Otwórz menu główne

Chalkozyn (gr. khalkos, chalkos - "miedź") – minerał z grupy siarczków.

Chalkozyn
Chalcocite.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy błyszcz miedzi
Skład chemiczny Cu2S (siarczek miedzi(I))
Twardość w skali Mohsa 2,5–3
Przełam muszlowy, kruchy
Łupliwość bardzo niewyraźna
Pokrój kryształu tabliczki, słupki
Układ krystalograficzny jednoskośny[1][2]
Gęstość minerału 5,5–5,8 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa ciemny ołowianoszary, zazwyczaj z matowym nalotem, często niebieski, azurytowy lub zielony, malachitowy
Rysa ciemnoszara
Połysk metaliczny

CharakterystykaEdytuj

WłaściwościEdytuj

Zwykle wykształca zbliźniaczenia. Na ścianach kryształów często występuje charakterystyczne prążkowanie. Występuje w postaci skupień zbitych, ziarnistych lub naskorupień czy żył. Minerał kruchy, nieprzezroczysty. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

WystępowanieEdytuj

Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych, w niskich temperaturach. Występuje w żyłach i gniazdach kruszcowych, w łupkach ilastych i marglistych. Częsty w strefach cementacji miedzionośnych wystąpień siarczkowych. Występuje w towarzystwie digenitu, kowelinu, bornitu, kuprytu, chalkopirytu, stromeyerytu.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: Dolny Śląsk – Lubin, Polkowice, Sieroszowice, Rudna, w rejonie Nowego Kościoła, na Przedgórzu Kaczawskim, w Górach Złotych, Rudawach Janowickich.

ZastosowanieEdytuj

  • Ważne źródło otrzymywania miedzi (zawartość wagowa do 80% Cu).
  • Minerał interesujący dla kolekcjonerów.
  • Bywa okazjonalnie wykorzystywany w jubilerstwie, do wytwarzania żałobnej biżuterii.

PrzypisyEdytuj

  1. chalkozyn, Mindat.org [dostęp 2019-06-11] (ang.).
  2. chalkozyn, Webmineral.com [dostęp 2019-06-11] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  • Autor: Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 42. ISBN 83-7129-194-9.