David Beaton

David Beaton (ur. ok. 1494 w Fife, zm. 29 maja 1546 w St Andrews) – szkocki kardynał.

David Beaton
kardynał prezbiter
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1494
Fife
Data i miejsce śmierci 29 maja 1546
St Andrews
arcybiskup St Andrews
Okres sprawowania 1539–1546
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Sakra biskupia sierpień 1538
Kreacja kardynalska 20 grudnia 1538
Paweł III
Kościół tytularny S. Stefano al Monte Celio
Sukcesja apostolska
Data konsekracji sierpień 1538
Konsekrator nieznany

ŻyciorysEdytuj

Urodził się około 1494 roku w Fife, jako syn Johna Beatona i Isobel Monypenny. Studiował na Uniwersytecie w Glasgow i w Paryżu, gdzie uzyskał doktorat utroque iure. W 1519 roku został ambasadorem Szkocji we Francji. Po trzech latach powrócił do ojczyzny i został lordem strażnikiem Tajnej Pieczęci. W 1533 roku zajął się przygotowaniem ślubu Jakuba V z Magdaleną Walezjuszką[1]. Po śmierci królowej, ponownie planował małżeństwo króla, tym razem z Marią Gwizjuszką. Pozostawał wówczas w konkubinacie z Marion Ogilvy, z którą miał dziewięcioro dzieci[1].

5 grudnia 1537 roku został wybrany biskupem Mirepoix, a w sierpniu kolejnego roku przyjął sakrę[2]. Jednocześnie został mianowany ambasadorem Szkocji przy Stolicy Piotrowej i arcybiskupem koadiutorem St Andrews[1]. 20 grudnia 1538 roku został kreowany kardynałem prezbiterem i otrzymał kościół tytularny S. Stefano al Monte Celio. W 1539 roku zsukcedował archidiecezję St Andrews, zostając arcybiskupem[2].

Po śmierci Jakuba V, Beaton aspirował do członkostwa w Radzie Regencyjnej, jednak bezskutecznie. Regentem Szkocji został James Hamilton, natomiast kardynał, podejrzewany o spiskowanie przeciwko niemu, został aresztowany. Wówczas papież wydał interdykt, w którym stwierdził, że wszystkie kościoły w Szkocji powinny zostać zamknięte, a udzielanie sakramentów zawieszone, co doprowadziło do zamieszek w wielu częściach kraju. Hamilton postanowił uwolnić Beatona, a ten niezwłocznie zwołał synod w St Andrews. Na zebraniu kardynał przedstawił zagrożenia jakimi były roszczenia Henryka VIII do tronu Szkocji i zebrał dużą sumę pieniędzy na ochronę praw narodowych. Większość szlachty przeszła na stronę Beatona, a regent przyznał się do błędu (w zakresie aresztowania) i powrócił na łono Kościoła katolickiego[1].

W 1544 roku Beaton został legatem a latere w Szkocji. W kraju panowały wówczas antyangielskie nastroje: zarówno wśród szlachty jak i duchowieństwa prowadzono represję wobec zwolenników Anglii. Henryk VIII planował zamordować kardynała, który zaangażował się w budowanie sojuszu szkocko-francuskiego. Nie wziął udziału w soborze trydenckim, za to przeprowadził proces George’a Wisharta, którego skazano na śmierć przez uduszenie i spalenie. Spowodowało to bunt środowisk protestanckich, które zaczęły planować zamach na Beatona. Wyznaczony do tego został Norman Leslie, który zadał kardynałowi kilka ciosów mieczem[1]. Beaton zmarł 29 maja 1546 roku w St Andrews[2]. Wkrótce potem Maria Gwizjuszka obległa zamek schwytała zabójców i skazała ich na śmierć[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f David Beaton (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2019-02-19].
  2. a b c David Beaton (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2019-02-19].