] (ang.).
  7. a b Caucher Birkar- Alchetron, The Free Social Encyclopedia, Alchetron.com [dostęp 2018-08-07] (ang.).
  8. Another Iranian wins the prestigious Fields award but the medal is stolen from him! (ang.). Kodoom LLC, 2018-08-01. [dostęp 2018-08-07].
  9. Kurdistan24, WATCH: Family of Kurdish mathematics prize-winner responds to public reaction, „Kurdistan24” [dostęp 2018-08-07] (ang.).