Czarnocin (województwo opolskie)

wieś w województwie opolskim

Czarnocin (dodatkowa nazwa w j. niem. Scharnosin, śl. Czarnożyńe) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Leśnica, w pobliżu sanktuarium Góra Świętej Anny.

Artykuł

50°27′00″N 18°14′25″E

- błąd

39 m

WD

50°26'N, 18°14'E

- błąd

2322 m

Odległość

2026 m

Czarnocin
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

strzelecki

Gmina

Leśnica

Wysokość

282 m n.p.m.

Liczba ludności 

170

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-150

Tablice rejestracyjne

OST

SIMC

0497957

Położenie na mapie gminy Leśnica
Mapa konturowa gminy Leśnica, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego
Mapa konturowa powiatu strzeleckiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Ziemia50°27′00″N 18°14′25″E/50,450000 18,240278

Czarnocin położony jest na stokach doliny Łąckiej Wody, na skraju rozległych bukowych lasów. Ukształtowanie terenu oraz źródła wody w obrębie wsi sprawiły, że miejscowość nazwano Śląską Szwajcarią. Rezerwaty przyrody – Boże Oko i Grafik.

NazwaEdytuj

Nazwa wywodzi się ze staropolskiego określenia oznaczającego żyzną i bardzo urodzajną ziemię – czarnoziem[1]. Po raz pierwszy wieś Czarnocin została wzmiankowana w 1485 r. jako „Czarnozeme”. Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia Czarnosin podając jej znaczenie „Schwarzflur”, czyli w języku polskim „Czarne pole”[1]. Nazwa wsi została później fonetycznie zgermanizowana na Scharnosin[1] i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

HistoriaEdytuj

Dokumenty kościelne z XVII w. wymieniają ją jako „Czarnozenie” oraz „Czanozenie”. Czarnocin należał wtedy do rozległej parafii w Leśnicy.

Spis z 1720 r. wykazał w tej miejscowości 97 mieszkańców. W 1783 r. Czarnocin należał do hrabiego Colonny. Położony na krańcu wsi folwark nosił nazwę Annahof. W tym czasie wioska miała już własną szkołę.

W danych topograficznych Śląska z 1845 r. Czarnocin wymieniano jako „Czarnosin” (także w latach 1945–1988) lub „Czarnsień”. Wieś liczyła w tym czasie 382 mieszkańców. W Czarnocinie były wtedy 4 młyny i gorzelnia. Według statystyki z 1861 r. rzemiosłem trudniło się 11 osób. Znajdowała się tu również karczma. W 1910 r. Czarocin liczył 374 mieszkańców. W 1939 wieś liczyła 272 mieszkańców, ale w 1996 – już tylko 164. Zmniejszanie się liczby mieszkańców powodowane było emigracją do Niemiec po II wojnie światowej części mieszkańców wsi – Ślązaków i związaną z tym komasacją gruntów w rękach kilku zamożniejszych rolników. Po 1945 r. część wsi zasiedlona została przez repatriantów z podlwowskiej wsi Biłka Królewska. Przybyły tu wówczas rodziny Gruszków, Kasperskich, Sękowskich, Domereckich i innych.

Plebiscyt i powstanieEdytuj

W 1910 roku 312 mieszkańców mówiło w języku polskim, 2 w językach polskim i niemieckim, natomiast 60 osób posługiwało się jedynie językiem niemieckim. Podczas plebiscytu we wsi uprawnionych do głosowania było 237 mieszkańców (w tym 31 emigrantów). Za Polską głosowało 117 osób, za Niemcami 115 osób. W 1919 r. mieszkańcy założyli tu Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska, a w 1921 r. oddział Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[2].

Wieś została zajęta już na początku III powstania śląskiego przez baon strzelecki pod dowództwem Wiesława Kołeczki (Podgrupa „Harden”). Od 21 maja Czarnocin znalazł się na linii frontu podczas walk o Górę św. Anny. W tym rejonie walczyły pododdziały pułku katowickiego Walentego Fojkisa, a następnie pułku królewskohuckiego Karola Gajdzika. 4 czerwca Czarnocin został zdobyty przez Niemców. Ofiarą terroru niemieckiego padło 2 mieszkańców Czarnocina: Franciszek Marek i Franciszek Nowak[2].

W lesie na wschód od wsi, na terenie rezerwatu „Boże Oko”, znajduje się mogiła powstańców śląskich.

 
Mogiła rozstrzelanych powstańców z III powstania śląskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 73, OCLC 456751858 (niem.).
  2. a b Encyklopedia Powstań Śląskich, Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, s. 81.

Linki zewnętrzneEdytuj