Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy nazwy miasta. Zobacz też: Dendera (nazwa potoczna rośliny).

Dendera (egip. Junet, gr. Tentyra) – miasto w Górnym Egipcie (Tebaida), na prawym brzegu Nilu; w starożytności ośrodek kultu bogini Hathor.

Dendera
دندرة
Ilustracja
Świątynia Hathor w Denderze
Państwo  Egipt
Muhafaza Kina
Populacja (2006)
• liczba ludności

53 109
Położenie na mapie Egiptu
Mapa lokalizacyjna Egiptu
Dendera
Dendera
Ziemia26°09′N 32°40′E/26,150000 32,666667
Głowica z wyobrażeniem Hathor
Zodiak z Dendery
O28N35
X1
O49

Junet – zapis nazwy hieroglifami

Miasto istniało już w okresie Starego Państwa. Król Nektanebo I z XXX dynastii wzniósł tam swoje mammisi, najstarszy zabytek tego rodzaju odnaleziony w Egipcie. Podczas panowania rzymskiego powstały: świątynia Izydy (z czasów Oktawiana Augusta), mammisi Nerona oraz tzw. kaplica Nowego Roku.

Sanktuarium HathorEdytuj

Jest najlepiej zachowanym zabytkiem na terenie Dendery. Jego budowę rozpoczęto za panowania Ptolemeusza IX, a zakończono w czasach Nerona. Świątynia stanęła na miejscu starszej budowli, pochodzącej najprawdopodobniej z czasów Cheopsa. Plan zachowanej do dnia dzisiejszego budowli mocno się różni od klasycznych budowli egipskich. Zwróconej fasadą w kierunku Nilu świątyni nie poprzedzają pylony, brak też dziedzińca z portykami. Dziedziniec otoczony murem poprzedza wejście do pronaosu (dużej sali ozdobionej 24 kolumnami). Za nim znajduje się sala hypostylowa, zamknięta po bokach pomieszczeniami magazynowymi, pracownią perfum, skarbcem itp. Dalej umieszczono salę ofiarną i pomieszczenie poprzedzające sanktuarium. Wokół sanktuarium biegnie pasaż z 11 kaplicami, poświęconymi różnym bóstwom i symbolom religijnym. Na dachu, dostępnym schodami biegnącymi przy murze, pomiędzy salą hypostylową a kaplicami, zbudowano kiosk Nowego Roku. Kolumny sali hypostylowej i pronaosu zdobione są hatoryckimi głowicami. Sufit jednej z kaplic w kiosku pokrywał okrągły fresk z symbolicznym wyobrażeniem nieba: gwiazdozbiorów, planet i gwiazd - jest to tzw. Zodiak z Dendery (oryginał obecnie w paryskim Luwrze, w świątyni tylko kopia). Podobne przedstawienie, jednak na planie kwadratu, znajduje się w sali hypostylowej.

Kompleks świątynny poprzedza mammisi Augusta. Pomiędzy nim a murem otaczającym świątynię zachowane są ruiny kościoła koptyjskiego. Na południe od sanktuarium Hathor znajdują się jeszcze ruiny niewielkiej świątyni Izydy, na zachód – święte jezioro.

W pobliżu ruin położone jest współczesne miasto Dandara (arab. Dandarah).

Zobacz teżEdytuj