Eugeniusz Guttmejer

Oficer Wojska Polskiego

Eugeniusz Guttmejer (ur. 4 stycznia 1898 we Włocławku[1], zm. 17 marca 1926 w Toruniu[2]) – porucznik pilot Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego. Kawaler Orderu Virtuti Militari.

Eugeniusz Guttmejer
1 zwycięstwo
Ilustracja
porucznik pilot porucznik pilot
Data i miejsce urodzenia 4 stycznia 1898
Włocławek
Data i miejsce śmierci 17 marca 1926
Toruń
Przebieg służby
Lata służby 19181926
Siły zbrojne Orzeł hallerczyków.jpg Błękitna Armia,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
Jednostki 1 Eskadra Wywiadowcza,
19 Eskadra Myśliwska
4 Pułk Lotniczy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Żołnierzy Polskich z Ameryki Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)

ŻyciorysEdytuj

Po wybuchu I wojny światowej i zajęciu Włocławka przez armię niemiecką został internowany. Po kilku miesiącach udało mu się zbiec do Francji. Tam ukończył szkołę średnią i zaciągnął się do Armii Polskiej. Został przydzielony do lotnictwa nazywanego ówcześnie awiacją. Po przejściu szkolenia w szkołach pilotażu m.in. w Vineuil, Miramas i Pau służył w Błękitnej Armii Hallera. Razem z armią wrócił do Polski i został przydzielony do 1 eskadry wywiadowczej. Razem z jednostką służył w 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej.

14 maja 1920 przydzielony został do 19 eskadry myśliwskiej, w której wykonał 25 lotów bojowych i uzyskał jedno zestrzelenie. Za waleczność awansowany został na podporucznika. Wyróżnił się w wielu akcjach bojowych, za co został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. W czasie obrony Warszawy i zaraz po niej uległ dwukrotnie wypadkom wojskowym i został ranny. 25 listopada 1920 Naczelny Wódz zatwierdził mu stopień podporucznika, na który mianował go dowódca Frontu Północno-Wschodniego. Jednocześnie został zaliczony do Rezerwy armii z powołaniem do czynnej służby[3].

Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku na stanowisku instruktora i kierownika pilotażu w szkole w Grudziądzu. Po utworzeniu 4 pułku lotniczego w Toruniu na własną prośbę został do niego przeniesiony. 19 września 1925 wziął udział w I Pomorskim Locie Okrężnym[4]. W marcu 1926 roku wyznaczony został na stanowisko dowódcy mającej powstać 123 eskadry myśliwskiej. Stanowiska nie zdążył objąć, gdyż 17 marca 1926 w czasie lotu testowego na nowym samolocie Spad 61 C1, zginął w wypadku. W czasie lotu nad lotniskiem w czasie wykonywania akrobacji odpadły skrzydła samolotu. Kadłub z siedzącym w nim Eugeniuszem Guttmejerem spadł na lotnisko. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[5].

Świadek tego tragicznego wydarzenia, por. pil. Edward Peterek, tak zanotował[6]:

Guttmejer wsiada do maszyny, startuje, już jest w powietrzu. Na wysokości 600 metrów robi nad lotniskiem ostre zakręty. Po jakimś czasie wprowadza Spada w lekką pikę, ściąga łagodnie do pętli i kończy precyzyjnym lukiem. Pętla jedna... druga... trzecia... . Składają się nagle skrzydła samolotu. Maszyna jak kamień wali w dół. - O Boże!-krzyk na ziemi. Zamykamy oczy. Po chwili pędzimy do zgruchotanego Spada, z którego koledzy wyciągają zmasakrowane ciało pilota. Był bez spadochronu. Tak wówczas lataliśmy. Kosztowało to niejedno młode życie...

AwanseEdytuj

  •   podchorąży – 1919
  •   podporucznik – 1920
  •   porucznik – zweryfikowany 3 V 1922 ze starszeństwem z dniem 1 VI 1919 (w 1924 zajmował 75 lokatę w korpusie oficerów zawodowych aeronautycznych)
  •   kapitan – pośmiertnie 3 V 1926 ze starszeństwem z dniem 1 VII 1925 i 39 lokatą w korpusie oficerów zawodowych aeronautycznych

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Włocławek leżał ówcześnie na terytorium Imperium Rosyjskiego.
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 19 z 6 maja 1926 roku, s. 147.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 49 z 22 grudnia 1920 roku, poz. 1150.
  4. Mariusz Niestrawski. Pierwszy Pomorski Lot Okrężny (19 września 1925). „Aeroplan” nr 1(130)/2018, s. 33-36. Warszawa: Agencja Lotnicza Altair Sp. z o.o. ISSN 1232-8839
  5. Sebastian Nowosad: Guttmejer (Gutmajer) Eugeniusz kpt. pil.. bequickorbedead.com. [dostęp 2019-07-24].
  6. Pawlak 1989 ↓, s. 269.
  7. a b na podstawie https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Eugeniusz_Guttmejer,_porucznik_pilot_NAC_1-W-138.jpg

BibliografiaEdytuj

  • Marian Romeyko: Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa. Warszawa: Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika Poległych Lotników, 1933. (pol.)
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4.