Diecezja grodzieńska

diecezja katolicka na Białorusi

Diecezja grodzieńska (biał. Гродзенская дыяцэзія, Hrodzienskaja dyjacezija, Гарадзенская дыяцэзія, Haradzienskaja dyjacezija) – jedna z czterech diecezji obrządku łacińskiego na Białorusi, wchodząca w skład metropolii mińsko-mohylewskiej.

Diecezja grodzieńska
Гродзенская дыяцэзія
Ilustracja
Diecezja na mapie Białorusi
Państwo  Białoruś
Obwód  grodzieński
Siedziba Grodno
ul. K. Marksa 4
Data powołania 1991-04-1313 kwietnia 1991
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia mińsko-mohylewska
Katedra diecezjalna Bazylika katedralna św. Franciszka Ksawerego w Grodnie
Biskup diecezjalny bp Aleksander Kaszkiewicz
Biskup pomocniczy bp Józef Staniewski
Dane statystyczne (2014)
Liczba wiernych
• procent wiernych
573 215
54,4%
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
211
160
51
Liczba osób zakonnych 171
Liczba dekanatów 16
Liczba parafii 195
Powierzchnia 25 000 km²
Położenie na mapie Grodna
Położenie na mapie Białorusi
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Ziemia53°40′41,5″N 23°49′52,1″E/53,678194 23,831139
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

W czasie sejmu wielkiego zamierzano w miejsce biskupstwa inflanckiego utworzyć diecezję grodzieńską. Król Polski Stanisław August Poniatowski zamierzał mianować pierwszym biskupem grodzieńskim ks. Daniela Kazimierza Narbutta. Rozbiory Polski zniweczyły jednak te plany[1].

Diecezję erygował Jan Paweł II 13 kwietnia 1991 roku. Jej obszar pokrywać się miał z terytorium obwodu grodzieńskiego (ok. 25 tys. kilometrów kwadratowych). Pierwszym biskupem mianowany został ówczesny proboszcz parafii Ducha Świętego w Wilnie Aleksander Kaszkiewicz, który pozostaje ordynariuszem do chwili obecnej. W latach 1998 - 2004 diecezja posiadała również biskupa pomocniczego w osobie Antonija Dziamjanki. Od 1999 roku biskup grodzieński wchodzi w skład Konferencji Biskupów Katolickich na Białorusi. W 2016 roku ustanowiono grodzieńską kapitułę katedralną[2].

Polska cyrylicaEdytuj

Ze względu na nieznajomość alfabetu łacińskiego posród wiernych, Wydawnictwo Diecezjalne publikuje modlitewniki i zbiory piesni kościelnych po polsku ale w zapisie cyrylicznym.[3][4][5][6]

Mapa diecezjiEdytuj

 
 
Matka Boska Ostrobramska - patronka diecezji

PatroniEdytuj

Głównym patronem diecezji jest Matka Boska Ostrobramska. Dodatkowymi patronami są: święty Kazimierz Jagiellończyk oraz święty Maksymilian Maria Kolbe.

Struktura i wierniEdytuj

Terytorium diecezji zamieszkuje około 1,052 miliona osób, z czego 573 tysiące to katolicy. Katolicy stanowią więc 54,9% ludności terytorium.

InstytucjeEdytuj

Kościołem katedralnym jest bazylika św. Franciszka Ksawerego w Grodnie.

SanktuariaEdytuj

Święci i błogosławieniEdytuj

Wśród świętych i błogosławionych związanych z diecezją grodzieńską znajdują się:

Miasta diecezjiEdytuj

 
Katedra św. Franciszka Ksawerego w Grodnie
Miasta diecezji grodzieńskiej
herb miasto dekanat rejon ludność[7] liczba parafii
  Grodno Grodno-Wschód

Grodno-Zachód

Grodno 373 747 11
  Lida Lida lidzki 101 616 5
  Słonim Słonim słonimski 49 441 3
  Wołkowysk Wołkowysk wołkowyski 44 004 2
  Smorgonie Smorgonie smorgoński 37 527 2
  Nowogródek Nowogródek nowogródzki 29 424 2
  Oszmiana Oszmiana oszmiański 16 835 1
  Mosty Mosty mostowski 15 770 1
  Szczuczyn Szczuczyn szczuczyński 15 475 1
  Ostrowiec Ostrowiec ostrowiecki 10 878 2
  Skidel Grodno-Wschód skidelski 10 717 1
  Brzozówka Nowogródek lidzki 10 311 1
  Iwie Iwie iwiejski 7 702 1
  Zdzięcioł Zdzięcioł zdzięcielski 7 624 1
  Świsłocz Brzostowica Wielka świsłocki 6 426 1

PrzypisyEdytuj

  1. Grodno w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  2. Ангеліна Пакачайла, Rozpoczęła posługę kapituła grodzieńska, slowo.grodnensis.by [dostęp 2016-08-04].
  3. Tomasz Kamusella, The New Polish Cyrillic in Independent Belarus, „Colloquia Humanistica”, 8, 2019, s. 79-112.
  4. Np. Жельветро, Витольд / Zhelvetro, Vitol’d [=Żelwetro, Witold], ed. 2010. Спевник костельны Spevnik kostel’ny [=Śpiewnik kościelny] [Hymnal] [3rd edition]. Гродно Hrodno [=Hrodna]: Гродзенская дыяцэзія Рымска-каталіцкага Касцёла ў Рэспубліцы Беларусь Hrodzienskaja dyjacezija Rymska-katalickaha Kascioła ŭ Respublicy Biełaruś. ​ISBN 978-985-6724-70-4
  5. Np. Крыштопік, Тадэвуш / Kryshtopik, Tadevush [=Krysztopik, Tadeusz]. 2015. Pacierz. Katechizm [Prayers. Catechism] (4te wydanie). Гродно Hrodno [=Hrodna]: Гродзенская дыяцэзія Рымска-каталіцкага Касцёла ў Рэспубліцы Беларусь Hrodzienskaja dyjacezija Rymska-katalickaha Kascioła ŭ Respublicy Biełaruś. ​ISBN 978-985-6940-76-0
  6. Np. Силиневич, Ирена / Silinevich, Irena [=Siliniewicz, Irena] and Верная, Рэната / Vernaia, Renata [=Wiernaja, Renata], eds. 2018. W Tobie nasza nadzieja. Modlitewnik / В тебе наша надежда. Молитвенник V tebe nasha nadezhda. Molitevnik [You Are Our Hope: A Prayer Book]. Гродно Grodna [=Hrodna]: Гродненская епархия Римско-католической Церкви в Республике Беларусь Grodnenskaia eparkhiia Rimsko-katolicheskoi Tserkvi v Respublike Belarus'. ​ISBN 978-985-7132-03-4
  7. 2018

BibliografiaEdytuj